اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (69 امتیاز)
  • تصویر کاربر مهدی پنجشنبه ۱ خرداد ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 504 مشاهده پرسش
    عرض سلام آقای دکتر
    عذر میخوام من در بچگی هایپوسپادیاس داشتم و شکل ظاهری آلتم به خاطر همین و عمل های متعدد کاملا نرمال نیست. آخرین عملم ۱۰ ماه پیش جراحی باز تنگی مجرا بوده و حین اون عمل هم دکترم سر آلتم رو که رو به پایین بوده اصلاح کردن . الان در حالت نعوظ یک مقدار انحنای خفیف وجود داره در آلتم . عکسش رو میفرستم خدمتتون اگر میشه بگین مشکلی هست یا نه و اینکه با گذشت زمان فیبروز های حاصل عمل باعث کجی و یا تغییر بیشتر عمل میشه یا نه
    پیشاپیش ممنون از راهنمایی تون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      آقای دکتر عذر میخوام من در بچگی هایپوسپادیاس داشتم و شکل ظاهری آلتم به خاطر همین و عمل های متعدد کاملا نرمال نیست. آخرین عملم ۱۰ ماه پیش جراحی باز تنگی مجرا بوده و حین اون عمل هم دکترم سر آلتم رو که رو به پایین بوده اصلاح کردن . الان در حالت نعوظ یک مقدار انحنای خفیف وجود داره در آلتم . عکسش رو میفرستم خدمتتون اگر میشه بگین مشکلی هست یا نه ؟................................خیر مشکلی نیست
      و اینکه با گذشت زمان فیبروز های حاصل عمل باعث کجی و یا تغییر بیشتر عمل میشه یا نه........................معمولا هر اتفاقی که بخواهد بیفتددر یک سال اول بعد از عمل می افتد لذا بعیده که بعد از این تغییری رخ دهد

    2. تصویر کاربر مهدی دوشنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)
      آقای دکتر سوراخ آلتم هم پایین تر از حالت نرمال هست یعنی به جای اینکه وسط کلاهک باشه پایین تره .
      با توجه به این موضوع و کجی آلت مشکلی در بچه دار شدن ندارم؟
      و اینکه فیبروز حاصل از عمل که باعث این انحنا شده با گذشت زمان بهتر نمیشه؟
      ممنون میشم راهنمایی بفرمائید
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      آقای دکتر سوراخ آلتم هم پایین تر از حالت نرمال هست یعنی به جای اینکه وسط کلاهک باشه پایین تره .
      با توجه به این موضوع و کجی آلت مشکلی در بچه دار شدن ندارم؟.........................خیر
      و اینکه فیبروز حاصل از عمل که باعث این انحنا شده با گذشت زمان بهتر نمیشه؟...............................خیر

    4. تصویر کاربر مهدی سه شنبه ۳۰ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)
      خیلی عذر میخوام جناب دکتر ببخشید دوباره مزاحم میشم
      این فیبروز های ایجاد شده حاصل عمل مشکلی برای نعوظ پیش نمیارن و یا باعث کوتاهی آلت نمیشن؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱ خرداد ۹۹( 6 سال پیش)

      هر اتفاقی تا حالا قرار بوده بیفته افتاده از این به بعد معمولا مشکل جدیدی رخ نمیده

    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر بشیر یکشنبه ۲۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 689 مشاهده پرسش
    سلام خدمت آقای دکتر، ببخشید آقای دکتر ، آیا کار کردن، یه کم سنگین روی کو‌چک شدن یا اگه واریکوسل داشته باشی، اثر میذاره؟
    بعد، بیضه تقریبا دو ونیم سال پیش بیضه سمت چپم یه کم بهش فشار وارد شده بود ، یکم درد میکرد ، رفتم آزمایش ادرار دادم گفتن هیچ مشکلی نداری، الان بیضه سمت راستم یکم درد مزمن داره، یه جوری که پای راستم هم باش درد میگیره، البته خیلی سر پا وای میستم، داخل مغازه هستم ، به نظر شنا سر کار بنایی بهتر نیست، البته دکتر هم رفتم آزمایش اسپرم دادم گفت مشکلی نداره بخاطر دردش شورت تنگ بپوش ، اون کار رو هم کردم بد تر شد، الانم درد مزمن دارم، نمیدونم چیکار کنم، قبلا عادت خود ارضایی هم بیشتر داشتم، اینم جواب آزمایش، تمام.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      کار کردن تاثیر قابل توجهی ندارد. درد بیضه و پای راست احتمالا منشاش از کمر هست و به خود بیضه ربطی ندارد. به نظر من بهتره به متخصص مغز و اعصاب برای بررسی کمر مراجعه کنید

  • تصویر کاربر عادل دوشنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 495 مشاهده پرسش
    سلام . آقای دکتر من از ۳ماه پیش درد در ناحیه بیضه چپ داشتم که علائم تغییر رنگ مایع منی، درد در کشاله ران ، تکرر ادرار و ارضا خود به خود بهش اضافه شد . مدت کمی هم هست که بالای بیضه چپ برآمدگی خیلی خفیف دارم . میشه بگید چه دارویی مصرف کنم ؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      3 هفته ای قرص سیپروفلوکساسین 500 میلی و کپسول سلکسیب 100 میلی هر 12 ساعت استفاده کنید. البته بهتره سونوگرافی و آزمایش هم انجام دهید

  • تصویر کاربر سامی دوشنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 528 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر برای افزایش نعوذ وبهتر بودنش چه قرصی باید مصرف کنیم من تالادافیل مصرف میکنم بعضی موقها خوبه بعضی موقها اصلا نمیدونم چی کار کنم من ۴۲ سالمه ۴ ماه پیش هم عمل واریکوسل کردم نسبت به قبل هم فرقی نکردم اگه میشه یه قرص بهتر که حل بشه مشکلم معرفی کنین ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      قرص سیلدنافیل 50 هم می توانید استفاده کنید

  • تصویر کاربر عباسی دوشنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 490 مشاهده پرسش
    سلام.سر الت تناسلی پسر ۲سالو نیمه من یه جوش سفید رنگ مثل آفت دهان زده...آیا نگران کننده س؟دلیل و راه درمانش چیه؟؟
    1. تصویر کاربر عباسی دوشنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)
      عباسی

      اقای دکتر من خیلی نگرانم..لطفا پاسخ سوالمو بفرمایین..
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام در صورت صلاحدید عکس واضح بفرستید تا بتوانم کمک تان کنم.

    3. تصویر کاربر عباسی دوشنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)
      جسارتا عکس ارسال شد.زیر سوراخ الت بالای همین جوش سفید یه التهاب و سفتی احساس کردم که تو عکس خیلی واضح نیست.ممنون میشم بابت اون هم راهنمایی بفرمایین
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      به نظرم بهتره معاینه شوند و زائده مذکور لمس شود

    5. تصویر کاربر عباسی دوشنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)
      برای جوش چه پمادی بزنم؟
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      اگر فرض کنیم که جوش عفونی هست پماد موپیروسین می توانید بزنید

    7. نمایش سایر 5 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۱۵ تیر ۵ تعداد بازدید: 728 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط