اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۳ تیر ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 380 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر آیا خودارضایی بیش از حد باعث نابینایی؟ یا فلج اندام های بدن میشود؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      خیر به هیچ وجه اینطور نیست.
    2. تصویر کاربر علی شنبه ۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      آیا خود ارضایی چشم را ضعیف میکند؟ آسیبی به چشم میرسد؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      از نظر علوم جدید من ندیده ام جای چنین مطلبی نوشته باشد ولی در کتب اسلامی و احتمالا طب سنتی به آن اشاره شده است
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر سعید یکشنبه ۳ تیر ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 715 مشاهده پرسش
    سعید:
    سلام جناب اقای دکتر، خسته نباشید
    من برعکس عمده اقایون که به دنبال افزایش طول یا قطر الت جنسیشون هستم، خواستار کم کردن قطر الت جنسی ام هستم.الت جنسی من بسیار قطوره و خمیدگی رو به پایین داره و این قطور بودن موقع رابطه جنسی برای فرد مقابل ازار دهنده است. ایا راهی وجود دارد؟ ایا ممکنه با جراحی از کمی از گوشت ان را بردارند؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      لطفا عکس در حالت نعوظ بفرستید ببینم
  • تصویر کاربر رضا یکشنبه ۳ تیر ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 238 مشاهده پرسش
    چند وقیه که زایعاتی روی آلت تناسلی من ایجاد شده که زیاد شبیه عکس هایی که از این بیماری دیدم نیست به صورت برامدگی هایی کوچک و روشن تر از رنگ پوست آلتم هست پیش یکی از اقوام که دکتر هست رفتم به من گفت که پاپول تناسلی یا همون زگیل هست بعد از استفاده پماد ترینامسینولون ان ان خوب شد اما بعد مدتی که به دلیلی پوست آلتم سابیده شده بود دوباره برگشت از این که هیومن پاپیلوما ویروس باشه با ترس زیاد پیش متخصص پوست رفتم و گفت شبیه زگیل نیست ولی با اسرار زیاد من برام یخ گزاشت.بعد خوب شدن بعد مدتی دوباره برگشت اما هیچ موقه شبیه گل کلم یا زبر نبوده قبل از ایجاد این مشکل رابطه جنسی نداشتم و تنها عمل جنسیم خود ارضاعی بوده.بعد مدتی توجه هم به سیاهی زیر آلتم و روی پوسته بیضه هم جمع شد که چند سالیه هست و شبیه خال هست و نه پوست اون قسمت نازک شده و نه برامده است و نه شبیه گل کلم و نه هیچ موقه زخم شده.از بازگشت دوبارش بسیار نگران میشم چون قبل از به وجود آمدنش هیچ گونه رابطه جنسی نداشتم ممکنه این بیماری همونhpv باشه و من از خود ارضاعی و زخم شدن اون رو گرفته باشم؟اگر ممکنه منو راهنمایی کنین و راهی برای درمانش به من بدید؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      در عکس ها که ضایعات به زگیل تناسلی شبیه نیستند ولی برای اطمینان بهتر است حضورا هم معاینه شوید.
    2. تصویر کاربر رضا شنبه ۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      با محلول Tca درمان انجام بدم؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر سامان شنبه ۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 233 مشاهده پرسش
    باسلام45سال دارم دیابتی هستم
    آلت من شق نمیشه چه راه حلی را پیشنهاد میدین باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      ورزش منظم، کنترل دقیق قند، تادالافیل ۵ میلی روزهای فرد ۳ ماه و بعد روزانه تا ۶ ماهه، کاهش استرس و رژیم غذایی سالم با نظر متخصص تغذیه شرایط شما را بهبود می بخشد.
  • تصویر کاربر امیر شنبه ۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 218 مشاهده پرسش
    فردی هستم که متاسفانه تپخال تناسلی رو منتقل کردم به شریک جنسی و میخوام بدانم برای درمان این ویروس از خود چه باید کنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      ویروس تبخال تناسلی تا آخر عمر در بدن ماندگار هست و هر از چندگاهی عود می کند و ظرف ۱۰ تا ۱۴ روز برطرف می شود و بیماری خطرناکی محسوب نمی شود. ولی هر گاه علائم و جوش ها در حال بروز هستند قرص والاسیکلوویر دوره ی بیماری را کوتاه می کند.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۱۸ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط