اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۲۴ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 349 مشاهده پرسش
    بعد از 2 بار نزدیکی برای بار سوم دیگه الت تناسلی دیگه بلند نمیشه برای بار سوم و بیشتر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۴ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      اینحالت کاملا طبیعی است و نباید از خودتان انتظار بیش از توان تان داشته باشید اگرچه با قرص میشه بهترش کرد ولی این یک نوع دوپینگ هست و توصیه نمی کنم
  • تصویر کاربر باعرض چهارشنبه ۲۴ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 296 مشاهده پرسش
    باعرض سلام اینجانب 62 سال سن دارم و ازحدود 2 سال قبل در محل کنارشیارخروج پیشاب من زایده سیاه رنگ شبیه خال ایجاد شده که اندازه اش حدود2میلیمتردر2میلیمتراست که دو بارهم سرش کنده شد وخونریزی زیادی شد و بادستکاری هم کنده می شود ودوباره بوجود می آید. استدعادارم جهت معالجه راهنمایی بفرمایید. سپاسگزارم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۴ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      البته بدون معاینه و مشاهده نمی توان نظر دقیقی داد ولی احتمالا آنژیوکراتوم هست که یک نوع خال عروقی است و به همین خاطر خونریزی می کند و با لیزر می توان برطرفش کرد
  • تصویر کاربر مهزیار چهارشنبه ۲۴ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 609 مشاهده پرسش
    سلام. در سونوگرافی پروستات من یک کیست 6 میلیمتری تشخیص داده شده. گاهی اوقات درد نوک آلت تناسلی دارم برای دو الی سه ثانیه. دو ادرارم معمولا کف وجود دارد و تمامی آزمایش های ادرار من سالم بود. ممنون میشم راهنمایی بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۴ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      کیست پروستات معمولا مادرزادی است و اهمیت خاصی ندارد و مشکلی هم ایجاد نمی کند و علائمی که فرمودید جدی نیست و ربطی به کیست هم ندارد
  • تصویر کاربر عبدالله چهارشنبه ۲۴ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 271 مشاهده پرسش
    بسم الله الشافی الکافی
    ازدیروزمتوجه شدم درناحیه خروجی ادرارمردانه سوزش دارم وقتی نگاه کردم متوجه شدم که کمی خراش برداشته وسرخ شده ; ووقتی خودم راتمیز میکنم احساس سوزش دارم. ووقتی سرآلت تناسلیم رافشارمیدم متوجه میشم که چیزی به اندازه یک دانه عدس یابرنج زیردستم احساس میشه .
    لطفا راهنمایی بفرمایید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۴ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      در این عکس ها که همه چیز نرمال هست و مشکلی از جمله زگیل تناسلی دیده نمی شود و حتی التهابی هم مشهود نیست. می توانید چند روزی پماد چشمی استریل هیدروکورتیزون شب ها هنگام خواب روش بزنید
  • تصویر کاربر فرزاددشتی چهارشنبه ۲۴ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 341 مشاهده پرسش
    سلام وخسته نباشید خدمت اقای دکتر
    ۳۰ ساله هستم و مجرد
    من چند سال پیش خود ارضایی میکردم‌ و از خروج مایع منی جلوگیری میکردم در این مدت بهداشت رو هم رعایت نمیکردم بعدا متوجه اختلالات جدی ادراری شامل تکرر ادرار حتی اگر ادراری هم وجود نداشته باشه،درد مثانهو سوزش ان،درد کلیه،مایع منی زدرنگ ،مقداری ادرار بعد ادرار کردن،سر گیجه و حالت تهوع که همین الان هم دارم؛سستی پیش از حد بدن دکتر های زیادی رفتم سونو کلیه و مثانه دادم‌هیچ چیزی نشون نداده سونو پروستات دادم هیچ چیزی نشون نداده همه ازمایشا رو انجام دادم هیچ چیزی نشون نمیده داروهای اننی بیوتیک هم خیلی مصرف کردم ولی وقتی دیگه مصرف نمیکنم به همون حالت برمیگرده باور کنین دیگه خسته شدم امیدم به شماست ضمنا ۶ ساله که اینطوریم و دراین مدت ادرار رو هم زیاد نگه میداشتم به خاطر مشکلاتش ممنون از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۴ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم دوره ی 6 ماهه ای را ترازوسین 2 شبی یک عدد و vesicare 5 mg روزانه استفاده کنید حتما 6 ماه
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۴ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط