اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر Hossein جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 409 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر. من 25 ساله هستم. حدود یه ماه مشکل تکرر ادرار دارم تقریبا ده بار در روز بخصوص شبها قبل از خوابیدن.به تازی مشکلاتی مانند تاخیر در شروع ادرار .مقدار و فشار ادارار کم می باشد و بعضی وقتها درد در ناحیه زیر شکم و الت تناسلی دارم. به متخصص داخلی مراجعه کردم آزمایش کشت ادرار چیز خاصی نشان نداد و سنوگرافی تجویز کردن. به نظر شما مشکل بنده چست و چگونه باید درمان کنم. با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      سونوگرافی را هم انجام دهید مشکل می تواند هم از مثانه باشد و هم از پروستات که نیاز به درمان دارد
  • تصویر کاربر مهدی جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 532 مشاهده پرسش
    بسمه تعالی
    مدت 18 ماه است potaba مصرف می کنم
    امروز نتیجه آزمایش خون و ادرارم را دادند که تلیگیلیسرید 201 بود
    هموگولوبین در ادرار +1
    mucus = few
    اسپرم 40 - 45
    اپیسیفیک گرویتی 1032
    ph 5
    پروتوئیین +1
    آیا این موارد خطرناک است؟ آیا باید پتابا را قطع کنم؟ آیا سرطان کلیه گرفته ام؟ لطفا کمکم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      خطرناک نیست ولی از نظر وجود حون و پروتئین در ادرار نیاز به ارزیابی بیشتری دارید
  • تصویر کاربر مهرداد یکشنبه ۲۰ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 283 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید، بنده حدود 49 سال سند دارم و سال گذشته تحت عمل جراحی عمل قلب باز جهت تعویض دریچه میترال قرار گرفته ام. درحال حاضر از نظر جسمانی هیچ مشکلی نداشته اما حدود 9 قرص متداول دوران نقاهت این بیماری را مصرف می کنم، همسرم از رابطه جنسی با من بسیار ناراضی بوده ( خیلی دیرنعوذ انجام شده و خیلی زود به حالت قبل بر می گردد و همینطور انزال سریع و زودهنگام ) و هردو بدنبال راهی علمی و صحیح برای رفع این مشکل هستیم البته بدون آنکه به قلب مجروحم صدمه ای وارد شود. خواهشمندم دراین مورد راهنمایی بفرمایید. بسیار متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      در مورد تمایلات جنسی و وضعیت هورمونی خودتان اطلاعی ندارم. ولی اگر قرار به استفاده از داروهای کمکی باشد معمولا کمی روی قلب می توانند فشار بیاورند ولی اگر پزشک معالج قلب تان اجازه دهد مصرف آن منعی ندارد
    2. تصویر کاربر مهرداد شنبه ۱۹ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام و سپاسگزارم
      لطف می کنید داروهای کمکی که فرمودین را نام ببرید تا با پزشک داخلی قلبم مذاکره کنم ؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۰ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      قرص سیلدنافیل و تادالافیل
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر سارا جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 261 مشاهده پرسش
    با سلام ببخشید مجددا مزاحمتون شدم قرص تادالافیل ۱۰ میلی که فرمودین مشکلی نیست هفته ای 4 عدد بخوره چون دکتر گفته این هفته یک شب در میان باید اقدام کنیم برای بچه با تشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر 4 تا زیاد چون اثر این دارو حداقل 48 ساعت می مونه لذا اگر سردرد اذیت شان نکرد و سابقه ی بیماری قلبی ندارند یک شب در میان استفاده کنند
  • تصویر کاربر بهنام جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 684 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت شما دکتر محترم.بنده جوانی هستم23ساله که حدود 5سالی هست که از تکرر ادرار رنج می برم و شرح مشکلم بدین شکل هست که وقتی به دستشویی می روم،بعد از اتمام بول و انجام استبراء هنگاه خارج شدن از دستشویی متوجه میشوم که مثانه ام خالی نشده است که میگویند تا حدی این قضیه طبیعی است،اما با توجه به اینکه من به این قضیه وسواسی هم خرج نمی دهم اما چند لحظه بعد احساس میکنم که بول در انتهای مجرای ادراری ام جمع شده و احساس سوزش و تخلیه مجدد به من دست می دهد که در این حالت سریع به دستشویی میروم ولی حجم ادرار خارج شده کمتر از آن چیزی هست که احساس میکردم و این کار باعث شده تا در کارهای روزمره ام بطور مثال(دویدن-ورزش کردن-عطسه کردن یا خندیدن یا وسیله سنگین بلند کردن و ...احساس تخلیه مجدد آزار دهنده به سراغ ام بیایید ).حتی بعد از اینکه از دستشویی خارج شدم برای گرفتن وضو بایستی مدتی صبر کنم چون احساس تخلیه بول به حدی شدید هست که اگر بخواهم مقاومت از خودم نشان دهم ممکن است ادرار از من خارج شود.به همین خاطر کمی صبر میکنم تا رطوبت بدنم نشست پیدا کند(شاید بگویید تلقین بیش از حد هست ولی واقعیت دارد)و از همه مهمتر عاملی که بیش از همه منو اذیت میکنه سرماست که گاهی منو خونه نشین میکنه.در این مدت در شهر خودمان متخصص های اورولوژی زیادی رفتم که تشخیص یکی پروستاتیسم مزمن بوده و دیگری تحریک پذیر بودن مثانه را تشخیص دادند و در ضمن از مثانه ام آندوسکوپی گرفته شد که دکتر شهرمان گفت که مثانه ات ضخیم شده است/در این مدت داروهای زیادی هم مصرف کردم از قرص های tamsulosin./4-ciprpfloxcin500-tolerin1-vesicare و قطره های خوراکی گرفته تا داروهای سنتی مثل ریشه گزنه و..." خلاصه که هیچ اثر مطلوبی را شاهد نبودم و همچنان با این مشکل درگیرم .لازم به ذکر است چند وقت پیش (94/7/23)هم نوار مثانه هم از بیمارستان فوق تخصصی بقیه الله تهران تهیه کردم که اگه لازم میدونید تا برای شما ارسالش کنم... لازم به ذکر است که مشکل بنده نسبت به وقتی که نوار گرفتم کمی تشدید یافته است...از شما دکتر محترم خواهشمندم که بنده رو راهنمایی کنید تا بتونم ان شا الله و به امید خدا از این مشکل رهایی پیدا کنم.....با تشکر فراوان
    اجرکم عندالله"
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظر میاد همه کارهایی که کی ش.د انجام داد شما انجام داده ایدو من بیشتر ورزش کگل را برای تان توصیه می کنم
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط