اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی پنجشنبه ۲۰ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 360 مشاهده پرسش
    باسلام واحترام جناب دکتر متوجه شدم دربیضه توده یاغده ای وجود دارد که تقریبا به اندازه یک فندق میباشد وجدااز دوبیضه ووسط واقع شده لطفا بفرمائید آیا خطرناک بوده وراهکارچیست چه بایدکرد باتشکر ضمنا چندماه پیش سال گذشته 3عدد غده ازقسمت سرم خارج کردن که ریپورت پاتوبیولوژی خدمتتان ارسال میگردد لطفا بفرمائید موردی هست درجواب یاخیر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۰ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      trichilemmal cyst, یا pilar cyst کیست هایی هستند که از فولیکول یا همان ریشه ی مو منشا می گیرند و خوش خیم می باشند و غالبا در پوست سر رخ می دهند. برای تشخیص ضایعه ای که در ناحیه بین دو بیضه دارید نیاز به معاینه ، سونوگرافی و در صورت نیاز برداشتن ضایعه هست.
  • تصویر کاربر مهسا پنجشنبه ۲۰ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 258 مشاهده پرسش
    نمیتونم تضخیص بدم که به زگیل مبتلا شده ام یا نه نمیتونم تشخیص بدم به زگیل تناسلی مبتلا شده ام یا نه لطفا به من کمک کنین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۰ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      به نظر من شباهتی به زگیل تناسلی ندارد.
  • تصویر کاربر نرگس پنجشنبه ۲۰ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 245 مشاهده پرسش
    سلام شبتون بخیر من روی آلت‌ تناسلیم 2تا دونه سفید درومده که نه سوزش داشت و نه خارش،ترسیدم زگیل باشه،سرکه سیب زدم اما شروع کرد به سوزش که همراهش خارشم گرفتم میخواستم بدونم آیا این زگیل تناسلیه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۰ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      خیر زگیل تناسلی نیستند. بیشتر به جوش چرکی ساده شبیه هستند.
  • تصویر کاربر سما پنجشنبه ۲۰ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 295 مشاهده پرسش
    با سلام
    میخواستم بدونم که ایا این ها زگیل تناسلی هستند؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۰ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      خیر این ها وستیبولار پاپیلوماتوز هستند و خطری ندارد و جزو بافت طبیعی تناسلی است و در برخی خانم ها دیده می شوند.
  • تصویر کاربر جواد شنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 290 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر ببخشید یه سوال داشتم. چندسال قبل بالای ختنه گاه جوش های ریز ریز بود.نگران بودم رفتم دکتر تشخیص دقیق ندادن. نمونه برداری کردم و جواب زیگیل نبود. بعدش زیاد پیگیری نکردم. ولی الان هرازگاهی اذیت میکنه و زیاد تر هم شده. خواستم بدونم امکانش هست اونموقع زیگیل نبوده والان نمونه بدم زیگیل باشه؟؟ یعنی نمونه بعد 3 سال جوابش یه چیز دیگه باشه؟ چون خود دکتر و حتی دکتر ازمایشگاه گفتن زیگیل نیست. ممنونم میشم جواب بدید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۰ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      اگر در ظاهر تشخیص دادند که زگیل نیست و آزمایش هم این موضوع را تایید کرده است لذا در طول سال تغییری نمی کند و به زگیل تبدیل نمی شود.
    2. تصویر کاربر جواد جمعه ۲۱ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      ممنونم ازتون. بله اونجا دکتر پوست گفتن بلانکت یا یه همچین چیزی یادم نیست چون برای 4 سال قبل. ولی الان واقعا اذیتم میکنه حتی تغییراتی رو سر آلتم احساس میکنم. راستش میترسم دوباره برم سمت دکتر. ولی انگار مجبورم. دقیقا تو اخر نمونه نوشته بود درحال حاظر شواهدی مبنی بر مشکل پیدا نشده.
      دوباره برم پیش متخصص پوست؟
    3. تصویر کاربر جواد جمعه ۲۱ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      در ظاهر که ارولوژیست نتونستن تشخیص دقیق بدن ارجاع دادن متخصص پوست و ایشونم چون شک داشتن فرستادن نمونه. بعد جالبه تو نمونه واژه جنیتال وارث بود؟ یعنی همون زگیل تناسلی؟ میترسم دکتر اشتباه کرده باشه یا همچین چیزی
    4. تصویر کاربر جواد جمعه ۲۱ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      ببخشید یه سوال دیگه داشتم ممکنه که نمونه کوچیک بوده باشه یا اونموقع هنوز شکل نگرفته باشه؟ یا از همون اول که خودشو نشون میده با نمونه مشخص میشه؟
      ممنون میشم در این مورد جواب مشخص بهم بدید
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      اگر شک تان برطرف نمی شود به مطب اینجانب مراجعه کنید یا عکس واضح در همین بخش ارسال کنید
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۱۹ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط