اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر امیر شنبه ۲ بهمن ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 213 مشاهده پرسش
    با سلام و احترام
    بنده 31 ساله و مجرد هستم که در کودکی بعداز ختنه دچار چسبندگی آلت شدم طوری که ادرار به خوبی نمی توانستم انجام دهم که با عمل جراحی مشکل ادرار حل شد ولی مشکل پرده آلت هنوز حل نشده است به دکتر متخصص اورولوژی مراجعه کردم ایشان فرمودند چیز مهمی نیست ولی در هنگام نعوظ قسمت انتهایی آلت درد دارم احساس میکنم پوست آلتم کشیده میشود و ظاهر ناخوشایندی دارد و بنده فقط به این دلیل تا حالا ازدواج نکردم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      ابتدا بایستی معاینه شوید و اگر مشکل جدی باشد امکان برطرف کردن آن هست
  • تصویر کاربر زهرا شنبه ۲ بهمن ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 339 مشاهده پرسش
    با سلام و ادب
    من و همسرم دارای دو فرزند 11 سال و 2 ساله هستیم .چون روش های دیگر بارداری برایم دشوار است و حساسیت دارم ایا جنابعالی عمل وازکتومی را انجام میدهید؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      قبل از هر چیزی بایستی برای مشاوره با همسرتان به مطب مراجعه کنید با اصل شناسنامه ها
  • تصویر کاربر فاطمه سه شنبه ۵ بهمن ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 395 مشاهده پرسش
    با سلام حدود دو ماه که مشکل ادراری دارم یه روز خوب میشه یه روز بد.از یک هفته پیش نصف ادرار سرعتشر آتش خوبه نصف دیگرش مثل شیر سماور آخرش هم هر ده ثانیه باید زور بزنم تا ده سی سی خارج بشهبعدش که بلند میشم دوباره حس میکنم مثانه خالی نشده و یه سوزش خفیف و قلقلک همیشه در مجرای ادرار هست.در ضمن خانم متاهل و سی و هشت ساله هستم و آزمایش کامل ادرار و کشت و سونوگرافی کلیه و مثانه و رحم همه منفی بود. در 24ساعت از هشت تا ده بار دستشوئی میرم اما حس ادرار همیشه دارم و تمرکزمه به هم ریخته حجم ادرارم هم از 200 تا 500 متغیر هست.من ایران زندگی نمیکنم و اینجا دکتر اورولوژی تا گفتم یبوست دارم گفت از هم ونه و هیچکاری نکرد در ححالیکه چند ساله که مشکل نفخ و یبوست دارم.ببخشید طولانی شد خواهش می‌کنم کمکم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      به نظرم نیاز به معاینه از نظر وضعیت عضلات کف لگن و بررسی سیستوسل و ............... دارید و همچنین حجم مایعات مصرفی هم بایستی همزمان مشخص شود و شاید نیاز به کارهای تخصص تر مثل تست یورودینامیک و سیستوسکپی هم باشد
    2. تصویر کاربر فاطمه شنبه ۲ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      با تشکر از اینکه سریع جواب دادین روزانه دو لیتر آب میخورم .برای عصلات کف لگن پیش دکتر خودمون که عمومیه میتونم برم؟در ضمن شبها موقع خواب یکبار می رم اما هر وقف از خواب بپرم حس شو دارم ولی میتونم کنترل کنم تا ساعت شش و نیم
    3. تصویر کاربر فاطمه شنبه ۲ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      ببخشید فراموش کردم بگم که زایمان و جراحی هم تا بحال نداشتم درد لگن هم ندارم و موقع ادرار درد و سوزش ندارم
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      در صورت امكان بهتره توسط ارولوژيست معاينه شويد
    5. تصویر کاربر فاطمه یکشنبه ۳ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      خیلی ممنون .اگه متخصص زنان باشه میتونه انجام بده ؟چون اینجا نوبت اورولوزیست دیر میدن.متاسفانه یعنی به گوارش مربوط نمیشه لازم نیست دیگه پیش متخصص گوارش برم؟چون حس میکنم به راست روده یه کم فشار میاد.
    6. تصویر کاربر فاطمه یکشنبه ۳ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      برای عضلات کف لگن فقط معاینه است یا آزمایش خاصی داره؟
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۵ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      ترجیحا ارولوژیست باشه بهتر هست در مورد متخصص گوارش نظری ندارم.
      برای عضلات کف لگن فقط معاینه است یا آزمایش خاصی داره؟.........................هم معاینه هست و گاهی تست های تخصصی
    8. تصویر کاربر فاطمه سه شنبه ۵ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      خیلی ممنون از پاسخگویی تون
    9. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۵ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      موفق باشيد
    10. نمایش سایر 8 پاسخ
  • تصویر کاربر یاسر شنبه ۲ بهمن ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 301 مشاهده پرسش
    سلام .من جوانی 23 ساله هستم.موقع ادرار کردن دیر ادرارم شروع می شود شاید با 15 ثانیه تاخیر.البته ورزش رزمی کار میکنم و هنگام تمرین با عضلات کف لگنم لگنم هنوز دارای درد می باشد هر چند که مدت یک ساله تمرین می کنم .گفتم شاید بهم ربط داشته باشن
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      شاید ربط داشته باشد و شاید هم نه.به نظرم بهتره که یک بررسی اجمالی توسط پزشک بشوید و هنگام ادرار کردن کمی آب روی آلت تناسلی بگیرید تا ادرار زودتر شروع شود
  • تصویر کاربر ندا شنبه ۲ بهمن ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 320 مشاهده پرسش
    سلام آقا دکتر من به جوابم نرسيدم آیا احتمالش هست که دارو بدنسازی و ویتامین e باعث این مشکل شده باشه احساس خالی بودن داره وقتی ارضا ميشه بدنش ضعف داره
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      دارو بدنسازی و ویتامین e روی زودانزالی تاثیری ندارند ولی داروهای هورمونی و استروئیدی که در بدنسازی مصرف می شوند در دراز مدت می توانند تاثیر منفی روی توان جنسی بگذارند. البته اینکه خیلی از مردان نمی توانند بعد از اولین انزال دوباره به نعوظ برسند و رابطه ی مجدد جنسی داشته باشند امری طبیعی است و ارتباطی به دارو بدنسازی و ویتامین e ندارد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۹ شهریور ۵ تعداد بازدید: 770 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط