اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر ندا شنبه ۷ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 431 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید به مدت سه سال است که آزمایش ادرار وجود خون را نشان می دهد که سونوگرافی وجود شن در کلیه را نشان داد اما بعد از آزمایش rbc morphology که نتیجه اش dismorphic بود پزشک متخصص گفت که خون مربوط به بافت کلیه می باشد تمام آیتم های آزمایش ادرار و خونم طبیعی هستن فقط rbc ادرار 25 میباشد سون گرافی هم فقط وجود شن در یکی ازکلیه هایم را نشان می دهد.مشکل کلیه من چیست؟ آیا نیاز هست سی تی اسکن انجام دهم؟ آیا ممکن است سرطان کلیه داشته باشم؟ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۷ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      وجود گلبول قرمز در ادرار علل خیلی زیادی دارد که برای پی بردن به علت آن بایستی بررسی های لازم از جمله سی تی اسکن انجام شود. لذا نمی توان ذهنی علت خاصی را مطرح کرد
  • تصویر کاربر مهدی یکشنبه ۸ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 524 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت جناب دکتر
    قبلا در مورد التهاب پروستات که به طور مزمن سالها هست درگیر اون هستم سئوالاتی را خدمتتان مطرح کردم و با کد رهگیری s79e912455 پاسخهایی دریافت کردم ولی با توجه به اینکه درمان من ادامه دار بود و سئوالات دیگری هم خدمتتان داشتم و مجددا مصدع شدم
    جواب سونوگرافی را قبلا خدمتتان فرستاده بودم این بار جواب آزمایش ادرار و خون را هم ارسال میکنم
    دکتر برای من علاوه بر پروستاتان قرص تامسولوسین 4/. هم تجویز کرده روزی یک عدد به تعداد 60 عدد و روزی یک عدد
    ضمنا چند وقت پیش موقع ادرار م حالت گل آلود داشت مقدار این مساله هم زیاد بود و یک دفع دیگر هم به اندازه یک برنج داشتم که البته مربوط به زمان دیگری بعد از اون دفع گل‌آلود بود چیزی شبیه به دلمه روی زخم هنگامی هم که میخواست دفع بشه سوزش در قسمت پروستات حس کردم و با توجه به اینکه سابقه سنگ و شن کلیه هم دا خانواده ما زیاد هست (مادر و پدر و عمو و دایی من سنگ یا شن کلیه داشته اند) دکتر برای من آلوکیم هم تجویز کرده به تعداد 100 عدد روزی یک عدد برای پیشگیری از سنگ البته در حال حاضر کلیه من سالم هست
    یک مشکل دیگری هم که داشته ام شکستگی در ناحیه آلت که در نوجوانی اتفاق افتاده است و طول آلت من در حالت نعوظ حدود 10 سانت هست برای این مساله دکتر آندروژل تجویز کرده که در داروخانه ها هم موجود نیست آیا این دارو مؤثر هست و جاگزینی هم برای اون وجود داره
    ممنون میشم نظر حضرتعالی را هم نسبت به داروها داشته باشم
    با سپاس فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۸ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      البته من حضور ذهن نسبت به مشکل شما در سوال بل و پاسخی که داردم ندارم و ایکاش این سوال را دنباله سوا بل می نوشتید ولی بهر حال داروها مناسب است اگر من در التهاب پروستات آنتی بیوتیک هم می دهم. در آزماایش ادرار شما خون گزارش شده است لذا نیاز به بررسی های بیشتری از جمله سونو + سیتولوژی ادرار 3 نوبته + سیستوسکپی داردید
  • تصویر کاربر پوریا شنبه ۷ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 327 مشاهده پرسش
    من و همسرم این بیماری رو کرفتیم میخوام بدونم بهترین راه درمان و پیشگیری از بد تر شدن این بیماری چه کاری است
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۷ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بهترین راه درمان لیزر هست البته روش های دیگر هم موثرند. عدم اصلاح موهای ناحیه تناسلی با تیغ و نخاراندن ناحیه تناسلی و کم کردت دفعات نزدیکی و استفاده از کاندوم تا حدودی از عود کم می کند. عدم استفاده از دخانیات و الکل در تقویت سیستم ایمنی موثر است. استفاده از سبزیجات و میوه جات سالم بویژه سیر تازه هم کمک کننده هست. چکاپ دورهای توسط خود فرد و نیز پزشک با درشت نمایی مناسب هم توصیه می شود.
  • تصویر کاربر حسن یکشنبه ۸ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 500 مشاهده پرسش
    با عرض سلام خدمت جناب دکتر محترم.
    حدود4 ماه پیشبه دلیل درد در سمت راستم به بیمارستان مراجعه کردم و تشخیص سنگ دادند.یک سنگ دفع کردم. اما بعد در سونوگرافی که گرفتم هیچ سنگی مشاهده نشد ولی علائم هیدرونفروز و هیدرواورتر خفیف در سمت راستم مشاهده شد.به متخصص رجوع کردم و ایشان تامسولوسین تجویز کردند، اما بعداز سه ماه باز دو بار سونوگرافی کردم.همچنان همان علائم هیدرونفروز و هیدرواورتر خفیف در سمت راست دیده شد و هیچ سنگی هم نبود.
    بسیار نگران هستم.
    ایا این مشکل خاص و خطرناکی است؟درمانش چطوریه؟
    سپاسگزارم اقای دکتر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۸ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظر من بایستی سی اسکن شکم و لگن بدون ماده رنگی انجام دهید
  • تصویر کاربر کسری شنبه ۷ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 321 مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    من به زیگیل تناسلی مبتلا هستم
    اگر لیزر کنید فقط شما هستین چون نمی خاهم کسی بداند
    هزینه چقدر است با بمیه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۷ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بله من فقط هستم
      بیمه نیست
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۳۱ شهریور ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط