اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر امیر شنبه ۱۷ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 357 مشاهده پرسش
    سلام. آقای دکتر جباری خسته نباشید . یه سوال داشتم یه کم نگرانم کرده من 18 سالمه و متاسفانه به خودار....ضایی دچارم ولی دو سه روزه ببخشید وقتی ادرار میکنم مدتش نسبت به قبل کمتره و فشارش انگار کمه ینی ممکنه تو سنه کم به بیماری پروستات دچار بشم باید چی کنم ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      آقای دکتر جباری خسته نباشید . یه سوال داشتم یه کم نگرانم کرده من 18 سالمه و متاسفانه به خودار....ضایی دچارم ولی دو سه روزه ببخشید وقتی ادرار میکنم مدتش نسبت به قبل کمتره و فشارش انگار کمه ینی ممکنه تو سنه کم به بیماری پروستات دچار بشم باید چی کنم ؟............................خیر بعیده. توصیه می کنم آب بیشتر بنوشید.
  • تصویر کاربر Ali شنبه ۱۷ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 328 مشاهده پرسش
    سلام دکتر معذرت میخوام پیرو سوالی ک پرسیدم و فرمودید که خیلی شبیه زیگل هست ولی 100 درصد نمیشه گفت خواستم بدونم ک راهی هست ک متوجه بشم زیگله؟ در ضمن مبتلا ب hpv 6 هستم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      دکتر معذرت میخوام پیرو سوالی ک پرسیدم و فرمودید که خیلی شبیه زیگل هست ولی 100 درصد نمیشه گفت خواستم بدونم ک راهی هست ک متوجه بشم زیگله؟ ..........................با نمونه برداری و انجام آزمایش HPV PCR
  • تصویر کاربر رضا شنبه ۱۷ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 290 مشاهده پرسش
    سلام .با تشکر و توجه به پاسخ شما که در زیر گذاشتم میخواستم بدونم اگر بیام خدمتتون برای عمل بطور قطع میتونید قبل از جراحی اطمینان بدید ایا بیضه پایین میاد یا خیر ؟و اگر پایین نیاد و عمل رو انجام ندم خطرناک است؟
    پاسخ قبلی شما:
    1-میشه این بیضه با توجه به محلش و سالم بودنش پایین اورد یا خیر؟.........اگر بیضه high scrotal هست یعنی در کیسه ی بیضه لمس می شود نیازی به جراحی نیست ولی اگر در کیسه لمس نمی شود ترجیحا بهتر است پایین آورده شود و به احتمال خیلی زیاد میشه پایین آورد.
    2-پیشنهاد دکترم این بود که بجای عمل 6 ماه یکبار سونو بدم چون معتقد است بیضه که بعد از 20 سال اتفاقی نیوفتاده احتمال سرطانی شدن ان ضعیف است نظر شما چیست؟...........................احتمال سرطانی شدنش ضعیف هست ولی با جراحی با توجه ب شرایطی که در پاسخ سوال قبل گفتم بیشتر موافقم
    3-و اگر بخواهم عمل کنم باید در چه مواردی در بیمارستان به دکترم بخاطر عمل رضایت دهم ؟........................در خصوص درد و عفونت و خونریزی و احتمال آسیب به بیضه و احتمال عدم امکان پایین آوردن بیضه
    4- بیضه من همنطور که گفتم تو اینترنت دیدم 60درصد نزول کرده ایا این بیضه اسپرم سازیش از بین رفته یا همچنان کار میکند؟...................قابل قضاوت نیست.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      با تشکر و توجه به پاسخ شما که در زیر گذاشتم میخواستم بدونم اگر بیام خدمتتون برای عمل بطور قطع میتونید قبل از جراحی اطمینان بدید ایا بیضه پایین میاد یا خیر ؟و اگر پایین نیاد و عمل رو انجام ندم خطرناک است؟............................تا معاینه نکنم هیچ نظری ندارم.
  • تصویر کاربر اکرم چهارشنبه ۱۴ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 259 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر شرمنده باز مزاحمتون شدم بخدا باردارم وچند ماهه پر از استرس ونگرانی شدیدی هستم کلی هم پزشک منو ویزیت کرده و گفته ضایعاتت وستیبولار پاپیلوماتوز هست ولی کسی حاظر نیست ازش نمونه برداری کنه برا آزمایش شما نوشتید فرق وستیبولار پاپیلوماتوز با زگیل اینه که هر پاپول از پاپولهای اطراف جداست ولی زگیل به صورت برجستگی های رشته مانند که در ناحیه قاعده به هم متصل است منظورتون از رشته ای چیه آخه ضاعده های منم رشته ای دیگه واینکه در ناحیه قاعده به هم متصل چند تارو که کندم دیدم ساقه ها دوسه تاش به هم چسبیده بود آیا این از علائم زگیل نیست خدایی نکرده تارهایی که کندم به صورت سفید شفاف بود که انگار توش خون بود تورو خدا بگید دقیقا زگیل باید چه شکلی باشه من الان خیلی وقته اینارو دارم دکترم میگه اگه زگیل بود تا الان حتی به بیرون هم گسترش پیدا میکرد به خصوص اینکه بارداری راست میگه اینو التماس میکنم کمکم کنید شاید به آرامش برسم دیگه خسته شدم از این همه استرس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۴ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      این ضایعات قطعا وستیبولارپاپیلوماتوز هستند و جای نگرانی نیست
  • تصویر کاربر حمید چهارشنبه ۱۴ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 371 مشاهده پرسش
    با سلام واحترام
    من قبلا خود ارضایی میکردم تا به مشکل خوردم درد در زیر مجاری ادرارم ونمیتوانستم ادرار کنم وهر دکتری رفتم یه قرص میداد الان میخوام ازدواج کنم میترسم چون دکتر گفت عفونت پرستات داری و هفته ای دو بار منی را تخلیه کن من بار اول منیم بیرون نیومد ودرد بدی زیر مجاری و کنار بیضه را حس کردم الانم ترس از امدن منی دارم به همین خاطر میترسم ازدواج کنم ایا این مشکل اگه جدی است به طرف مقابل باید گفت یا نیازی نیست به مرور خوب میشه من الانم برا ادرار سخت ادرار میکنم چیکارکنم برم برا ازدواج یا نه
    با تشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۴ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      به نظر من مشکلی برای ازدواج ندارید پروترال دارویی است که از خروج منی جلوگیری می کند و علت نیامدن منی احتمالا مصرف این کپسول بوده است .
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۱۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 763 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط