اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر adel سه شنبه ۶ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 503 مشاهده پرسش
    :
    سلام اقای دکتر بنده چند وقت پیش روی آلتم دو سه تا جوش‌ریز در اورده بودم اولین جوشی که در اورده بودم حالت جوش چرکی دستکاری کردم و بعد از چند وقت بزرگتر شد و داخلش حالت سفید رنگ داشت اما فشار میدادم مایعی ازش خارج نمیشد یک بار از ژیلت استفاده کردم کنار همون جوش ها پوست آلتم زخم شد انگار وتعدادی زیادی زخم رو پوست التم افتاده بود که به دکتر عمومی مراجعه کردم ایشون گفتن زگیل تناسلی اما به خاطر وسواس و فویبا بیماری که دارم به دکتر های متخصص زیاد مراجعه کردم و هیچ کدومشون نظرشون زگیل نبود برخی نظرشون جوش معمولی بود برخی هم نظرشون جوش عفونی بود یک دکتر هم نشخیص ملوسکوم داد و اخرین دکترم پماد مو پروسین تجویز کرد و از بین رفتن تقریبا اما به دلیل وسواس و ترس همش درگیر و نگاه میکنم چیز جدیدی اتفاق نیافتاده باشه که چند وقت زیر آلت تناسلی و ختنه گاه حالت پوست غیر‌ طبیعی نسبت به اطراف آن میبینم اما نمیدونم این حالت طبیعی هست از قبل بوده یا این حالت زگیل هستش
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      همگی طبیعی هستند.
  • تصویر کاربر حسین سه شنبه ۶ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 438 مشاهده پرسش
    با سلام بنده جوانی هستم 18ساله ک از بچگی ارزوم بود عضو نیروی انتظامی بشم ولی بدلیل مشکلات پدر مادر مورد ازار افراد بزرگ قرار گرفتم میخواستم بدونم ایا معلوم میشه یا نه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      اگر دفعاتش زیاد نباشد مشخص نمی شود.
  • تصویر کاربر سعید سه شنبه ۶ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 382 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید یه هفته قبل رابطه داشتم یه روز بعد رابطه یه زخم زیر التم بوجود امد که عکشو میفرستم ممنون میشم راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      می تواند ناشی از عفونت یا حساسیت باشد. ۱۰ روزی پماد موپیروسین بزنید اگر بهتر نشد نیاز به مراجعه ی حضوری هست.
  • تصویر کاربر بهزاد سه شنبه ۶ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 440 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید
    طول درمان مثانه ی نوروژنیک چه مدت است؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      اگر صحیح تشخیص داده شده باشد درمان معمولا مادم العمر هست
    2. تصویر کاربر بهزاد سه شنبه ۶ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      به جز دارو درمان دیگری ندارد برای بهبودی سریعتر؟
    3. تصویر کاربر بهزاد سه شنبه ۶ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      به جز دارو درمان دیگری ندارد برای بهبودی سریعتر؟
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      بستگی به علت بوجود آورنده ی آن دارد غالبا درمان دارویی است
    5. تصویر کاربر بهزاد سه شنبه ۶ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      یکی از دوستان گفتن که با بوتاکس مثانه و یا جراحی که از روده بخشی به مثانه اضافه میکنند بهبودی سریعتر و کاملی رو دارم
      درسته این حرف؟
      ببخشید سوالات زیاد شد
      ممنون
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      نتایج پیوند روده به مثانه دائمی است بشرطی که در مورد بیمار مناسب و درست انتخاب شده باشد
      اثرات بوتاکس موقتی است و گذراست و نیاز به تکرار دارد
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر مهسا سه شنبه ۶ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 324 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید من قبل بهتون گفتم لیزر کردم ولی زگیل ها از بین نرفته آقای دکتر دلیل چی ميتونه باشه من کلی هزینه کردم با لیزر میگن همون موقع از بین میره
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      با لیزر همان لحظه از بین می رود بعبارتی وقتی شما از روی تخت بلند می شوید فقط زخم محل لیزر هست و زگیلی وجود ندارد تعجب می کنم که می فرمائید زگیل ها سرجای خود باقی ماندن!!!!!ٔٔٔٔٔ می توانید عکس بفرستید و یا از پزشک تان توضیح بخواهید.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۱۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 763 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط