اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۱۳ آبان ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 239 مشاهده پرسش
    من 4 سال با همسرم رابطه دارم رو روز پیش متوجه خالهای قهو ه ای روی بیضه ایشون شدم البته قبلنا هم دیدم بود که فکر می کردم خاله.و الان شک کردم و تو نت سزچ کردم شک کردم به زگیل.من تو این مدت هیچ نشونه ای نداشتم حتی یه برجستگی کوچیکم تو بدنم نزده.خیلی می ترسم خیلی افسرده شدم اینا زگیل هستن؟
    1. تصویر کاربر امین جمعه ۱۱ آبان ۹۷( 7 سال پیش)
      عکس نمونه
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ آبان ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      شما ۲ تا عکس فرستادید در یکی از عکس ها ضایعات آنژیوکراتوم هستند نوعی خال عروقی که بی ضرر و بی خطرند ولی عکس دوم به زگیل تناسلی شبیه هست بهتر است برای تشخیص دقیق مراجعه ی حضوری داشته باشید

    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر سجاد یکشنبه ۱۳ آبان ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 344 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر32سالمه 8ماه پیش عمل واریکوسل انجام دادم الان رفتم پیش دکترجنتی میگه بایدivfانجام بدی اسپرم دارم ولی ضعیفه بایدچیکارکنم بیام مطب پیش خودتون یادکتربهم معرفی میکنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ آبان ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      اگر عمل نتیجه بخش نبوده HVF گزینه ی درمانی مناسبی است و نیازی به مراجعه حضوری نیست

  • تصویر کاربر م.م پنجشنبه ۱۰ آبان ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 204 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید من دختر 33 سال و مجرد از شهرستان هستم..من یک سال نیم زگیل داشتم و با دو سه جلسه کرایو برطرف شد بعد از یک سال و نیم کنار مقعدم یه زگیل ریز زدم و یک جلسه کرایو کردم..الان میخام عقد کنم و باید ب طرف مقابلم بگم ؟اون هم مبتلا میشه؟ واینکه شنیدم بعد از دو سال از بدن دفع میشه این صحت داره.؟ومن مدتیه مرتب سیر و قرص ول ومن میخورم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۰ آبان ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      اخلاقا بایستی گفته شود. احتمال درگیری ایشان هم هست. احتمال پاکسازی بعد از دو سال وجود دارد. داروهای تقویت کننده ی سیستم دفاعی را ادامه دهید
  • تصویر کاربر فرشته یکشنبه ۱۳ آبان ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 315 مشاهده پرسش
    سلام و وقت بخیر..دکتر من دو هفته پیش اومدم پیشتون و بیوپسی انجام دادم برای اچ پی وی و امروز جوابش اومد..توی برگه نوشته هیچ نمونه ای از ویروس های ریسک و لو ریسک یافت نشده و این آزمایش روی دو نمونه انجام شده
    با این حساب من دیگه خیالم راحت باشه از اچ پی وی و دیگه پیگیری نیاز نیست؟و باید مجددا جهت معاینه ی برجستگی هایی که داشتم بیام خدممتتون همراه با برگه ی آزماش یا نیاز نیست؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ آبان ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      در صورت تمایل ترجیحا بهتر است حضورا مراجعه کنید تا براساس پرونده و مستندات آن بهتر بتوانم راهنمایی تان کنم

    2. تصویر کاربر فرشته یکشنبه ۱۳ آبان ۹۷( 7 سال پیش)
      تشکر..چشم حتما
    3. تصویر کاربر فرشته یکشنبه ۱۳ آبان ۹۷( 7 سال پیش)
      ببخشید دکتر فقط چون من شهرستان هستم و ممکنه تا یک هفته ی دیگه نتونم بیام
      میخواستم ازتون بپرسم یعنی احتمال خطا وجود داره که معاینه ی مجدد نیاز داره؟
      قبلا دکتر کرمی بهم گفتن زگیل هست ولی شما در معاینه ی اول بهم گفتین که برجستگی ها احتمالا زگیل نیستن و الان هم جواب ازمایش منفی بوده
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ آبان ۹۷( 7 سال پیش)

      نه احتمال خطا نیست و ولی چون حضور ذهن در مورد شما ندارم از این بابت گفتم

    5. تصویر کاربر فرشته یکشنبه ۱۳ آبان ۹۷( 7 سال پیش)
      ممنونم دکتر از صبوری و پاسخگوییتون
      من خانمی بودم که گفتم یک سال و نیمه جدا شدم و زمان نمونه برداری استرس افت فشار داشتم و سرنگ بی حسی موقع تزریق اسیب دید
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ آبان ۹۷( 7 سال پیش)

      پوزش می طلبم فکر کنم پیر شدم  واقعیتش من بیمار خانم کم ندارم و تا این اندازه حضور ذهن ندارم. البته اصراری ندارم اگر تمایل داشتید و صلاح دانستید می توانید مراجعه کنید.

    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر اصغر یکشنبه ۱۳ آبان ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 183 مشاهده پرسش
    سلام من روی آلتم کمی پايينتر ازکلاهک زخم شده بود الان زخم ها بیشتر شده هنگام نزدیکی خیلی سوزش داره لطفا هرچه زودتر راهنماييم کنيد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ آبان ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیصی را مطرح کنم. توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک ارولوژیست مراجعه کنید

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۱۴ شهریور ۵ تعداد بازدید: 762 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط