اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۲۰ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 385 مشاهده پرسش
    با سلام
    مردی هستم 29 ساله متاهل
    چند وقت پیش متوجه لکه های سیاه رنگ ( 5 تا 6 عدد اندازه دانه های کنجد با برجستگی بسیار کم ) روی قاعده آلت تناسلی خودم شد با همسرم به پزشک طب پیشگیری مراجعه کردیم ایشون برای همسرم آزمایش اچ پی وی نوشتن و گفتن برای یکیتون کافیه اگه ویروس رو داشته باشین رو یکیتون خودشو نشون میده و بخاطر گرون بودن آزمایش نمیخواستن برای خودم آزمایش تجویز کنن ولی با اصرار خودم برای من هم نوشتن
    بهرحال جواب آزمایش رو که بردیم برای همسرم از آزمایشگاه دکترخسروشاهی جواب اچ پی وی منفی و باب اسمیر هم بدون مشکل بود ولی برای خودم از آزمایشگاه مرکزی اچ پی وی مثبت با سروتیپ 16
    بسیار خوشحال شدیم که همسرم مشکلی ندارن و چون 25 سالشونه سریعا براشون واکسن گارداسیل رو تجویز کردن( که هنوز موفق نشدیم پیدا کنیم) نکته اینجاس که اگه من آزمایش نمیدادم تکلیف چی بود؟ و اینکه اصلا امکانش هست که من داشته باشم و ایشون نداشته باشه؟
    موضوع بعدی اینه وقتی برای درمان خودم پیگیر شدیم گفتن با یکی از 5 روشی که وجود داره با یک روش درمان ، ضایعات رو بردادن و بعدشم با رعایت نخوردن غذای چرب و ورزش کردن و سیگار نکشیدن و الکل نخوردن و میوه خوردن و ... و تجویز بعضی داروها سیستم ایمنی بدنم رو تقویت کنم. راستش این درمان با عقلم جور درنمیاد
    خواستم نظر شما رو بدونم و اینکه اگه صلاح بدونید بیام خدمتتون برای ویزیت
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۰ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      فکر کنم شما حضوری تشریف آوردید و با هم در این مورد مفصل صحبت کردیم
  • تصویر کاربر مرجان سه شنبه ۲۰ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 242 مشاهده پرسش
    باسلام،
    در صورت اينكه همسر به زگيل تناسلي دچار است و اينكه درخواست پيگيري از پزشك و رفع اين موضوع را دارم امتناع ميكند. و باعث شده بنده نيز به اين موضوع مبتلا شوم و الان بعد از يك دوره فيريز مشكل حل شده ولي بعد ااز چك كردن آلت ايشان متوجه شديم كه اين جوشهاي ريز خيلي وقت پيش روي آلت ايشان در آمده و حرفي به من نزده بودند اكنون از هرگونه رابطه و به هرصورت نگراني دارم و وسواس گرفتم كه نكنه دوباره منم بزنم.
    ايشون تعداد جوشهاي ريز خيلي كمه ولي به نظر شما اگر براي درمان به پزشك مراجعه نكنه فقط ميتونه با قرص آسيكلوير درمان بشه منو راهنمايي كنيد لطفا كلا تمام زندگيم شده ترس و اضطراب و نگراني
    و همچنين نگران اين هستم كه تو اين مدت رابطه يي كه اطلاع نداشتم در زمان سكس اورال نيز احتمال تبخال دهاني هم وجود داشته باشه ولي الان دوره خورن قرص تبخالم بود هنوز علائمي ندارم ولي به طور كلي ترس دارم تو رابطه ام باهاش و ايشون هم نميتونه بگذره از رابطه
    فقط يه راهنمايي ميخوام كه چيكار بايد كرد.
    و واقعا اين تبخال از رابطه هاي متعدد مياد يا ممكنه در آثر آلودگي چيز ديگه باشه
    لطفا راهنماييم كنيد
    خودم چطور مراقب باشم دوباه اين اتفاق برام نيافته و ايشون كه دكتر نميروند چطوري توجيه و درمانش كنيم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۰ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      ابتدا شما مشخص کنید که بالاخره زگیل تناسلی است یا تبخال تناسلی؟
  • تصویر کاربر محدثه سه شنبه ۲۰ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 318 مشاهده پرسش
    آیا واریکسل گرید1 و بزرگ شدن پروستات باعث ناباروری میشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۰ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      غالبا خیر
  • تصویر کاربر A دوشنبه ۱۹ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 301 مشاهده پرسش
    سلام دکتر روز بخیر دکتر میخاستم بدونم اگر با شخصی از اون مبتلا ب hpv شدی رابطه جنسی برقرار کنی امکان انتقال مجدد است ویروس ها زیاد نمیشن تو بدن یا کلا چون ی بار گرفتم ازش مشکلی نداره؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۹ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      امکان انتقال مجدد هست
  • تصویر کاربر fasihi شنبه ۱۷ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 388 مشاهده پرسش
    سلام ودرود وخسته نباشید
    آقای این جواب آزمایش اسپرموگرافی من میخواستم جوابش برام تفسیر کنید ویک راهنمایم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      حرکت و شکل اسپرم ها ضعیف هست. توصیه های درمانی براساس معاینه و شرایط بیمار ارائه می شود . در حال حاضر بهتر است سونوگرافی از بیضه ها انجام دهید.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۱۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 763 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط