اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر رضا چهارشنبه ۱۲ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 327 مشاهده پرسش
    آقای دکتر بنده به مدت زیادی مشکل خود ارزلیی داشتم و الان دیت به ترک زدم آیا میتوته مشکلاتی رو برام داشته باشه..راه ترک و راه درمانی داره آیا راهی برای پیشگیری هست با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۲ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      برای درمان به روانپزشک مراجعه کنید. ولی بعید مشکل جدی برایتان در آینده ایجاد کرده باشد
  • تصویر کاربر رضا چهارشنبه ۱۲ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 347 مشاهده پرسش
    آقای دکتر من ۲۵ سال دارم در سال ۸۴ پیوند کلیه شدم به تازگی متوجه کوچکی بیضه راست شدم به دکتر مراجعه کردم او گفت واریکوسل خفیف داری و برام آزمایش اسپرم نوشت تو جواب معلوم شد ۱۱ ملیون اسپرم دارم آیا دلیلش چیست و میتواند دوباره به حالت نورمال باز گردد و آیا در آینده میتوانم بچه دار شوم و مشکلی نخواهد بود برایم.جواب آزمایش رو پیوست کردم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۲ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      یکی از دلایلش می تواند داروهایی باشد که برای پیوند مصرف می کنید و یکی از دلیل دیگر واریکوسل باشد
  • تصویر کاربر شهرام چهارشنبه ۱۲ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 285 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر
    مدتی کوتاهیست در ناحیه زیر آلت تناسلی رو کیسه بیضه هام ضایعه ای قهوهای رنگ مشاهده کردم که اول فکر کردم شاید خال باشد ولی بعد از مدتی جستجو به این نتیجه رسیدم که زگیل تناسلی میباشد.
    حال چند سوال برایم پیش آمده
    1.چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟
    2.آیا باتوجه به کوچک بودن زگیل الان بهترین موقع درمان است؟
    3.کدوم راه را برای درمان قطعی پیشنهاد میکنید؟فرز کردن یا لیزر؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۲ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      1.چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟.......در اولین فرصت ممکن
      2.آیا باتوجه به کوچک بودن زگیل الان بهترین موقع درمان است؟.............بله
      3.کدوم راه را برای درمان قطعی پیشنهاد میکنید؟فرز کردن یا لیزر؟.....قطعا لیزر
  • تصویر کاربر مهدی جمعه ۱۴ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 15725 مشاهده پرسش
    با سلام وادای احترام به استحضار می رساند که این جانب پسری دارم 5ساله که گاهی بیضه سمت راستش به سمت بالای کشاله ران می رود و یکی دو دقیقه همراه درد و ورم می شود ولی بعد از چند دقیقه خوب می شود به متخصص مراجعه نمودم سونوگرافی نوشت جواب سونوگرافی بدین صورت می باشد:
    سونوگرافی Testisو و اینگونینال راست: بیضه سمت راست 15×6 mm , و ابعادبیضه چپ 13×6mm می باشد. اندازه و اکوی بیضه ها مشابه و یکنواخت است.
    فاقد ضایعه فضاگیر می باشد. در بررسی کالر داپلر پترن عروقی در هر دو بیضه برقرار است.
    تصویری به نفع هرنی اینگونینال وهیدروسل دیده نشد.
    جواب را پیش متخصص بردم می گوید باید عمل شود . لطفا راهنمایی بفرمایید آیا عمل لازم است یا با دارو رفع می گردد. با سپاس فراوان-شکری
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۲ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بیضه ی پسر شما تحریک پذیر است اما اینکه عمل الزامی است یا خیر بایستی عرض کنم اگر بالارفتن و درد و تورم زیاد رخ می دهد شاید بهتر باشد عمل کنید وگرنه بایستی هوشیار باشید که اگر این درد و تورم طولانی مدت باشد نگرانی پیچ خوردگی را در ذهن بیان می کند که می تواند برای بیضه فرزندتان آسیب جبران ناپذیر داشته باشد
    2. تصویر کاربر مهدی چهارشنبه ۱۲ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      باسلام وسپاس فراوان از لطف و محبت شما.
      امشب بچه را پیش متخصص دیگری بردم و جواب سونوگرافی را نشان دادم بعد از معاینه و بررسی تعداد 8 عددآمپول هورمونی با دوز 1500 تجویز کرد که هر ده روز یکی را استفاده نماید تا اگر مشکل حل شد که هیچ. وگرنه باید حدود 3ماه دیگر عمل جراحی شود . آیا استفاده از این آمپول ها عوارض ندارد و می تواند مشکل را حل نماید یا اینکه عمل از همان ابتدا بهتر به نظر می رسد.

      باسپاس فراوان از وقت عزیز شما که آنرا در اختیار هموطنان خود قرار می دهید.خداوند خیر دنیا و آخرت را نصیب شما گرداند و هرآنچه از خداوند می خواهید به شما عطا نماید.
      ارادتمندشما -شکری از سبزوار
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۳ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      تزریق آمپول برای مواردی است که بیضه پایین نیامده باشد ولی طبق فرمایش شما بیضه ها اغلب اوقات پائین هست و فقط گاهی بالا میره که در اینصورت بعید به نظر میرسه آمپول موثر باشد البته چون من معاینه نکردم طبیعتا نظر همکار محترم بنده که فرزندتان را معاینه کرده ارجح هست. ولی در کل اگر قرار است درمانی صورت بگیرد من با عمل بیشتر موافقم. ممنون می شوم از قول من نظری را به همکارم منتقل نفرمایید چون تجویز ایشان هم می تواند صحیح باشد و تصمیم برای انتخاب روش درمان بعهده جنابعالی است
    4. تصویر کاربر مهدی پنجشنبه ۱۳ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      باسلام و احترام . با توجه به مشاوره های مختلف که با شما و همکارانتان انجام دادیم بالاخره به این نتیجه رسیدیم که عمل شود بهتر است. توکل برخدا

      سپاس فراوان از لطف و محبت شما عزیز بزرگوار-شکری
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۴ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر پدرام چهارشنبه ۱۲ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 288 مشاهده پرسش
    سلام.من 18.5 سالمه و اولین احتلام من 17.5 سالگی بود.تا حالا کلا 3 بار محتلم شدم اونم وقتایی که فیلم نگا می کنم.دستام و بدنم خیلی کم مو است و نسبت به بقیه ی همکلاسی هایم (پیش دانشگاهی) خیلی کمه.ریش هم ندارم ولی سبیل چرا.طول آلتم در حالت نعوظ 13است و با هرکس درمیان می ذارم میگه آلتت کوچیکه.اعتماد به نفسمو از دست دادم.لطفا کامل و دقیق راهنمایی ام کنید.ممنون از سایت خوبتون.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۲ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      سایز آلتت نرمال هست در مورد مسایل مربوط به علاوم ثانویه بلوغ هم بایستی معاینه و در صورتی که نیاز باشد آزمایش هورمونی دهید.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط