اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر ایهان سه شنبه ۱۴ شهریور ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 369 مشاهده پرسش
    باسلام من دو سه هفته ای است که مبتلا به بی اختیاری ادراری هستم 22 ساله هستم منتها بی اختیاری بنده همیشه نیست و بیشتر مواقع ک چایی بنوشم و اینکه عطسه اینا منجر میشه ممنون میشم راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۴ شهریور ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      توصيه مي كنم حتما براي بررسي سيستم عصبي مثانه و چك اسفنكتر مثانه به ارولوژيست مراجعه و انجام ازمايشات لازم از جمله نوار مثانه را انجام دهيد. ولي در كل انجام ورزش كگل ( Kegel Exercise) مي تواند كمك كننده باشد.
  • تصویر کاربر مهدی سه شنبه ۱۴ شهریور ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 640 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر خسته نباشید
    من 21 سال دارم و از وقتی برای اولین بار رابطه جنسی داشتم متوجه این مشکل شدم که علی رغم این که به خوبی تحریک میشوم و مشکل نعوظ ندارم حین رابطه فقط توسط دست خودم ارضا میشوم و روش های زیادی امتحان کردم مثل داروی تقویت قوا و ...
    من متاسفانه به مدت 5 سال است که عادت به خودارضایی و تماشای پورن دارم و ابتدا فکر کردم که مشکل این است
    اما بعد از فهمیدن این که مردان هم gspot دارند شوکه شدم چون از 10 12 سالگی عادت عجیبی دارم که در دستشویی انگشت اشاره را در مقعد فرو می کردم و ضمن عرض پوزش با انگشت مدفوع را خارج می کردم به طوری که دستشویی رفتن من بعضا تا نیم ساعت طول می کشد...
    همیشه فکر می کردم که این فقط عادت است اما بعد از فهمیدن موضوع gspot ما خوردم چون فهمیدم که تمام این سال ها بدون آگاهی از این موضوع مشغول بازی با این نقطه بودم و انگار دلیل لذت بردن من از این کار همین بوده...
    حتی به این خاطر 9 ماه پیش متوجه شدم که هموریید دارم و همچنین ترک شدید فیشر مقعد که با مراجعه به دکتر و عمل همورویید این مشکل حل شد ولی بعد از مدتی دوباره این کار را شروع کردم
    الان به خاطر ناتوانی در ارضا و ارگاسم حین رابطه دچار مشکل شده ام
    بسیار ممنون میشوم اگر بنده را راهنمایی کنید و پوزش بابت طولانی شدن متن پیام
    یک دنیا ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۴ شهریور ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      مشكل شما جدي است و اين بخاطر عادت به رفتاري است كه ناآگاهانه و بتدريج در شما نهادينه شده است و براي رفع آن نياز به مقاومت و تمرين جهت ترك اين عادات با كمك روانپزشك مي باشد.
  • تصویر کاربر - سه شنبه ۱۴ شهریور ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 411 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید ،‌جناب دکتر بنده چند وقته پیش سوالی مطرح کردم که شما لطف کردید و در جواب اون برای توضیحات بیشتر سوالاتی پرسیدید ،‌به علت مشکل جدی که برام پیش اومد نتونستم پاسخگو باشم ،‌بعد از این مدت هم که به سایت مراجعه کردم متوجه شدم که وضعیت سوال بنده به صورت بسته در اومده است و به خاطر همین مجددا اقدام به ثبت سوال جدید نمودم ،‌من در اینجا هم سوال خودم و هم سوالاتی را که شما پرسیده بودید مطرح میکنم :
    سوال بنده :‌با سلام و عرض خسته نباشید ، جناب دکتر مادر من 68 سالشه مشکل تکرر ادرار داره ، به طوری که گاهی نمیتونه خودشو به دستشویی برسونه و اینکه نوار مثانه انجام داده و یه دکتر نظرش این بوده که باید عمل بشه ، ممکنه نظر جنابعالی با دیدن نوار مثانه خلاف این باشه ؟ و بشه بدون عمل و خوردن دارو مشکل برطرف بشه؟ در حال حاضر دارویی برای مشکلش مصرف نمیکنه، با توجه به مشکلات نمیتونه عمل کنه
    پاسخ سوالات شما :‌
    سابقه بیماری مثل دیابت : خیر بیماری خاصی ندارند
    وزن :‌90 کیلو
    سابقه جراحی :‌ رحمشونو در آوردن
    تعداد زایمان : طبیعی یا سزارین : 4 زایمان داشتن ، 3 تای اول طبیعی آخری سزارین
    عکس نوار مثانه هم خواسته بودید که ضمیمه شد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۴ شهریور ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      اين نوار قلب هست كه فرستاديد نه نوار مثانه.
  • تصویر کاربر بدون سه شنبه ۱۴ شهریور ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 267 مشاهده پرسش
    سلام دکتر و اریکوسل سمت چپ دارم آزمایش منی دادم براتون میفرستم مثل اینکه یه قسمتش نرمال نیست خیلی نگرانم میخواستم بدونم اصلا با این وضعیت میشه بچه دار شد یا نه اگه امکانش هست راهنمایی کنید.
    تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۴ شهریور ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      اين آزمايش نرمال هست و مشكلي در باروري نيست با اينحال ازمايش را در مركز معتبرتري تكرار كنيد.
  • تصویر کاربر علیرضا سه شنبه ۱۴ شهریور ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 271 مشاهده پرسش
    خارش شدید در بعضی اوقات مخصوصا در دسترس بودن بیضه ها
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۴ شهریور ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      خارش گرچه مي تواند بدليل زگيل تناسلي باشد ولي علل ديگري هم ممكن است داشته باشد مثل آلرژي، اگزما، قارچ. لذا بايستي ابتدا معاينه شويد.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۴ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط