اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر آی پنجشنبه ۲۶ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 448 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من مادرم هفته پیش خدمت شما رسیده بود و در ادرار ایشون خون بود شما فرمودین که 3 روز آزمایش بدن و دیروز جوابشون و گرفتم هر چقدر زنگ زدم بیمارستان و مطب موفق نشدم برای امروز وقت بگیرم و خیلی نگرانم خواهش میکنم راهنمایی کنید که چجوری میتونم امروز ملاقاتتون بکنم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۶ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      جواب تست خوشبختانه خوب است و جاي نگراني نيست.
  • تصویر کاربر ح جمعه ۲۷ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 284 مشاهده پرسش
    با سلام وتشکر بابت پاسخگویی به سوالات،
    2 ماه قبل بدنبال شکستگی آلت تحت عمل جراحی قرار گرفتم. طول آلتم حدود 3 الی 4 سانتی متر کوتاه و در مقابل به قطر آن اضافه شده. پزشک معالج اعتقادی به کوتاهی طول ندارد و بنده مطمئن هستم که این اتفاق افتاده اما خب نمی توان بهش ثابت کرد. لطفا راهنمایی بفرمایید. با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۷ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      از نظر تئوري شكستگي آلت و ترميم آن باعث كوتاهي آلت نمي شود. سايز آلت مثل بادكنكي است كه هر چه هوا در آن دميده شود بزرگ تر مي شود. هر چه خون بيشتري در آلت جريان يابد آلت بزرگ تر و به سلبز نهايي خودش نزديك تر مي شود.
  • تصویر کاربر سميرا جمعه ۲۷ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 834 مشاهده پرسش
    سلام، همسرم داراي زگيل تناسلي است و چند بار فريز كرده. ولي هر چند وقت يك بار يك نقطه كوچك جديد ميزنه.من پيش دكتر زنان رفتم بعد از معاينه و آزمايش و نمونه برداري گفتند من مبتلا نيستم. ولي اصلا نميدانم معاينه شون كامل بوده يا نه. و نمونه اي كه برداشتند اصلا صحيح انجام شده يا خير. در پاتوبيولوژي مركزي تهران انجام دادم ولي خيلي ناشي بودند و خودشون شك داشتند دارند درست نمونه بر ميدارند يا خير. يك تيكه كوچك از داخل واژن كندند و تست كردند و من مبتلا نبودم، لطفا يك دكتر خوب معرفي كنيد كه من مطمئن شوم كه مبتلا هستم يا خير. واكسن هم نوشت دكتر ولي نرفتم هنوز بزنم. البته گفت فقط براي احتياط است چون من نگرفتم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۷ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      پزشكي را نمي توانم معرفي كنم ولي مي توانيد در آزمايشگاه پرتولب آزمايش را تكرار كنيد. البته احتمال اينكه بدن شما ويروس را پاك سازي كرده و مبتلا نباشيد وجود دارد.
  • تصویر کاربر ارمان شنبه ۲۸ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 287 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر
    ضمن تشکر بابت وقتی که میذارین و به سوالات مردم پاسخ میدین و همچنین تبریک پیشاپیش عید. من پسری 27 ساله و مجرد هستم، میخواستم ببینم ایا راهی وجودداره که من خودم تشخیص بدم که واریکوسل دارم یا نه؟
    مطالبی که تو سایتتون بود رو خوندم ولی چیزی که باهاش بتونه خود فرد تشخیص بده رو پیدا نکردم و اگر احیانا واریکوسل داشته باشم تنها راه درمان عمل جراحی هست؟

    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۷ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      نه متاسفانه راهي براي اينكه خودتان تشخيص دهيد واريكوسل داريد يا خير وجود ندارد. تنها راه درماني واريكوسل جراحي است.
    2. تصویر کاربر ارمان شنبه ۲۸ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      بسیار ممنونم از پاسخگوییتان
      همچنین میخواستم بپرسم واریکوسل با هیچ نشانه ای مثل درد همراه نیست؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۸ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      واریکوسل می تواند با درد همراه باشد درد واريكوسل بگونه ايست كه با ايستادن و راه رفتن شروع ميشه و با درازكشيدن برطرف ميشه
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر محمدپارسا جمعه ۲۷ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 293 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید دکتر من واریکوسل پسری 20ساله هستم واریکوسل دارم سمت راست گرید دو وسمت چپ گرید سه پارسال دوسه بار ازمایش اسپرم رو انجام دادم اما تقریبا 8الی 9ماهی میشه انجام ندادم الان برای پیگیری مجدد نظرشما چیه چکارکنم؟؟؟وهمچنین احساس میکنم بیضه هام کوچکترازقبل شدن ایا ممکنه ازاین بدتربشه واگر درمان کنم بازامکان داره بزرگتربشه ؟؟؟؟؟ممنونم اگه کمکم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۴ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      آزمايش اسپرم را ساليانه تكرار كنيد اگر فكر مي كنيد بيضه ها كوچك تر شده اند بهتره سونوگرافي از بيضه ها انجام دهيد. در اين سن امكان رشد بيضه حتي بعد از عمل نيست
    2. تصویر کاربر محمدپارسا سه شنبه ۲۴ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      یعنی واریکوسل عامل کوچک شدن بیضه هانیست؟
      دکتر اگه بیضه ها کوچکترازنرمال ونطفه سازی صفر شده باشه وباوجوداینکه عمل جواب نمیده با این وجودایا راهکاردیگه ای هست مشکل ناباروری برطرف بشه یا ن طرف کاملا نابارور میشه؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۷ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      در ٢٠ سالگي واريكوسل باعث كوچك شدن بيضه ها نمي شود . در مورد اگرها بهتره واقع نگر باشيد و خيال پردازي نكنيد.
    4. تصویر کاربر محمدپارسا جمعه ۲۷ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      ممنون دکتر فقط اخرین سوالم دکتر من همانطور که گفتم یساله درمان وارمایش روانجام ندادم الان که مجددمیخوام شروع کنم نظرشما چیه اول ازمایش روانجام بدم یا به یه دکتر ارولوژیست مراجعه کنم؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۷ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      اول آزمايش انجام دهيد
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۲۸ شهریور ۵ تعداد بازدید: 770 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط