اسپرماتوسل نیاز به درمان ندارد مگر اینکه باعث ایجاد درد یا عارضه ای شود. برای درد می توان از مسکن های معمولی مثل استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده کرد.
در قسمت قبل در رابطه با نشانه ها ، علل و تشخیص اسپرماتوسل صحبت شد. در ادامه به درمان اسپرماتوسل پرداخته می شود. درمان جراحی اسپرماتوسل بصورت سرپایی و تحت بیهوشی عمومی یا بیحسی از کمر بوده و بیمار عصر روز عمل مرخص می شود. جراحی بصورت برش کوچکی بر روی کیسه بیضه و سپس جدا کردن اسپرماتوسل از اپیدیدیم می باشد. توصیه هایی که بعد از جراحی می شود شامل:
- استفاده از کمپرس یخ به مدت 2 تا 3 روز اول بعد از جراحی برای جلوگیری از تورم
- استفاده از مسکن های خوراکی برای 2 تا 3 روز بعد از عمل
- مراجعه به مطب 2 هفته بعد از عمل برای پیگیری
عوارض احتمالی ناشی از برداشتن اسپرماتوسل به روش جراحی عبارتست از: ناباروری ناشی از آسیب احتمالی به اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (لوله واز). همچنین احتمال عود اسپرماتوسل نیز وجود دارد حتی بعد از جراحی.
تخلیه اسپرماتوسل با سوزن (با یا بدون اسکلروتراپی)
روش دیگر درمانی که بندرت بکار می رود تخلیه اسپرماتوسل ( توده بیضه ) توسط سرنگ و از طریق پوست می باشد که گاهی با اسکلروتراپی همراه هست. در این روش سوزن متصل به سرنگ را از طریق پوست کیسه بیضه به داخل اسپرماتوسل وارد کرده و مایع داخل آن کشیده می شود. در صورت عود اسپرماتوسل، ممکن است نیاز به تخلیه مجدد مایع توسط سرنگ و سپس تزریق یک ماده شیمیایی التهاب دهنده به داخل کیسه اسپرماتوسل باشد که به آن اسکلروتراپی می گویند. این ماده ملتهب کننده باعث می شود تا دیواره کیسه اسپرماتوسل ملتهب شده و به یکدیگر بچسبد و احتمال عود را کم کند.
از عوارض احتمالی اسکلروتراپی آسیب اپیدیدیم هست. همچنین احتمال عود اسپرماتوسل نیز وجود دارد. اسکلروتراپی فقط در مردانی که از سن باروری شان گذشته و قصد بارروری در آینده را ندارند توصیه می شود.
پیشگیری از اسپرماوسل
اگرچه راهی برای پیشگیری از بروز اسپرماوسل وجود ندارد ولی مهم هست بدانید که با معاینه ماهیانه کیسه ی بیضه توسط خودتان به تشخیص زودهنگام هرگونه تغییری در کیسه بیضه مانند توده ها کمک خواهید کرد. هرگونه توده ی جدیدی در بیضه نیاز به ارزیابی سریع توسط پزشک دارد.
پزشک می تواند به شما آموزش دهد تا چطور بیضه های خود را معاینه و تشخیص زودهنگام هر توده ای در بیضه را بهبود ببخشید.
معاینه بیضه
زمان مناسب برای معاینه بیضه های تان در هنگام حمام کردن یا دوش گرفتن با آب گرم یا بلافاصله بعد از آن هست. گرمای ناشی از آب باعث شل شدن کیسه ی بیضه شده و تشخیص هرگونه یافته ی غیر معمول را آسان تر می سازد.
مراحل زیر را دنبال کنید:
☑ در مقابل آینه بایستید. به هر گونه برآمدگی و تورمی بر روی پوست کیسه بیضه دقت کنید
☑ هر کدام از بیضه ها را با هر دو دست خود معاینه کنید. انگشت سبابه و میانی را زیر بیضه و انگشت شست را بر روی بیضه قرار دهید.
☑ بصورت نرم و بدون هر گونه فشاری بیضه را بین شست ها و انگشتان بچرخانید. به یاد داشته باشید بیضه ها معمولا صاف، بیضوی شکل و تا حدودی سفت هستند. کمی بزرگ تر بودن اندازه یکی از بیضه ها از بیضه دیگر و نیز کمی هم سطح نبودن آن ها طبیعی محسوب می شود. همچنین، طناب بیضه از پشت بیضه (سمت اپیدیدیم) به سمت بالا حرکت می کند و بخشی طبیعی از محتویات کیسه بیضه به حساب می آید.
معاینه منظم بیضه ها توسط خودتان یک عادت مهم بهداشتی است. اما این کار جایگزین معاینه توسط پزشک نمی شود. پزشک بصورت معمول بیضه های شما را در هر زمانی که شما معاینه بالینی شوید چک خواهد کرد.
دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی
