توده های غیرعادی که در مثانه ایجاد می شوند، تومور مثانه نام دارند. برخی از این تومورها خوش خیم (غیرسرطانی) بوده و برخی دیگر بدخیم (سرطانی) هستند. تومورهای بدخیم مثانه که به سرطان مثانه نیز شهرت دارند، می توانند به سایر قسمتهای بدن گسترش (متاستاز) پیدا کنند.
انواع سرطان مثانه خوش خیم
- فیبروم: این تومورها از بافت همبند دیواره مثانه نشأت می گیرند.
- همانژیوم: از توده یا انبوهی از عروق خونی در دیواره مثانه تشکیل شده اند.
- پاپیلوم معکوس: این تومورها بر روی پوشش داخلی مثانه ایجاد می شوند و سطح صافی دارند.
- لیومیوم: از لایه عضلانی دیواره مثانه ناشی می شوند.
- لیپوم: این نوع، از سلول های لایه چربی دور مثانه به وجود می آید.
- نوروفیبروم: این تومورها از بافت عصبی مثانه نشأت می گیرند.
- پاپیلوم: این تومورها از سلولهای اوروتلیال که پوشش داخلی مثانه و مجاری ادراری را تشکیل می دهند، ناشی می شوند.

توده در مثانه مردان نشانه چیست؟
پیدا شدن توده در مثانهی مردان همیشه به معنای سرطان نیست. در بسیاری از موارد این توده از رشد خوشخیم بافتهای دیوارهی مثانه به وجود میآید و قابلدرمان است. با این حال، چون علائم تودهی خوشخیم و بدخیم در ظاهر بسیار شبیه هماند، تنها راه اطمینان، بررسی توسط پزشک متخصص است. مهمترین نشانههایی که باید در مردان جدی گرفته شوند عبارتاند از:
- وجود خون در ادرار: رنگ صورتی، قرمز یا قهوهای ادرار، حتی اگر بدون درد باشد، شایعترین و مهمترین نشانهی توده در مثانه است.
- تکرر ادرار و احساس فوریت: نیاز مکرر به دفع ادرار یا احساس ناگهانی و شدید برای رفتن به دستشویی، بهویژه شبها.
- سوزش یا درد هنگام ادرار: که ممکن است با عفونت ادراری اشتباه گرفته شود و با درمان عفونت هم برطرف نشود.
- ضعف یا قطعوصل شدن جریان ادرار: توده میتواند مسیر خروج ادرار را تنگ یا مسدود کند.
- درد در ناحیهی زیر شکم یا کمر: در تودههای بزرگتر یا پیشرفتهتر دیده میشود.
نکتهی کلیدی این است که هیچکدام از این نشانهها بهتنهایی سرطانیبودن توده را ثابت نمیکنند؛ اما همگی زنگ خطری برای مراجعهی سریع به اورولوژیست هستند. تشخیص زودهنگام، چه توده خوشخیم باشد چه بدخیم، درمان را سادهتر و نتیجه را بهتر میکند.
علائم سرطان مثانه خوش خیم چیست؟
- خون در ادرار
- درد هنگام ادرار کردن
- ناتوانی در دفع ادرار
- داشتن میل به دفع بیشتر ادرار
- انسداد جریان ادرار
⚠️ هشدار مهم
دیدن حتی یکبار خون در ادرار — بهخصوص در مردان بالای ۴۰ سال — نباید نادیده گرفته شود؛ حتی اگر فقط یک نوبت اتفاق افتاده و بدون درد باشد. این نشانه میتواند اولین و تنها علامت تودهی مثانه باشد. هرچه زودتر بررسی شوید، احتمال درمان کامل بیشتر است.
نگران توده یا خون در ادرار هستید؟
دکتر محمد جباری، فوقتخصص اورولوژی، بررسی و تشخیص دقیق تودههای مثانه را برای شما انجام میدهد.
تفاوت تومور خوشخیم و بدخیم مثانه
شنیدن کلمهی «تومور» همیشه نگرانکننده است، اما نکتهی مهم این است که هر تودهای در مثانه سرطانی نیست. تفاوت اصلی این دو نوع تومور در توانایی گسترش (متاستاز) و رفتار سلولهاست:
| ویژگی | تومور خوشخیم | تومور بدخیم (سرطان) |
|---|---|---|
| گسترش به سایر اندامها | ندارد | دارد (متاستاز) |
| سرعت رشد | معمولاً آهسته | میتواند سریع باشد |
| تهدید برای زندگی | معمولاً خیر | در صورت عدم درمان، بله |
| نیاز به پیگیری | بله (احتمال بازگشت) | بله (ضروری) |
تنها راه اطمینان از خوشخیم یا بدخیم بودن یک توده، بررسی تخصصی و در صورت لزوم نمونهبرداری (بیوپسی) توسط پزشک اورولوژیست است. برای آشنایی کامل با نوع بدخیم، علائم هشدار و روشهای درمان، مطلب سرطان و تومور مثانه را مطالعه کنید.
در سونوگرافی تودهای در مثانه دیده شده و نگران هستید؟ برای تشخیص دقیق خوشخیم یا بدخیم بودن آن، با مطب دکتر جباری در تماس باشید.
روش درمان به چه صورت است؟
در بیشتر موارد، متخصص اورولوژی به شما توصیه می کند که برای برداشتن تومور مثانه تحت عمل جراحی قرار بگیرید.
آزمایش ها:
- سیستوسکوپی: در این روش، وسیله ای به نام «سیستوسکوپ» از طریق مجرای ادرار (لوله ای که ادرار را از مثانه خارج میکند) مستقیماً وارد مثانه می شود تا علائم غیرطبیعی مانند تومور یا سنگ مورد بررسی قرار بگیرد. این وسیله نازک و لوله مانند، دارای نور و لنز برای مشاهده این ناهنجاری ها است. همچنین ممکن است ابزاری برای برداشتن نمونه های مشکوک بافت (بیوپسی) داشته باشد. پاتولوژیست ها این برای پیدا کردن نشانه هایی از سرطان، نمونه ها را با میکروسکوپ بررسی می کنند.
- معاینه رکتال یا واژینال دیجیتال: در این روش، پزشک متخصص انگشت خود وارد رکتوم یا واژن می کند تا به دنبال توده یا سایر موارد غیرطبیعی بگردد.
- تست های آزمایشگاهی: نمونه ادرار از نظر وجود خون، مواد شیمیایی، باکتری و سلول بررسی می شود. ادرار ممکن است از نظر وجود سلول های سرطانی با میکروسکوپ تحت بررسی قرار گرفته یا برای آزمایش عفونت کشت شود.

- مطالعات نشانگر تومور مثانه: این آزمایش ها، ویژگی های سلولی و مواد آزاد شده توسط سلول های تومور مثانه در ادرار را بررسی می کنند.
- بیوپسی مثانه: در صورتی که نمونه بافت در حین سیستکتومی برداشته نشود، می توان با استفاده از سوزن یا حین جراحی از مثانه نمونه برداری کرد. پاتولوژیست ها این نمونه ها را با میکروسکوپ بررسی میکنند نمونههای بافتی را میتوان با استفاده از سوزن یا در حین عمل جراحی، در صورتی که با سیستکتومی برداشته نشد، از مثانه برداشت. آسیب شناسان این نمونه ها را با میکروسکوپ بررسی می کنند تا به دنبال علائم سرطان یا بافت غیر طبیعی باشند.
سوالات شایع دربارهی توده در مثانه
۱. آیا هر توده در مثانه حتماً به عمل جراحی نیاز دارد؟
خیر. تصمیم به جراحی به نوع، اندازه و رفتار توده بستگی دارد. برخی تودههای کوچک خوشخیم فقط تحت پیگیری دورهای قرار میگیرند، اما این تصمیم را فقط پزشک پس از بررسی میگیرد.
۲. تودهی خوشخیم مثانه میتواند در آینده سرطانی شود؟
برخی انواع مانند پاپیلوم احتمال بازگشت یا تغییر ماهیت دارند، به همین دلیل پیگیری منظم بعد از درمان ضروری است. بیشتر تودههای خوشخیم اما بدون تبدیل به سرطان درمان میشوند.
۳. آیا تودهی مثانه در مردان شایعتر از زنان است؟
بله، آمار نشان میدهد توده و تومور مثانه در مردان چند برابر شایعتر است، بهویژه در سنین بالای ۵۰ سال و افرادی که سابقهی مصرف دخانیات دارند.
۴. چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت دیدن خون در ادرار، درد مداوم هنگام ادرار یا تغییر واضح در الگوی دفع ادرار که چند روز ادامه داشته باشد، مراجعهی فوری به اورولوژیست لازم است.
