اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر فرزاد دوشنبه ۶ شهریور ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 1273 مشاهده پرسش
    سلام
    چند ماهى هست "زير ناحيه بيضه و ران، سمت چپ) دمل چركى در اومده كه با گذشت زمان بزرگ "به اندازه يك بند انگشت شست" شده و شروع به خون ريزى و همراه با بوى عفونت است، در كنارش ضايعه هاى كوچكتر بر روى آلت و بيضه به وجود اومده عكس گرفتم تا نمونه را مشاهده و راه درمان بفرمايد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۶ شهریور ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      این ها دمل چرکی نیستند بلکه زگیل تناسلی بوده و بهتر است با لیزر درمان شوند
  • تصویر کاربر مهدى یکشنبه ۵ شهریور ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 439 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دكتر بزرگوار ، پيرو پرسش قبلي چنانچه خون در ادرار بصورت علني ديده نشود واز چهار مورد ازمايش خون اخير دو مورد ان وجود خون ميكروسكوپي در ادرارمتناوباً گزارش شده ،ايا باتست NMp22 ويا روشهاى كم عوارض ديگر ميتوان غربالگرى سرطان مثانه را تشخيص داد واز تست سيستوسكپي صرف نظر كرد؟البته سن بيمار 64 سال ميباشد ،با تشكر فراوان از زحمات جنابعالي،
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۵ شهریور ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      همه این روش های تشخیصی مکمل هم هستند و هیچکدام جایگزین دیگری نمی شود بعبارتی هر روش تشخیصی ضریب اطمینان را بالاتر می برد
  • تصویر کاربر امیرحسین یکشنبه ۵ شهریور ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 264 مشاهده پرسش
    هزینه فالوپلاستی و عواقب آن
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۵ شهریور ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      فالوپلاستی یک کار تیمی است و هزینه بالایی دارد. من انجام نمی دهم و اطلاعی از هزینه دقیق آن ندارم
  • تصویر کاربر Mehde دوشنبه ۶ شهریور ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 271 مشاهده پرسش
    سلام دکتر من واریکوسل گرید یک در سمت چپ داشتم اسال پیش الن حین کار کردن که زیا میشینم پا میشم یا وزنه 20 کیلوی ورمیدارم در قسمت راست شکم نزدیک کشاله ران یک رگ بزرگ زیر پوست زاهر میشه درد تمام شکم ونوک الت درد میگیره رگ مثل رگ گردن یکم کوچک تر هست وشب که استراحت میکنم خوب میشه مثله اینه که باد جم میشه توشکم درد ستحی وقتی با دست رگ فشار میدم نگه میدارم درد میفته این چی میتونه باشه بعد میخواستم بدونم اگر جراحی بشه رک ومسدود کنید مانع بچه دار شدن میشه من 31سالمه وکم خونی هم دارم ولی از عمل می ترسم بعد اگر 3ماه دیگه عمل کنم اشکالی نواره نفسمو حبس میکنم فشار میدم بیزه حیچ اکسل عملی نداره فقط سمت راست جای که رگ حست یکم درد میگیره ایا به سمت چپ ربطی داره چون تمام شکم درد میکنه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۵ شهریور ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      ابتدا توصیه می کنم سونوگرافی و بعد معاینه شوید تا ماهیت و علت مشکل تان مشخص شود تا بعد ببینیم نیاز به جراحی دارد یا خیر
    2. تصویر کاربر Mehde یکشنبه ۵ شهریور ۹۶( 9 سال پیش)
      دکتر جان بعضی وقتا احساس سردی در دوبیضه دارم معمولن بعد کار کردن وپیداشدن رگی که گفتم همراه درد شکم یه موقعی هم احساس درد در دو طرفه دارم روزها موقع کار انگار داخل بیضه رگی کش میاد اونم کم پیش میاد
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۶ شهریور ۹۶( 9 سال پیش)
      همانطور که خدمتتان عرض کردم نیاز به بررسی از طریق سونو و معاینه می باشد شاید فتق یا واریکوسل یا اسپاسم عضلات باشد
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر محمود یکشنبه ۵ شهریور ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 274 مشاهده پرسش
    با درود. قبل از انکه سوالم را مطرح کنم باید نکته ای را خدمت شما عرض نمایم و ان اینکه من به اشتباه برای مشاوره با جناب عالی تعیین وقت حضوری در مطب را از طریق اینترنت انجام دادم. فمر کردم برای پرسش و پاسخ باید وقت بگیرم. حالا نمی دونم چگونه وقت را لغو کنم
    با تشکر با درود فراوان... من سالهاست مشکل ED دارم وهمزمان برای رفع مشکل از قرص های رایج (اکثر برندها) استفاده کردم اما متاسفانه با دو مشکل دیگر مواجه شدم.
    یک:عوارض جانبی داروها که بعضی مواقع تا روزها به طول می انجامد که شامل سردرد... کوفتگی... سوء هاضمه.. می باشد
    دو:استفاده از این قرص ها مرا به نعوظ کامل نمی رساند
    حال با توجه به این نکات خواستم نظر شما را در استفاده از تزریق امپول بدانم... چون من یک بار در سال 1996 میلادی چند ماه قبل از انقلاب ویاگرا از داروی تزریقی استفاده کردم وبسیار راضی بودم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۵ شهریور ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      استفاده از آمپول معمولا در طولانی مدت عارضه دارد و بافت آلت را سفت می کند ( در محل تزریق) مگر اینکه راه دیگری نباشد و مجبور به استفاده از آن باشید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۲۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط