اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر احمد چهارشنبه ۹ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 3494 مشاهده پرسش
    با درود و خسته نباشید خدمت من چند ماهی هستش که دچار بیماری واریکوسل شدم۲ سوال داشتم ایا جراحی این بیماری خطرناک یا ریسکی هستش منظورم بیشتر عوارض بعد از عمل هستش وسوال دوم ایا واریکسل باعث ریزش مو میشود چون این مشکل رو هم دارم من خیلی ممنون اگه پاسخ بدین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۹ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      ایا جراحی این بیماری خطرناک یا ریسکی هستش منظورم بیشتر عوارض بعد از عمل هستش..............عمل خطرناکی نیست ولی بدیهی است که هر عملی می تواند عوارض احتمالی داشته باشد
      وسوال دوم ایا واریکسل باعث ریزش مو میشود چون این مشکل رو هم دارم ...............به هیچ وجه
  • تصویر کاربر احمد چهارشنبه ۹ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 256 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید من 25 سال و خانومم 24 سال سن داریم... خانومم مبتلا به زیگیل تناسلی شده و از وقتی ضایعه رو دیدیم سکس نداشتیم و درمان رو اغاز کردند خودم هم معاینه شدم ضایعه ای نداشتم اما به احتمال زیاد ناقل باشم میخواستم بپرسم این امکان هست که ما مرتب به هم دیگه منتقل کنیم و تا اخر عمر باش مواجه باشیم؟؟ و همچنین ما داروی AHCC (قارچ شیتاگه) هم سفارش دادیم در مورد تاثیر این دارو اطلاع دارید؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۹ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      میخواستم بپرسم این امکان هست که ما مرتب به هم دیگه منتقل کنیم و تا اخر عمر باش مواجه باشیم؟؟................احتمالش خیلی ضعیف هست بویژه در زنان زیر ۳۰ سال که معمولا بهبودی کامل پیدا می کنند
      و همچنین ما داروی AHCC (قارچ شیتاگه) هم سفارش دادیم در مورد تاثیر این دارو اطلاع دارید؟....................در مطالعات تا ۵۰ درصد در پاکسازی ویروس موثر هست
  • تصویر کاربر زهره جمعه ۱۱ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 411 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    اقای دکتر من و همسرم چند ماهی است قصد بچه دار شدن داریم پزشک زنان توصیه کردن برای زود باردار شدن از روز 14 پاکی تا 20 بهتر است یک شب در میان با همسرم نزدیکی داشته باشم اما همسرم به دلیل مشغله کاری توانایی برقرای یک شب در میان این رابطه رو نداره
    از طرفی خوردن قرصهای تقویت جنسی نیز نمی پذیرد و ترس از عوارض قرص ها داره
    لطفا دارویی معرفی می فرمایید که عوارض نداشته باشه؟
    در کل راهنمایی ام می فرمایید؟
    نظروتون درباره قرص بیگ رایز می فرمایید؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۹ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      همسرتان چند سال دارد ؟ و آیا بیماری خاصی بویژه فشارخون یا بیماری قلبی دارد؟
    2. تصویر کاربر زهره چهارشنبه ۹ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      ۴۳ سال
      خیر هیچ بیماری ندارن
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۱ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      نصف قرص ویزارسین ۵۰ میلی را یکساعت قبل از رابطه استفاده کنند عارضه ی جدی نداشته و اگر سردرد داشتند یک استامینوفن هم باهاش بخورند
    4. تصویر کاربر زهره جمعه ۱۱ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      تشکر
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۱ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      موفق باشید
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر Hamed چهارشنبه ۹ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 290 مشاهده پرسش
    با سلام خسته نباشید. پسر 22 سال هستم. من رابطه ی جنسی متعدد با خانم های مختلف برقرار میکنم از این رو بعد از هر رابطه دچار یک نوع وسواس ذهنی یا نگرانی میشم که نکند با این خانم که رابطه داشتم چیزی از او به من سرایت بکند البته همیشه از کاندوم استفاده میکنم و سالیانه ازمایش میدهم
    سوال من این است که با استفاده از کاندوم بیماری امیزشی مثل اچ ای وی و........دیگر به من انتقال نمیشود؟ یعنی با خاطر جمعی از سبک زندگی خودم لذت ببرم یا باید نگران زود از این دنیا رفتنم به خاطر دچار شدن به ایدز یا هپاتیت...... باشم؟
    اقای دکتر پیشنهاد شما به من چی هست؟
    اگر که به اچ ای وی مبتلا شوم با دارو درمان میشوم؟ در مورد هپاتیت چطور؟ چطور رابطه برقرار کنم که هپاتیت هم انتقال نکند؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۹ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      HIV و هپاتیت با استفاده از کاندوم منتقل نمی شود و از این بابت جای نگرانی ندارد ولی در نظر گرفتن چند نکته ضروری است.
      همیشه مواظب باشید تا کاندوم پاره نشود
      سکس اورال نداشته باشید
      واکسن هپاتیت B را بزنید و اگر زده اید برای اطمینان سطح پادتن آن در خون را چک کنید
      واکسن گارداسیل ( برای برای پیشگیری از ابتلا به زگیل تناسلی ) را بزنید
      اگر چه HIV و هپاتیت با کاندوم منتقل نمی شود ولی همیشه احتمال انتقال بیماری های پوستی مثل زگیل تناسلی و تبخال تناسلی هست گرچه این بیماری ها خطرناک و کشنده نیستند
  • تصویر کاربر خادم چهارشنبه ۹ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 492 مشاهده پرسش
    سلام ضربه ای با توپ فوتبال به بیضه ی من خورد و دردی را احساس کردم ولی به بازی ادامه دادم ....بعد بازی دردی رو حس نمیکردم... ولی امروز بعد از اینکه از خواب بیدار شدم احساس کردم و الان حدود 24 ساعت از برخورد ضربه و من هنوز هرازگاهی احساس درد دارم .... منون میشم اگه راهنمایی نمایید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۹ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      اگر تورم، قرمزی یا کبودی ندارید بعید هست که مشکل جدی باشد با اینحال توصیه می کنم حتما سونوگرافی از بیضه ها برای اطمینان انجام دهید.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۲۱ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط