اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر یاسمن یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 1117 مشاهده پرسش
    ":
    نامزدم پسری 28ساله هستش که بر اثر سرطان بیضه و اختلالات هورمونی یکی از بیضه هاشو خالی کردن و الان گواتر داره از لحاظ جنسی مشکلی نداره بجز درد موقت در ناحیه ی پایین شکم که کم هستش ولی اخیرا خیلی عصبی شده و بد رفتاری میکنه و خیلی ناامیده و میگه اون داره به مرگ نزدیک میشه سوالم اینه که کسیکه بیضه ی بیمارش تخلیه شده آیا امکان داره دوباره بیماریش عود کنه ؟
    در بارور ی مشکلی برامون پیش نمیاد؟
    و اینکه یکی از فامیلاشون بعد از یه مدت که بخاطر سرطان بیضه ؛بیضه ش رو تخلیه کردن به مرور زمان فلج شد و دیگه نتونست راه بره آیا نامزدم هم اینجور میشه ؟
    تازگیا دکتر براش تزریق Hph چهار واحدی نسخه کرده این یعنی چی ؟
    خیلی میترسم
    یعنی نامزدم هنوز خوب نشده ؟و ممکنه حالش بدتر بشه ؟و سرطانش برگرده یا فلج بشه ؟
    تورو خدا راهنماییم کنین چکار کنم آیا خوب شدنیه ؟ زندگیم داره خراب میشه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      نامزدم پسری 28ساله هستش که بر اثر سرطان بیضه و اختلالات هورمونی یکی از بیضه هاشو خالی کردن و الان گواتر داره از لحاظ جنسی مشکلی نداره بجز درد موقت در ناحیه ی پایین شکم که کم هستش ولی اخیرا خیلی عصبی شده و بد رفتاری میکنه و خیلی ناامیده و میگه اون داره به مرگ نزدیک میشه سوالم اینه که کسیکه بیضه ی بیمارش تخلیه شده آیا امکان داره دوباره بیماریش عود کنه ؟...........................بستگی به مرحله ی بیماری دارد هر چه مرحله ی بیماری پایین تر باشد احتمال عود کمتر است
      در بارور ی مشکلی برامون پیش نمیاد؟.......................بستگی داره شیمی درمانی و یا پرتو درمانی کرده باشه یا خیر. ولی با آزمایش اسپرم میشه وضعیت باروری شان را ارزیابی کرد.
      و اینکه یکی از فامیلاشون بعد از یه مدت که بخاطر سرطان بیضه ؛بیضه ش رو تخلیه کردن به مرور زمان فلج شد و دیگه نتونست راه بره آیا نامزدم هم اینجور میشه ؟.....................سرطان بیضه منجر به فلج شدن نمیشه
      تازگیا دکتر براش تزریق Hph چهار واحدی نسخه کرده این یعنی چی ؟..........................احتمالا اسم دارو را اشتباه نوشته اید
      یعنی نامزدم هنوز خوب نشده ؟و ممکنه حالش بدتر بشه ؟و سرطانش برگرده یا فلج بشه ؟.............................سرطان بسته به اینکه در چه مرحله ای باشد پیش آگهی متفاوتی می تواند داشته باشد ولی بطور کلی سرطان های بیضه خیلی خوب به درمان پاسخ می دهند بویژه اگر در مراحل اولیه باشند
  • تصویر کاربر یاسمن یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 324 مشاهده پرسش
    سلام نامزدم قبلا سرطان بیضه داشته و یکی ازشونو خالی کردن الان گواتر داره و اختلالات هورمونی داره که از آمپولهای hgh استفاده میکنه این روزا خیلی عصبی و زودرنج و ناامید شده به نظرت با وجود تخلیه بیضه ش ممکنه بیماری سرطانش عود کرده باشه ؟و اینکه یکی از فامیلاشون دچار همین بیماری بود و بعد ازمدتی کم کم فلج شد به نظرتون ممکنه نامزد منن هم فلج بشه ؛حرف از جدایی میزنه میگه من یا میمیرم یا فلج میشم میتونین منو راهنمایی کنین که واقعا بیماریش غیر قابل درمانه یا خودش سخت گرفته ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      سرطان بیضه باعث فلج شدن و مشکلات تیروئید نمی شود. خوشبختانه سرطان های بیضه اگر به موقع و در مراحل ابتدایی درمان شوند نتایج خیلی عالی به همراه خواهند داشت و معمولا فرد زندگی و عمر طبیعی خواهد داشت. به نظر من بجای پرداختن به افکار نا امید کننده بهتر است با پزشک معالج شان که وضعیت بیماری ایشان را کامل اطلاع دارند مشاوره ای داشته و در مورد پیش آگهی بیماری نامزدتان و شرایط پیش رو صحبت کنید.
  • تصویر کاربر sara یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 285 مشاهده پرسش
    با سلام.
    اقای دکتر ۴سال به طور مکرر مبتلا به عفونت مثانه میشدم ۳ ماه مرتب انتی بیوتیک استفاده کردم ۱ماه انتی بیوتیک رو قطع کردم و مشکلی نداشتم امروز سوزش ادرار شروع شد هفته اول بارداری هستم ایا میتوانم از نیتروفورانتوئین استفاده کنم سونو گرافی کلیه و مثانه خدا رو شکر مشکلی نداشت.لطفا راهنمایی بفرمایید چگونه برای همیشه این عفونت را درمان کنم؟استفاده از انتی بیوتیک نیتروفورانتوئین در دوران بارداری ایمن است باکتری فقط به این انتی بیوتیک حساس است.
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      نیتروفورانتوئین از نظر مصرف در حاملگی در گروه B قرار می گیرد یعنی اینکه احتمالا مصرفش در حاملگی بی خطر هست ولی ابتدا بایستی ازمایش کشت ادرار دهید تا مشخص شود علت سوزش ادرار قطعا عفونت است یا خیر؟ و بعد از آن اگر ثابت شد عفونت دارید دارو استفاده کنید.
      برای ریشه یابی علت عفونت هم بعد از بارداری نیاز به بررسی بیشتری شامل عکس رنگی و سیستوسکپی خواهید داشت.
  • تصویر کاربر نبی یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 346 مشاهده پرسش
    اینجانب 31 ساله هستم...تو سنوگرافی .واریکسول دیده نشد ولی هیدروسل خفیف در دو طرف مشاهده شد...آیا ناباوری دارد و درمانش چیست... بیضه چپ حاوی کیستی به ابعاد85*6 میلیمتر می باشد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      هیدروسل و کیست باعث ناباروری نمی شود ولی در آزمایش اسپرم تان تعداد اسپرم صفر می باشد و این به معنای ناباروری است . توصیه می شود آزمایش اسپرم را مجدد تکرار کنید و آزمایش هورمونی تستوسترون، LH, FSH بدهید و احتمالا در صورت نیاز نمونه برداری از بیضه ها بکنید.
    2. تصویر کاربر نبی یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      باعرض سلام و خسته نباشید خدمت آقای دکتر...باتشکر فراوان از زحمات جنابعالی
      شرمنده اگه بیام مطب هزینه درمانش چقدره و احتمال عمل دارد...
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      ابتدا بایستی آزمایشات فوق الذکر را انجام دهید (آزمایش هورمونی تستوسترون، LH, FSH) و بعدش نیاز به نمونه برداری است. هزینه عمل و نمونه برداری آزاد هست برای کمتر شدن هزینه ها می توانید به مراکز دولتی مراجعه کنید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر سینا یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 401 مشاهده پرسش
    سلام دکتر بالای بیضه های من یه مثل رگ باد کرده رو ی بیضه بیشتر رو یکی کمتر نرمن تکونم میخوره بدون درد ،بعضی وقتا بادش کم میشه بعضی وقتا زیاد بیشتر بد ارضا شدن در میاد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      شاید واریکوسل باشد یا اسپاسم عضلات مجاری انتقال اسپرم یا .....
      لذا بهتر است معاینه و در صورت لزوم سونوگرافی شوید البته در زمانی که رگ ها باد کرده هستند.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۱۹ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط