اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر امیر چهارشنبه ۲۳ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 355 مشاهده پرسش
    سلام خواهشا بخونید.من یک هفتس متوجه چند تا دونه سر آلتم شدم که یکم برامدن میخوام بدونم زگیله یا نه. رابطه جنسی هم نداشتم. از چند وقت قبلش هم یه سری زخم کوچک روی ران هام نزدیک ناحیه تناسلیم ایجاد شد که عکس همه رو میفرستم. خواهش میکنم جواب بدید اگه لازمه مبلغ ویزیت رو هم تقدیم میکنم واقعا نگرانم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۳ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      خیر زگیل تناسلی نیستند.
  • تصویر کاربر elena چهارشنبه ۲۳ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 252 مشاهده پرسش
    سلام اقاي دكتر
    ببخشيد ازتون سوالي داشتم
    من زگيل تناسلي گرفتم و خيلي پرخور شدم و ٧،٨ كيلو اضافه وزن پيدا كردم
    الان هم دارم قرص زينك و ويتامين سي و فوليك اسيد و الگومد و امگا ٣ رو مصرف ميكنم
    ميخواستم ازتون بپرسم
    مصرف داروهاي لاغري
    يا مصرف قرص ونوستات به سيستم ايمني اسيب ميزنه؟
    به نظر شما مشكلي نيست ك الان ونوستات رو مصرف كنم
    يا بعد از درمان مصرف كنم؟
    سوال اخرم اينه كه اگه سيستم ايمني بدن اين ويروسو ريشه كن كنه
    اگه تو ي زمان ديگه سيستم دفاعي باز پايين بياد اين ويروس برميگره دوباره؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۳ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      به نظر شما مشكلي نيست ك الان ونوستات رو مصرف كنم يا بعد از درمان مصرف كنم؟.....................ترجیحا بهتر است بعد از درمان مصرف کنید.
      سوال اخرم اينه كه اگه سيستم ايمني بدن اين ويروسو ريشه كن كنه اگه تو ي زمان ديگه سيستم دفاعي باز پايين بياد اين ويروس برميگره دوباره؟..........اگر ریشه کن کنه دیگه بر نمی گرده ولی اگر فقط متوقف کنه با تضعیف سیستم دفاعی مجدد بر می گردد.
  • تصویر کاربر صالحي چهارشنبه ۲۳ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 330 مشاهده پرسش
    سلام دكتر من اسپرم صفر است و يه عمل ساده انجام دادم باسوزن اسپرم از بيضم كيشيدن بيرون اسپرم موجود بود سوال اينه ايا ميشه طبعيي بچه دار شد چون يه بار اي وي اف كرديم نا موفق بود راي هست طبعيي بچه دار شد واريكسلم دارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۳ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      خیر راهی برای بارداری به روش طبیعی نیست و بهتر است IVF را مجددا تکرار نمائید. با درمان واریکوسل هم امکان بارداری به روش طبیعی نیست.
  • تصویر کاربر صالحي چهارشنبه ۲۳ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 336 مشاهده پرسش
    سلام دكتر من اسپرم صفر است و يه عمل ساده انجام دادم باسوزن اسپرم از بيضم كيشيدن بيرون اسپرم موجود بود سوال اينه ايا ميشه طبعيي بچه دار شد چون يه بار اي وي اف كرديم نا موفق بود راي هست طبعيي بچه دار شد واريكسلم دارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۳ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      خیر راهی برای بارداری به روش طبیعی نیست و بهتر است IVF را مجددا تکرار نمائید. با درمان واریکوسل هم امکان بارداری به روش طبیعی نیست.
  • تصویر کاربر مهسا پنجشنبه ۲۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 556 مشاهده پرسش
    سلام دکتر . من دختر 26 ساله هستم و حدودا 6 یا 7سال پیش روی آلتم زگیل هایی زدم و رابطه ی جنسی نداشتم و اصلا اطلاعی از این بیماری نداشتم . اون موقع نمی دونستم بیماریه و خطرناکه و زگیل ها گل کلم شکل بودند .به همین دلیل با سرکه خودمو میشتم و خود به خود زگیل ها از بین رفت . سوالم اینه در حال حاظر که زگیل هایی ندارم و باکره هستم امکان آزمایش وجود نداره ؟؟؟ و اینکه ممکنه ترشحاتم هنوز هم آلوده باشه ؟؟ چون واقعا از وقتی فهمیدم که این بیماریه چیه شب و روز ندارم . به تازگی دکتر پوست رفتم و به شدت با من بد رفتاری کردند و تهمت زدند و بعد معاینه سطحی کردند بدون هیچ ازمایش گفتند زگیلی دیده نمیشه .
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۳ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      با توجه به اینکه می فرمائید رابطه ی جنسی نداشته اید پس لزومی هم ندارد به زگیل تناسلی مبتلا شده باشید و احتمالا ضایعات چند سال قبل هم زگیل تناسلی نبوده اند چون ما ضایعات زیادی داریم که ممکن است با زگیل تناسلی اشتباه شوند. وقتی صحبت از ازمایش می شود منظور نمونه گیری از ضایعه ی مشکوک تناسلی یا بخشی از پوست یا مخاط ناحیه خارجی تناسلی یا مخاط داخلی واژن و یا دهانه رحم هست. برای خانمی که باکره هست و سکس واژینال و داخلی نداشته است هیچ دلیلی وجود ندارد که باعث درگیری بخش داخلی تناسلی یعنی واژن و دهانه رحم شود لذا نیازی هم به تست از بابت وجود ویروس نیست. در مورد سطوح خارجی تناسلی هم وضع به همین منوال هست.
    2. تصویر کاربر مهسا چهارشنبه ۲۳ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      ممنون از راهنماییتون . اما یادمه که اولش با یک جوش شروع شده بود و من کندمش و بعد اون زائده ها به وجود اومدن که خارش هم داشت .من احتمال دادم زگیل باشه. اگه که اونها زگیل بودند امکان داره دفع شده باشه و با توجه به شرایطی که عرض کردم خدمتتون راهی برای اطمینان از سلامت نیست ؟؟؟ و اینکه آیا این نشانه ی خوبیه که 5 ساله هیچ زائده ای دوباره ایجاد نشده ؟؟؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      اگه که اونها زگیل بودند امکان داره دفع شده باشه و با توجه به شرایطی که عرض کردم خدمتتون راهی برای اطمینان از سلامت نیست ؟؟؟ ......................می شود روی نواحی خارجی تناسلی برس کشید و برای آزمایش فرستاد
      و اینکه آیا این نشانه ی خوبیه که 5 ساله هیچ زائده ای دوباره ایجاد نشده ؟؟؟...................قطعا بله
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۱۹ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط