اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر مهدی شنبه ۲۳ تیر ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 355 مشاهده پرسش
    سلام. من 25 سال سن دارم متاهل و دارای یک فرزند. چند وقت پیش برای یه سوالی پیش دکتر اورولوژ رفته بودم. و خواستم بعد معاینم کنه که مشکلی ندارم. گفت واریکوسل داری و عمل کنی. یه سونو نوشت و یه ازمایش که تو ازمایش هم گفت تعداد اسپرم کمی از حالت نرمال کمتر هست. من از عوارض عملش میترسیدم. رفتم پیش یه پزشک دیگه گفت فعلا نیاز نیس عمل کنی میتونی شش ماه تلاش کنی ببینی اگه بچه دار نشدی بعد عمل کنی. گفت امکان بچه دار شدن رو شاید داری. اما در حال حاضر من بچه دوم رو نمیخوام فعلا تا چند سال دیگه. میخواستم بدونم اگه الان عمل نکنم. و چند سال دیگه که خواستم بچه دار بشم عمل کنم؟؟ یا اگه الان عمل کنم بهتره؟؟ یا اگه عمل کنم دوباره تا چند سال دیگه که میخوام بچه دار بشم عود نکنه دوباره نشه. ممنون میشم از راهنماییتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
    2. تصویر کاربر مهدی جمعه ۲۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام. من ازمایش اسپرم دادم عکساش هم هست از نرمال کمتر هست تعداد اسپرم ها. و سونوگرافی هم واریکوسل رو تاید کرده. فقط میخوام بدونم الان من یه بچه دارم و تا دو سه سال اینده قصد بچه دار شدن ندارم. میخوام ببینم الان عمل کنم بهتره یا چند ماه قبل اینکه بخوام بچه دار بشم.
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
    4. تصویر کاربر مهدی جمعه ۲۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      ممنون اقای دکتر پس اگه ازمایشم مجدد همینطور بود. الان عمل کنم بهتر از چندسال دیگه هست که میخوام بچه دار بشم هست. فقط نگرانم که عوارضی نداشته باشه برام. و تا چند سال دیگه که میخوام بچه بیارم دوباره یه رگ دیگه ای عود نکنه؟؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      بالاخره احتمال عوارض و عود هست ولی احتمالش زیاد نیست
    6. تصویر کاربر مهدی جمعه ۲۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      ببخشید اقای دکتر زیاد وقتتون رو گرفتم. فقط یه سوال اخر. این واریکوسل از چه چیزی اتفاق میفته. چه چیزی عامل واریکوسل میشه. حداقل من بدونم بعد عمل چه چیزایی رو رعایت کنم تا عود نکنه. ممنون میشم توضیح بدید
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۳ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      این واریکوسل از چه چیزی اتفاق میفته. چه چیزی عامل واریکوسل میشه. حداقل من بدونم بعد عمل چه چیزایی رو رعایت کنم تا عود نکنه...................علت واریکوسل غالبا ناشناخته هست. وراثت و اختلال دریچه های وریدی را در این قضیه دخیل می دانند ولی در کل هر چیزی که با زور زدن همراه باشد احتمال تشدید یا عود واریکوسل را بیشتر می کند از بلندکردن اجسام سنگین گرفته تا یبوست های مزمن.
    8. نمایش سایر 6 پاسخ
  • تصویر کاربر مرتضی جمعه ۲۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 485 مشاهده پرسش
    سلام و عرض خسته نباشید خدمت شما
    بنده دوسالی هستش که بیضه هایم کوچک شده و وقتی که انگار روز هست و فعالیت دارم بیضه هایم کیسه هایش جمع میشود و به سمت بالا میاید و هنگامی که استراحت میکنم به حالت اولیه خود برمیگرده
    و اینکه به گفته خودتون معاینه بیضه هارو هم در حمام انجام دادم که در سمت بیضه راستم یک چیزی به بیضه راستم چسبیده و هیچ گونه دردی نداره فقط میترسم که مشکل خاصی باشه
    ممنونم از شما بابت پاسخ گویی و اینکه راه درمان چگونه است و باید چکار کنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      برای تشخیص چیزی که به بیضه چسبیده است نیاز به سونوگرافی است شاید اپیدیدیم باشد.
      کوچگ و بزرگ شدن کیسه ی بیضه ها هم که امری طبیعی است و در همه ی مردان رخ می دهد.
  • تصویر کاربر امیرعلی جمعه ۲۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 341 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشین
    22ساله من دو ماه پیش جراحی واریکوسل داشتم به روش لاپراسکوپی و دوطرفه بود یک طرف متوسط و یک طرف خفیف بود و بعد از عمل شاهد تغییر در بیضه ها شدم از جمله بیضه سمت راست که نسبت به قبل بزرگتر شدن ولی بیضه ی سمت چپ بنده همچنان مثل قبل است و تغییری نکرده است دو هفته بعد از عمل سونو دادم و دکتر سونوگراپی گفتن که توده خفیف درسمت چپ دارم ولی بقدری خفیف است که گفت مهم نیست و من بعد از دوماه که بیضه را نگاه میکنم احساس میکنم باز رگهای کرمی شکل ولی نسبت به قبل کوچکتر در سمت چپ وجود دارد دوماه استراحت مطلق داشتم هیچگونه وزن سنگینی بلند نکردم خواستم ببینم که عدم تغییر اندازه بیضه سمت چپ من طبیعی است یا نه!؟قبل از عمل دهو نیم ملیون اسپرم داشتم که از ان حدود 32 درصد فعال بودن و بقیه مشکل دار بودن !
    و متاهل هستم دکتر قرصهای پنتافیل و ال کرانتین به علاوه ویتامین ای رو تجویز کردن برای دوماه کامل
    میشه لطف کنین وضعیت بنده رو توجیه کنین دستتون درد نکنه از خدمات خوبتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر علی جمعه ۲۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 216 مشاهده پرسش
    سلام؛ بنده یک روز پس از ارتباط جنسی متوجه شدم پوست آلت تناسلی از ناحیه پشت ختنگاه تا زیر خط بخییه ختنه درقسمت چپ آلت متورم شده
    میخواستم بدانم علتش چیست
    فوریت پزشکی داره؟
    ممنون از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      ورم آلت تناسلی معمولا بدلیل خودارضایی یا سکس شدید و طولانی بروز می کند. البته حساسیت به مواد شوینده، ژل، ترشحات واژن و ... نیز از علل دیگر می توانند باشد. در موارد نادر عفونت هم می تواند از علل آن باشد. اگر درد و سوزش و خارش و قرمزی قابل توجهی ندارید نیاز به درمانی نیست و بتدریج طی روزهای آینده برطرف می شود. فعلا از فعالیت جنسی پرهیز کنید و اگر هم خارش و قرمزی و سوزش دارید می توانید از پماد هیدرو کورتیزون شب ها بمدت یک هفته و قرص ستریزن ۱۰ میلی روزی یک عدد برای ۱۰ روز استفاده کنید
  • تصویر کاربر احمد جمعه ۲۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 265 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    بعداز زدن موهای آلت تناسلی زایده ای شبیه زگیل روی الت تناسلی مشاهده کردم که نمیدونم تازه ایجاد شده یا از قبل بوده.بیشتر از 4سال است که رابطه جنسی نداشتم تقریبا بعداز دوره دانشگاه نمیدونم این مورد مربوط زگیل تناسلی میباشد یا خیر ضمنا در دوره دانشگا جز یک مورد رابطه جنسی رابطه دیگری نداشتم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      توصیه هایی که برای کنترل زگیل تناسلی و کاهش میزان عود و در بعضا ریشه کنی آن می شود:
      • عدم اصلاح موهای ناحیه تناسلی با تیغ وترجیحا استفاده از ماشین های اصلاح سر با شماره نه چندان پائین
      • نخاراندن ناحیه تناسلی
      • عدم خشک کردن ناحیه تناسلی با حوله بصورت مالشی
      • عدم استفاده از لیف در ناحیه تناسلی
      • کم کردن دفعات نزدیکی در صورت ابتلای همزمان شریک جنسی
      • قطع رابطه جنسی غیر ایمن
      • استفاده از کاندوم
      • چکاپ دوره ای توسط خود فرد و نیز پزشک با درشت نمایی مناسب
      • درمان سریع هر ضایعه جدید ترجیحا با روش های سریع الاثرتر مثل لیزر
      • تقویت سیستم ایمنی از طریق:
      o عدم استفاده از دخانیات و الکل
      o استفاده از سبزیجات و میوه جات تازه بویژه سیر تازه
      o استفاده از مکمل ها و آنتی اکسیدان ها
      o ورزش
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۱۶ شهریور ۵ تعداد بازدید: 763 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط