اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر مهیار سه شنبه ۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 461 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید
    دکتر بسیار متشکرم ازین که وقت میزارین و توجه میکنید.
    این سونوگرافی که فرستادم مربوط به تقریبا یک ماه بعد از حادثه ست .
    آزمایش هم دادن ، جوابشون اومد براتون ارسال میکنیم.
    یه سوال دیگه اینکه ، ان شاء الله امکان حفظ بیضه وجود داره؟
    بازم ممنون از کمکتون دکتر.
    خدا خیرتون بده.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      دو تا تشخیص الان مطرح است یکی خونریزی داخل بیضه بدنبال ضربه که الان باعث افزایش اندازه بیضه شده و دومی تومور بیضه هست که احتمال این دومی خیلی کم است.
      در مورد امکان حفظ بیضه از الان نمی توان نظر قطعی داد و فقط سر عمل هست که می توان تصمیم گرفت قطعا تلاش پزشک برای حفظ بیضه هست بشرطی که این کار امکان پذیر باشد
  • تصویر کاربر حامد سه شنبه ۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 314 مشاهده پرسش
    باسلام خسته نباشید
    یکسالی است که در محل خروج ادرار (دو لب )حالت تورمی شکل (خیلی کوچک )با کمی سوزش گهگاهی و تیره گی خفیف پوست در آن قسمت بوجود آمده است.خواهشمند است راهنمایی فرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بدون معاینه و دیدن ناحیه مورد نظر شما نمی توانم نظری بدهم
  • تصویر کاربر علیرضا سه شنبه ۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 295 مشاهده پرسش
    باسلام. می خواستم یک دکتر فوق تخصص عالی در شیرازبرام معرفی کنید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      دکتر میرکاظمی
  • تصویر کاربر زویا سه شنبه ۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 336 مشاهده پرسش
    با سلام می خواستم نظرتون رو در مورد آزمایش اسپرم همسرم بدونم که آیا برای بارداری مشکلی دارن؟ من خودم تمام آزمایشات مربوطه رو انجام دادم و مشکلی نداشتم الان هم 7 ماهه اقدام کردیم ولی نتیجه ای نگرفتیم همسرم بعد از این آزمایش قرصهای ایکس اید و سلن پلاس رو مصرف میکنه می خواستم بدونم ایا امکان داره مشکل همسرم حادتر باشه که نیاز به داروهای قوی تر داشته باشه در ضمن لطفا نظرتون رو هم در مورد مصرف آمپول هاچ سی جی بیان کنید. باتشکر از پاسختون.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      این آزمایش کاملا طبیعی است با اینحال اگر تهران تشریف دارید توصیه می کنم آزمایش را در یک مرکز ناباروری تکرار کنید و لزومی به استفاده از آمپول هاچ سی جی نیست چون تعداد اسپرم کاملا نرمال است
  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 335 مشاهده پرسش
    سوال : سلام.تو دوسالگی فتق چپ عمل کردم..۴سال پیش واریکوسل چپ ۲بارعمل کردم.پارسال ازمایش اسپرم دادم همچی نرمال بود جز سرعت اسپرم کند بود بامصرف دوماه دارو(ویتامین e و روی و دوازده عدد امپول گونادوترفین و یه قرص دیگه که اسمشو فراموش کردم ولی عارضه اون قذص چندقلوزایی بود) شکرخدااسپرم بارور کاملا عادی دارم.اما..سه چار سال میشه که بیضه راستم درد میگیره خوب میشه..پارسال بار اخر سونوگرافی دادم بیضه سالم بود اما فتق خفیف داشتم در سمت راست نزدیک التم دردش حس میشد اما ظاهرا مشخص نیست..یکی دوماه اخیر بیضه راستم دردگرفته دوباره به طوری که بعد از لمس کردن بعداز ۲۰دقیقه درد دارم.ذهنم درگیره.ازدواج کنم برام دردسر نمیشه ؟ عفونت بیضه باشد شاید؟ درضمن بیضه هایم معاینه کردم بنظر عادی است نه واریکوسل نه هیدوسل..البته هنگام لمس قسمت پشت بیضه یعنی اپیدیم درد میکند چندروز جواب فرستادید ممنون اما من فعلا آزمون سرنوشت سازی دارم یک هفته بعد میخام بعد از ان ازمون برم دکتر که اگر مشکلی داشته باشم روحیه م خراب نشه.ممنون اگر وقتتون رو به من اختصاص بدید. سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      ازدواج کنم برام دردسر نمیشه ؟......................................خیر
      عفونت بیضه باشد شاید؟.........................اگر سبقه رابطه جنسی ندارید خیلی بعیده عفونت باشد
      در کل به نظر چیز مهمی نیست البته حتما برای معاینه به پزشک مراجعه کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۱ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط