اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر هادی چهارشنبه ۵ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 490 مشاهده پرسش
    سلام دکتر جان
    من جهانی 22 ساله هستم متاسفانه علایم پروستات داشتم و با مراجعه به دکتر و سونوگرافی مشخص شد که واریکوسل چپ نیز دارم.
    دکتر داروی ترازوسین و یک آنتی بیوتیک توانکس برآیم تجویز کرد ولی بعد از 1 ماه مصرف این دارو زیاد تاثیر خاصی نداشت دوباره به دکتر مراجعه کردم و به ایشان گفتم که من برای چندین سال خود ارضایی میکنم ممکن است به این خاطر بزرگی پروستات داشته باشم و آیا با ترک کردن پروستات به حالت اول بر میگردد جواب دکتر این بود که ن خیر بدلیل خالی نشدن کامل پروستات شما به بزرگی پروستات مبتلا شدید و باید ازدواج کنید.از آنجایی که فعلا امکان ازدواج برآیم محیا نیست دکتر گفت که باید هفته ای 2 بار خود ارضایی بکنی و کاملا نا امیدم کرد و گفت که لا علاج است.
    ممنون میشم راهنمایی کنید.
    آگه لازم باشه هر کاری میکنم فقط راحت بشم.
    در مورد واریکوسل هم راهنمایی کنید و آیا درمان دارویی دارد یا خیر.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۵ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      واریکوسل درمان دارویی ندارد
      از علائم ادراری خودتان هم ننوشته اید ولی درکل احتمال بهبودی هست
  • تصویر کاربر محمدنعمتی چهارشنبه ۵ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 269 مشاهده پرسش
    باسلام.پسرم۴/۵سالشه از حدود۶ماهگی دچارهیدروسل بیضه سمت چپ شده دوبارسونوگرافی گرفتم . گفتن مشکلی نداره . الان هم بعضی روزها به حالت عادی برمیگرده بعضی اوقات هم بزرگ میشه . درد هم نداره.لطفا بفرمایید چیکارکنم. ایا جراحی لازم داره یا با دارو برطرف میشه¿
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۵ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      هیدروسل فرزند شما با دارو خوب نمی شود و نیاز به جراحی دارد
  • تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۵ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 563 مشاهده پرسش
    با سلام
    چند وقتی هست که موقع ادرار، تمام ادرار خارج نمیشه و باید در انتها با استبرا اقدام به خروج باقی ادرار کنم
    همچنین هر چند ماه یه بار_ که امروز هم یکی از اون روزاست_ ادرار به صورت عادی بیرون نمیاد و باید با دست زیر آلت رو بگیرم و اونو بالاتر بیارم تا بدون سوزش ادرار خارج شود که اگر این کار نشود علاوه بر سوزش موقع خروج ادرار، چند قطره خون هم بیرون میاد
    نظرتون رو میخواستم
    کمکم کنین
    خیلی ممنون
    در ضمن تا الان پیش هیچ دکتری هم نرفتم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۵ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم با مراجعه به پزشک حتما بررسی شوید بویژه از نظر پروستات و تنگی مجرای ادراری
  • تصویر کاربر محسن چهارشنبه ۵ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 299 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر
    یه چندسالی هست که روی پوست آلت و پوست بیضه هام زگیلهای ریز و بدون درد و بدون چرک، کلا بی آزار هست_ تا الان هم به هیچ پزشکی مراجعه نکرده ام، به خاطر این که خجالت میکشیدم _ تشخیصتون رو اگه بفرمایین، ممنون میشم
    یه عکس هم براتون میفرستم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۵ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      این ها زگیل نیستند بلکه غدد سباسه هستند و بر روی پوست همه مردان وجود دارد و طبیعی است
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۸ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 368 مشاهده پرسش
    سلام . اقای دکتر ببخشد مزاحم میشم من همان جوان 29 ساله ام ک گفتین کیست پروستات بدخیم نمیشه . ایا حتما سونوگرافی بعد 2 سال ضروریه ? یعنی بزرگ شده باشه خطر داره ? بخدا ارامش ندارم . علایم تکرر و گاها درد .
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۸ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      نه خطرناک نیست ولی بالاخره هر چیز غیر طبیعی در بدن نیاز به پیگیری داره و این یک اصل در پزشکی است
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط