اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر mohamd چهارشنبه ۷ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 311 مشاهده پرسش
    مردی هستم 40 ساله.حدود دو ماه هست که هنگام نزدیکی التم شل میشود.قبلا مدت زمان سکسم بیش از 10 دقیقه بود ولی الان کمتر 5 دقیقه شده انهم در حالت سستی و شلی.لطفا راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۷ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بایستی بررسی شوید تا علت احتمالی آن مشخص شود
  • تصویر کاربر علیرضا چهارشنبه ۷ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 318 مشاهده پرسش
    سلام.آقای دکتر.در هنگام نزدیکی با همسر برای انزال دیرتر از چه چیزهایی باید استفاده کرد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۷ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      زودانزالی درمان قطعی ندارد ولی با درواروهایی مثل بیحس کننده های موضعی و قرص هایی مثل پاروکستین 20 میلی یا سرترالین 50 میلی 6 ساعت قبل از نزدیکی می توان آنرا کنترل کرد ولی تا زمانی که دارو مصرف می کنید موثر است و با قطع دارو مشکل مجددا ظاهر می شود
      اسپری لیدوکائین 10% یا کرم زایلا-پی یکی از این داروهاست. 20 تا 25 دقیقه قبل از مقاربت و حتی قبل از سفت شدن آلت به کلاهک آلت یا کلاهک به اضافه نیمه انتهایی آلت یا تمام آلت (بر حسب شدت زود انزالی و میزان سفتی آلت). اگر از کاندوم استفاده نمی کنید بعد از احساس بی حسی و قبل از شروع روابط جنسی آلت خود را بشورید.
  • تصویر کاربر داود یکشنبه ۱۱ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 7949 مشاهده پرسش
    سلام
    32 سالمه
    هیچ مشکل جنسی نداشتم
    آلتم کاملا سفت میشد بدون هیچ مشکلی
    یه روز اصلاح کردنی عطسه کردم و با تیغ یه رگ زیر مجاری ادراری رو بریدم
    دقیقا از هفته بعد از اون اتقاق آلتم صد در صد سفت نمیشه
    دکتر رفتم همه ازمایش ها سالم بود قرص سیلد نافیل داد
    فقط تحریک رو بیشتر کرد
    من احساس میکنم به خاطر اون رگ دیگه آلتم کاملا سفت نمیشه
    آیا میشه اون رگ رو پیوند زد؟؟؟ من مطمنم از پاره شدن اون رگ
    لطفا منو راهنمایی کنید
    راستی هزینه پروتز چقدره؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۷ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اول بایستی سونوگرافی رنگی از رگ های آلت انجام دهید تا مشخص شود آیا واقعا علت مشکل شما بریدگی رگ بوده است یا خیر
    2. تصویر کاربر داود چهارشنبه ۷ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      عرض سلام و ادب
      مرسی از توجه شما
      اگر فرض کنیم مشکل از جایی دیگه می باشد
      اگر از شما درخواست کنم این رگ رو وصل کنید
      این عمل را برای من انجام میدهید؟؟؟
      و هزینه عمل چقدره آقای دکتر؟؟
      من تصمیم گرفتم این رگ رو مجددا پیوند بدم
      و اگر این عمل رو انجام بدید مزاحمتون میشم
      مرسی از توجه شما جناب اقای دکتر
      سپاس فراوان
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۰ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      با توجه به گذشت زمان امکان این کار میسر نیست ضمن اینکه احتمال زیاد گی که شما وصل کردید ورید می باشد و تاثیری در نعوظ ندارد
    4. تصویر کاربر داود شنبه ۱۰ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      ممنون اقای دکتر
      مرسی از توجه شما
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر علی چهارشنبه ۷ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 266 مشاهده پرسش
    با سلام
    یک شب پس از نزدیکی متوجه شدم انزال همراه با خون بوده است و تا 2 روز نیز از آلتم خون می‌آمد. البته شدید نبود و فقط به صورت قطرات خیلی ریز روی شورت مشخص می‌شد و قبل از ادرار کردن لخته خارج و تمام می‌شد و دیگر خوب شده‌ام ولی نگران آن هستم که علت چه بوده است لطفا مرا راهنمایی کنید.
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۷ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      در صورت تکرار نیاز به ارزیابی و بررسی سیستم ادراری و تناسلی دارید
  • تصویر کاربر علی چهارشنبه ۷ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 285 مشاهده پرسش
    با سلام. چند سالی بود که هیدروسل داشتم و این اواخر بیضه‌هایم درد داشت. پزشک درمان آن را عمل جراحی تشخیص داد. حالا 3 ماه است که عمل کرده‌ام و چند سؤال دارم:
    1ـ بیضه سمت راست بالاتر و بیضه سمت چپ پایین تر و به نظر بزرگتر است و سمت راستی درد دارد به نظر شما علت چیست؟
    2ـ در کل اندازة ظاهری بیضه‌ها خیلی کوچکتر نشده است ولی دکتر می‌گفت کوچکتر می‌شود به نظر شما علت چیست؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۷ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      چند ماهی بایستی صبر کنید تا بیضه ها بتدریج به شرایط عادی برگردند البته هیچگاه دقیقا مثل قبل از عمل نخواهند شد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۳۱ شهریور ۵ تعداد بازدید: 772 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط