اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر حسین دوشنبه ۶ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 284 مشاهده پرسش
    مدتي است كه تقريبا نزديك يك سال آلتم بسمت چپ کج شده ویکم نعوض نسبت به قبل کمتر شده دو یا سه باردراین مدت به دکترمراجعه کردم که قرص بهم داد ولی همچنان تغیری نکرد بنظرشما نیاز به وقت دارد یا درمان دیگری چون دکتر بهم گفت ممکن است وقت زیادی ببرد تا به حالت اول برگردد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۶ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      احتمالا به بیماری پیرونی مبتلا شده اید. نیازی به مراجعه به تهران نیست ویتامین E و پوتابا از درمان های مناسب برای این بیماری است (البته پوتابا راحت پیدا نمی شود). متاسفانه این بیماری خیلی خوب به درمان جواب نمی دهد. کیت پیرونی هم می تواند تا حدی کمک کننده باشد. (از سایت "گروه مهندسی پزشکی همراه" کیت پیرونی را تهیه فرمائید)
  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۷ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 338 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من 1 ماهی می‌شود که دچار زود انزالی شده ام و امروز متوجه شدم که رنگ منی ام صورتی رنگ شده است و دو هفته است که ادرار م پر رنگ شده رنگ چایی کم رنگ شده است و کمی هم بیضه درد دارم و مدت 10 سال هم هست که کیست بیضه دارم ولی دکتر به من گفته بود که احتیاج به عمل ندارد حالا نگران شده ام احتیاج به مراجعه به پزشک لازم دارم یا نه و اگر لازم دارم به چه پزشکی باید مراجعه کنم؟ در ضمن 42 ساله هستم و دو فرزند دارم که فرزند دومم یکسال و نیمه است.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۷ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      به نظر من بهتر است مراجعه حضوری داشته باشید تا با آزمایش و سونوگرافی بررسی شوید. به متخصص ارولوژی مراجعه کنید
  • تصویر کاربر ایمان چهارشنبه ۸ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 322 مشاهده پرسش
    با سلام وخسته نباشید. من مدتی بود از سوزش ادرار رنج میبردم پیش دکتر رفتم برام آزمایش اسپرم و سونوگرافی داپلر تجویز کرد حالا الان ازمایشمو دکتر دید گفت بیضه هات از حد طبیعی یه کم کوچکتر بیضه چپ 35*17وبیضه راست35*16 تعداد و حرکت وشکل اسپرمت خیلی ضعیفه وگفت که واریکوسل گرید دو یک طرفه داری طرف چپ داری خواستم بدونم آیا کشیدن قلیون یک روز قبل از آزمایش و دوش آبگرم گرفتن میتونه اثر منفی رو آزمایش بزاره؟وایا من با این آزمایش اسپرموگرام میتونم بچه دار بشم در آینده که ازدواج کنم؟ به نظر شما اگر عمل نکنم وضعیت موجود باقی میمونه یا اوضاع بدتر هم میشه ممکن لین درصد پایین رو هم تا چند وقت دیگه از دست بدم؟چکار کنم تورنادو کمکم کنید دارم دیونه میشم از استرس. لطفا جوابم تو تلگرام بدین من سر در نمیارم از ایمیل. ممنون که به فکر مردم هستید.
    Sperm count ml:12milin
    Sperm count total:38.4 million viscosit :normal
    Sperm motility total :20{37c10571b25e9505f30c316fd00825e35f85b491d73e6408a0452cc0009fc3e0}
    Rapid progressive class a:2{37c10571b25e9505f30c316fd00825e35f85b491d73e6408a0452cc0009fc3e0}
    Progressive class b:8{37c10571b25e9505f30c316fd00825e35f85b491d73e6408a0452cc0009fc3e0}
    Non_progressive c:10{37c10571b25e9505f30c316fd00825e35f85b491d73e6408a0452cc0009fc3e0}
    PH :7.9
    Live ratio class A+B+c:20{37c10571b25e9505f30c316fd00825e35f85b491d73e6408a0452cc0009fc3e0}
    Non_motile;class d:80{37c10571b25e9505f30c316fd00825e35f85b491d73e6408a0452cc0009fc3e0}
    Normal morphology:5{37c10571b25e9505f30c316fd00825e35f85b491d73e6408a0452cc0009fc3e0}
    Abnormal morphology :95{37c10571b25e9505f30c316fd00825e35f85b491d73e6408a0452cc0009fc3e0}
    Volume :3.2
    Color :white _grey
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۶ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      من توصیه می کنم قلیان را ترک کنید و آزمایش را 3 ماه دیگه تکرار کنید و استفاده از حمام آبگرم به میزان متعارفش مشکلی ندارد ولی هر بار دستشویی رفتید 2 تا 3 دقیقه ای آب سرد روی بیضه ها بگیرید
    2. تصویر کاربر ایمان دوشنبه ۶ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      ممنون از اینکه جواب دادین آقا دکتر من اگروضعیتم تغییر نکنه با همین مقدار میتونم بصورت طبیعی بچه دار بشم؟امیدوار باشم؟و یه سوال دیگه آیا به نظر شما وضعیت من تو همین حد باقی میمونه یا ممکن چند سال دیگه بدتر بشه؟اصلا عمل بکنم الان بهتره یا آگه یه مدت دیگه عمل بکنم وضعیتم بدتر از نمیده به خاطر عمل نکردن؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۷ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      اگروضعیتم تغییر نکنه با همین مقدار میتونم بصورت طبیعی بچه دار بشم؟.............................احتمالش هست
      امیدوار باشم؟....................................بله
      و یه سوال دیگه آیا به نظر شما وضعیت من تو همین حد باقی میمونه یا ممکن چند سال دیگه بدتر بشه؟..........................قابل پیش بینی نیست
      اصلا عمل بکنم الان بهتره یا آگه یه مدت دیگه عمل بکنم وضعیتم بدتر از نمیده به خاطر عمل نکردن؟.................................به نظر من بدتر نمیشه
    4. تصویر کاربر ایمان سه شنبه ۷ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      ممنون اقای دکترکه انقدردقیق وبا حوصله جواب بیماراتونو میدین آخرین سوالم آینه که اندازه بیضه های من چه مقدارکوچکتر از حد طبیعی. 35.22.17 بیضه چپ، 34.21.16بیضه راست.وایا ممکنه از این کوچکتر هم بشه یا تا یک سن خاصی کوچک میشه ینده 31سالمه. معذرت میخوام که سوال پیچتون کردم اخه خیلی نگران آینده هستم. متشکرم.
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۸ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      بزرگ ترین قطر بیضه ۴۰ میلی متر هست و برای شما ۵ میلی کوچک تر هست
      معمولا در این سن کوچک نمی شود
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر محبوبه سه شنبه ۷ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 398 مشاهده پرسش
    خواستم سونوگرافی مادرمو ببینید ومشکلشون را توصیح بدهید باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۷ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      در خدمتم
  • تصویر کاربر احمدفرخ سه شنبه ۷ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 366 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت دکتر ،آقای دکتر کلیه های من سنگ ساز هستند .الان چند روزی است داخل آلتم میسوزه ،انگار یه چیزی گیر کرده باشه ،هرکاری کردم خوب نشد .آقای دکتر راهنماییم کنید ممنون میشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۷ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      اگر شک به سنگ در مجرای ادراری باشد بایستی سیستوسکپی کنید تا اگر سنگی بود با پنس خارج شود
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۴ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط