اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر احمد چهارشنبه ۲۸ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 376 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من 62 سال دارم هر سال برای چک پروستات به بیمارستان نزدیک منزل مراجعه میکنم .در مراجهه سال قبل آزمایش PSA عدد 4 را نشان داد ولی امسال آزمایش PSA من عدد 7.2 را نشان میدهد پزشک بیمارستان مجدا آزمایش دیگری داد که قرار است انجام دهم علت این تغیر چیست. سوال دوم اینکه در سال قبل احساس نمودم که بیضه سمت راست مقداری بزرگ شده که پزشک با انجام معاینه دستی اظهار نمودند هیروسل میباشد و خطری ندارد ولی آقای دکتر عزیز امال بیضه ام خلیی بزرگتر شده که پزشک بیمارستان معاینه نموده و سوگرافی دادند که جواب آنرا برای شما ارسال می نمایم لطفا بفرمایید که آیا خطر ی دارد و باید عمل کنم یا نه و احتمال سرطان می باشد از لطف شما بی نهایت ممنون مباشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۸ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      برای افزایش PSA علل متعددی دارد از جمله عفونت..................تصمیم گیری را به بعد از نتیجه آزمایش دوم موکول کنید
      احتمال سرطان بیضه با توجه به سونو نیست ولی پروسه ی التهابی و یا عفونی در مورد هیدروسل تان مطرح هست که نیاز به درمان دارویی و شاید جراحی داشته باشد
  • تصویر کاربر م.ا چهارشنبه ۲۸ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 386 مشاهده پرسش
    چند ناهی میشه یکی از بیضهام بزرگتر شده ، که با لمس کردن متوجه یه مایع دور تا دورش شدم، بعضی وقتها هم درد های شدیدی میشم از همون ناحیه
    مشکلش چیه آقای دکتر؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۸ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      توضیحات شما ذهن را به سمت هیدروسل می برد بهتر است سونوگرافی از بیضه ها انجام دهید
  • تصویر کاربر آرام چهارشنبه ۲۸ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 292 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر،خسته نباشید،یکی از نزدیکان من پسری حدودا 24ساله است که اخیرا به سرطان بیضه مبتلا شده و هر دو بیضه را با جراحی خارج نموده اند و حالا ظاهرا نیاز به شیمی درمانی دارد،چون هنگام تحصیل در خارج از کشور بیمار شده و همانجا جراحی کرده و حالا قصد آمدن به ایران برای ادامه درمان را دارد خیلی از جواب پاتولوژیش مطلع نیستم،با توجه به نگرانی خانواده اش میشه لطفا تا حد امکان بفرمایید چقدر احتمال بهبودی وجود دارد و بهتر است چه درمانی و در چه مرکزی را ادامه دهد؟سپاسگزارم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۸ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      در کل سرطان های بیضه خوب به درمان پاسخ می دهند. برای ادامه درمان به بخش اونکولوژی بیمارستان شهدای تجریش یا بیمارستا امام خمینی می توانیدمراجعه کنید
  • تصویر کاربر hoseinmansori چهارشنبه ۲۸ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 330 مشاهده پرسش
    سلام .به توصیه شما دکتر عزیز با مراجعه به متخصص و سونوگرافی مشکلی پیدا نشد خوشبختانه.من ۴سال پیش هم سونوگرافی انجام دادم به علت عدم تقارن بیضه ها که هیدرسل کوچک تشخیص داده شد ولی در این سونگرافی نوشته عدم رویت هیدرسل در حالی که اندازه اونها مثل قدیمه
    مابقی نتیجه سونوگرافی
    ضخامت و اکوی اپیدیدیم نرمال
    ....
    عدم رویت هیدروسل
    .....
    در بررسیgray scale
    وریدهای شبکه وریدی پامپینیفرم در سمت چپ۱/۹م.م ودرسمت راست۱/۵م.م
    .........
    با انجام مانور والسالوا اتساع وریدهای مذکور در طرف چپ۲/۳م.م و در راست۱/۸م.م افزایش می یابد
    .......
    ممنون میشم منو بیرون بیارید از نگرانی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۸ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      هیدروسل خفیف اصلا جای نگرانی ندارد و ندیدن آن معمولا به دلیل دقت نه چندان بالای سونوگرافی است
  • تصویر کاربر آرام چهارشنبه ۲۸ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 407 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر،خسته نباشید،من خانمی 36 ساله و مجردم،حدود چندین ساله که مثانه من مدام بیقراره و انگار بعد از ادرار و تخلیه هم همچنان مثل قبل به انقباض و پیغام پر بودنش ادامه میده و ریلکس نمیشه و ادرارم هم کامل تخلیه نمیشه و با هربار زور زدن دوباره چند سی سی تخلیه میشه و این حالت گاهی شاید یکساعت ادامه پیدا کنه و معمولا مثانم زود پر میشه،من باید چیکار کنم و چه درمانی برای من وجود داره،متشکرم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۸ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      قبل از رفتن به سراغ درمان بایستی علت ان مشخص شود با اقداماتی مثل شرح حال کامل، معاینه < سونو و ازمایش و در آخر نوار مثانه و شایدم سیستوسکوپی
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط