اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر ابراهيم شنبه ۲۹ آبان ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 370 مشاهده پرسش
    با سلام خدمتت استاد.
    من جوان ٢١ساله هستم كه تازه ازدواج كردم ولي متاسفانه مشكل زود انزالي دارم و در رابطه با همسرم نا توان هستم.روشي وجود دارد كه با انجام عمل به توان جنسي خوبي دست پيدا كنم يا اينكه روشي بهتري براي درمان. لطفاً راهنماييم كنيد. ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۹ آبان ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      زودانزالی درمان قطعی ندارد ولی با درواروهایی مثل بیحس کننده های موضعی و قرص هایی مثل پاروکستین 20 میلی یا سرترالین 50 میلی( بصورت دائمی و روزانه یک عدد یا اینکه 6 ساعت قبل از نزدیکی)، می توان آن را کنترل کرد ولی تا زمانی که دارو مصرف می کنید موثر است و با قطع دارو مشکل مجددا ظاهر می شود
      اسپری لیدوکائین 10% یا کرم زایلا-پی یکی از این داروهاست. 20 تا 25 دقیقه قبل از مقاربت و حتی قبل از سفت شدن آلت به کلاهک آلت و زیر آن و یا کلاهک به اضافه نیمه انتهایی آلت یا تمام آلت بزنید(بر حسب شدت زود انزالی و میزان سفتی آلت). حتما بعد از احساس بی حسی و قبل از شروع روابط جنسی آلت خود را بشورید.
  • تصویر کاربر ابراهيم شنبه ۲۹ آبان ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 324 مشاهده پرسش
    با سلام خدمتت استاد.
    من جوان ٢١ساله هستم كه تازه ازدواج كردم ولي متاسفانه مشكل زود انزالي دارم و در رابطه با همسرم نا توان هستم.روشي وجود دارد كه با انجام عمل به توان جنسي خوبي دست پيدا كنم يا اينكه روشي بهتري براي درمان. لطفاً راهنماييم كنيد. ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۹ آبان ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      زودانزالی درمان قطعی ندارد ولی با درواروهایی مثل بیحس کننده های موضعی و قرص هایی مثل پاروکستین 20 میلی یا سرترالین 50 میلی( بصورت دائمی و روزانه یک عدد یا اینکه 6 ساعت قبل از نزدیکی)، می توان آن را کنترل کرد ولی تا زمانی که دارو مصرف می کنید موثر است و با قطع دارو مشکل مجددا ظاهر می شود
      اسپری لیدوکائین 10% یا کرم زایلا-پی یکی از این داروهاست. 20 تا 25 دقیقه قبل از مقاربت و حتی قبل از سفت شدن آلت به کلاهک آلت و زیر آن و یا کلاهک به اضافه نیمه انتهایی آلت یا تمام آلت بزنید(بر حسب شدت زود انزالی و میزان سفتی آلت). حتما بعد از احساس بی حسی و قبل از شروع روابط جنسی آلت خود را بشورید.
  • تصویر کاربر علیرضا شنبه ۲۹ آبان ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 282 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت شما جناب آقای دکتر جباری و ممنون از اینکه وقت ارزشمندتان
    من 38 سالمه و مدتیه بعد از ادرار زمانی که بلند میشم یک قطره ادرار از من چکه میکنه. سونوگرافی دادم که حجم پروستات من 21 سی سی بود. آزمایش خون و ادرار هم دادم که جوابش رو پیوست کردم. دکتر بهم قرص پروستاتان داده که شبی یک عدد مصرف میکنم. آقای دکتر خیلی در این خصوص نگرانم. آیا من مشکل پروستات دارم. راه حل درمان این مشکل چیه چون خیلی دارم اذیت میشم. خیلی از لطفتون ممنونم. خدا پشت و پناهتون باشه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۹ آبان ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      مشکل جدی ندارید. استبراء کنید و ورزش عضلات کف لگن را انجام دهید
  • تصویر کاربر ارسلان شنبه ۲۹ آبان ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 41731 مشاهده پرسش
    با سلام
    بنده 26 سال سن دارم ، در یک مدت 20 روزه هر روز به دلیل التهاب پروستات قرص تامسولوسین مصرف میکردم در طول درمان با تامسولوسین 6،7 باری انزال داشتم ولی بدلیل مصرف تامسولوسین هیچ منی خارج نمیشد (انزال خشک) پس از این تعداد انزال خشک کلیه سمت راستم به شدت درد گرفت که پزشک درخواست سونوگرافی داد که نتیجه به شرح زیر است .
    کلیه راست 4.6 * 9.7 سانتیمتر دارای شکل و پارانشیم نرمال است
    در سینوس کلیه راست ناحیه اکوژن بطول 2.8 میلیمتر دیده شده که نشان دهنده گروال ادراری است.
    کلیه چپ 3.9 * 10.6سانتیمتر دارای شکل و پارانشیم نرمال است
    هیدرونفروز ، هیدرویوتر مشاهده نشد
    مثانه دارای شکل نرمال و دارای ضخامت 5 م م است و درون آن آثاری از سنگ و توده مشهود نیست
    درون مثانه اکوهای پراکنده و فراوان دیده شده که میتواند ناشی از تغلیظ و یا عفونت ادراری باشد
    درون حفره شکم و لگن آثاری از تجمع مایع آزاد دیده نمی شود
    پروستات به ابعاد 3.3 * 2.7 * 3.7 سانتیمتر و حجم در حدود 17.5 سانتیمتر مکعب دیده شده که در کف مثانه پروجکشن ایجاد نکرده است.

    ممکنه بدلیل دفع نشدن منی و تخلیۀ آن در مثانه منی ها به شکل توده ایی از چرکی در مثانه و کلیه ام تجمع کرده باشد و درد کلیه ناشی از این توده ی چرکی باشد ؟
    توصیه شما در رابطه با درمان چیست؟ آیا جای نگرانی است؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۹ آبان ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      ممکنه بدلیل دفع نشدن منی و تخلیۀ آن در مثانه منی ها به شکل توده ایی از چرکی در مثانه و کلیه ام تجمع کرده باشد و درد کلیه ناشی از این توده ی چرکی باشد ؟..................خیر ممکن نیست
      توصیه شما در رابطه با درمان چیست؟ آیا جای نگرانی است؟................... به نظرم جای نگرانی نیست
  • تصویر کاربر رضا شنبه ۲۹ آبان ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 416 مشاهده پرسش
    با سلام متاسفانه من 9سال برای رفع نیازهای جنسی دست به خود ارضایی می زدم (این اواخر تقریبا یک روز در میون بود )که این امر باعث کوچک شدن بیضه های من شده البته دو سال پیش یک رژیم غذایی سختی گرفتم و در 40 روز از 95 کیلو به 75 رسیدم که بعد از آن روند کوچک شدن بیضه های من شدت گرفت شرایط کاری من هم طوری هست که خواب مناسب ندارم در شرکت شیفت هستم و اغلب شبها بیدارم . ولی حالا چند ماهی هست ترک کردم بعد از دو ماه ترک کردن شبها در خواب به نعوض میرسم . در ضمن من در کودکی چند بار یکی از بیضه هام باد میکرد ولی چون ادامه دار نبود والدینم معالجه نکردن .یه مدت قرص ژرویتون مصرف کردم و الان رویال جینسنگ مصرف می کنم آیا مصرف دارو ها رو قطع کنم .آن چیز که الان من رو ناراحت کرده کوچک بودن بیضه های من است الان تقریبا انداره تخم کبوتر هست آیا این در روند باروری من تاثیر دارد ؟ میتوان بیضه ها را به اندازه اولیه خود بازگرداند ؟ در صورت لزوم وقتی را جهت معاینه هماهنگ بفرماید . با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۹ آبان ۹۵( 9 سال پیش)
      آدرس مطب:خ میرزای شیرازی , نرسیده به خ شهید بهشتی, کوچه شهدا , پلاک 22 , طبقه 4, واحد 20 :
      تلفن:88713632
      09109819050
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۳۱ شهریور ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط