اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر S یکشنبه ۴ خرداد ۹۹( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 673 مشاهده پرسش
    با سلام
    احتراما به استحضار میرساند که ۲ روز پیش مشکل در ادرار پیدا کردم و بصورت قطره قطره تخلیه ادرار داشتم و از امروز صبح که از خواب بیدار شدم لکه های خون در ادرار مشاهده کردم و کماکان بصورت قطره قطره و با لخته خون مشاهده میکنم .
    امروز به دکتر عمومی مراجعه کزدم و قرص phenazomex 100 و دی سیلکومین ۱۰ برای من تجویز کرد و اب زیادی خو ردم به توصیه پزشک و در حال حاظر خونریزی ندارم و ادرار بطور طبیعی تخلیه میگردد .
    اینجانب خانم متاهل و ۴۵ سال سن دارم .
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۴ خرداد ۹۹( 5 سال پیش)

      سلام

      احتمالا یا سنگ هست یا عفونت ادراری لذا بهتره آزایش ادرار و سونوگرافی از کلیه و مثانه و پروستات انجام دهید

  • تصویر کاربر حسین یکشنبه ۴ خرداد ۹۹( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 477 مشاهده پرسش
    باسلام اقای دکتر در عکس یک قسمت جوش مانندوجود داره در زیرآلتم اماجوش نیست وچرکی هم تشکیل نمیده وخیلی وقته وجود داره حدودا 1سال یا بیشترزائده ی سفیدرنگی روی سر این قسمت جوش مانند بوجود میاد و من میکنمش و شسشو میدم بعدش به حموم رفتم و بعده حموم احساس گزگز و مور مورو خارش روی قسمت بالایی سرآلتم احساس کردم وبعدبرجستگی هایی روی سرآلتم بجود اومدو بعضی اوقات اونم بعده حمام کردن ایجاد گزگز و خارش میکنه و بعدش برطرف میشه اقای دکتر بیماری خاصی مانند سلفیس دارم یا مشکلی دارم و اون جوش مانند که در زیر آلتم هست زگیل است 2 تا جوش ماننده یکی سمته چپه و اون یکی سمته راسته اونی که مشخص بود عکس گرفتم اگر مشکل خاصی دارم بگین اون برجستگی ها دارن زگیل میشوند چی هستند ممنونم از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۴ خرداد ۹۹( 5 سال پیش)

      سلام
      قطعا زگیل تناسلی یا سفلیس نیست ولی نمیتونم هم دقیق بگم چی هست. توصیه می کنم زمانی که سفیدی میزنه دستکاریش نکنی و معاینه شوید تا بشه تشخیص درست داد و درمان کرد.

  • تصویر کاربر مهدی۲۲۱ یکشنبه ۴ خرداد ۹۹( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 353 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و تبریک عید فطر
    ۳۸ ساله هستم مدت ۱۰ روزی میشود که یک جوش یا کیست زیر پوستی با فاصله از کلاهک آلت تناسلی به اندازه یک عدس ایجاد شده که رشد محسوسی نداشته...هیچگونه خارش یا درد ندارد.کاملا زیر پوستی هست و باعث خشکی پوست نشده .‌تقریبا حالت سفتی دارد.احتمالا بعد از رابطه جنسی بوجود آمده باشد ولی در خانم هیچگونه مشکل پوستی وجود ندارد.سابقه استفاده از اسپری لیدوکائین دارم.تاکنون سابقه مشکل پوستی نداشته ام‌.
    با تشکر
    ممنون میشم راهنمایی کنید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۴ خرداد ۹۹( 5 سال پیش)

      سلام

      به نظر یه جوش معمولی ملتهب احتمالا عفونی است که سطحی است و ظاهرا در حال بهبود هست.

  • تصویر کاربر K یکشنبه ۴ خرداد ۹۹( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 374 مشاهده پرسش
    سلام.مدتی است که درزمان استراحت وخصوصا بعد ازادراربسیار درددر ناحیه بیضه دارم که برخی مواقع غیر قابل تحمل میباشد وپس ازاینکه مشغول کار روزانه وتحرک میشوم درد از بین میرود لطفا راهنمایی بفرمایید با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۴ خرداد ۹۹( 5 سال پیش)

      سلام
      اگر در ظاهر بیضه ها تورم  و قرمزی و حساسیت به لمس ندارید و با توجه به اینکه این درد در حالت استراحت هست احتمالا منشا عصبی و از کمر دارد با اینحال بهتره در ابتدا سونوگرافی از بیضه ها انجام دهید و اگر همه چیز طبیعی بود به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید

  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۴ خرداد ۹۹( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 695 مشاهده پرسش
    سلام دکتر بنده 6 ماه قبل دچار سنگ کلیه شدم برطرف شد و از اون موقع تا حالا خیلی آب میخورم روزی 12 لیوان و شبه ها قبل خواب
    دو هفته قبل بعد از یک پیاده روی در ادرارم خون بدون درد و سوزش دیدم و فردا صبحش حس کردم که هنگام ادرار یه چیزی خارج شد.
    این هفته هم یک شب وسطای شب که بیدار شدم دیدم یه مایعی که مثل اب بود یعنی غلظت و بو نداشت حدود دو قطره از مجرای ادرار خارج شده بود.
    دلیلش چی میتونه باشه بعضی اوقات یه دردی رو هم در اطراف شکم یا انتهای شکم حس میکنم.
    ایا سرطان های کلیه و مثانه هم اینطوریه فکرمو درگیر کرده این.
    با تشکر.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۴ خرداد ۹۹( 5 سال پیش)

      سلام
      این ها علائم سرطان نیستند بویژه که دفع سنگ داشته اید با اینحال توصیه می کنم از بابت اینکه ببینیم باز هم سنگ دارید یا خیر مجدد سونوگرافی از سیستم ادراری انجام دهید.

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 715 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط