علت تنگی مجرای ادرار در کودکان، زنان و مردان

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

تنگی پیشابراه تاثیر قابل ملاحظه ای در کیفیت زندگی دارد، و می تواند منجر به عفونت ادراری، سنگ مثانه، آسیب عضلات و اعصاب مثانه، ایجاد فیستول، انتشار عفونت به خون و دیگر اعضای بدن (sepsis)، و در نهایت نارسایی کلیه شود. همه تنگی ها در اثر آسیب به لایه پوشاننده پیشابراه (مجرای ادراری) یا بافت اسفنجی زیرین آن و در نهایت تغییر ماهیت بافت آسیب دیده و تشکیل فیبروز در طی فرآیند ترمیم رخ می دهد. آسیب های کوچک بافت پوششی پیشابراه باعث خروج ادرار به بافت اسفنجی و بروز واکنش های فیبروتیک درون بافت اسفنجی می شود. در زمان آسیب این فیبروز می تواند بدون علامت باشد ولی با گذشت زمان و بتدریج قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) باریک شده و منجر به علائم ادراری انسدادی می شود.

آیا تنگی مجرای ادرار خطرناک است؟

تنگی پیشابراه حدود 5000 ویزیت بیمارستانی و یک و نیم میلیون ویزیت در مطب را در هر سال در آمریکا شامل می شود. اگرچه آماری در ایران در این مورد موجود نمی باشد ولی میزان بروز و شیوع آن در ایران نیز زیاد و قابل ملاحظه است. سیر طبیعی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در بیماران درمان نشده به گونه ایست که می تواند با عوارض زیادی همراه باشد. عوارض تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) در جدول زیر آمده است:

Urethral stricture02

میزان بروز تنگی پیشابراه بین 200 تا 1200 مورد در هر 100 هزار نفر تخمین زده شده است و این میزان بروز در افراد بالای 55 سال بطور چشمگیری افزایش می یابد. هزینه ای که این بیماری به سیستم سلامت کشور وارد می کند قابل توجه است بطوریکه هزینه ی سالیانه تحمیل شده به دلیل گرفتگی مجرای ادراری (پیشابراه) در کشور آمریکا در سال 2000 حدود 191 میلیون دلار تخمین زده شده است.

علائم تنگی پیشابراه

  • کاهش فشار ادرار
  • باریک شدن جریان ادرار
  • قطع و وصل شدن ادرار
  • سوزش ادرار
  • تکرر ادرار
  • قطع و وصل شدن جریان ادرار
  • عدم تخلیه کامل ادرار

عوارض تنگی مجرای ادرار

از جمله عوارض تنگی مجرا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های ادراری عود کننده

✔️ سنگ مثانه

✔️ سنگ مجرای ادراری

✔️ دیورتیکول مجرای ادرای (دیورتیکول حفره ای است کیسه مانند که قبل از تنگی و در اثر فشار بالای ادرار بوجود می آید.

✔️ بی اختیاری ادراری

✔️ناباروری

✔️ مثانه تحریک پذیر یا بیش فعال

✔️ نارسایی کلیه

رژیم غذایی متناسب با نوع سنگ کلیه

تنگی مجرای ادرار در کودکان و نوزادان

تنگی مجرای ادرار کودکان غالبا مادرزادی بوده و یا بدنبال ترمیم و جراحی ناموفق بیماری هیپوسپادیاس بوجود می آید. کودکان نسبت به عوارض تنگی مجرا حساس تر بوده و بایستی که در اولین فرصت جراحی و تنگی برطرف گردد.

 علائم تنگی مجرای ادرار در کودکان 

◾خون در منی یا ادرار

◾شروع و توقف مکرر جریان ادرار

◾ناتوانی در تخلیه کامل مثانه

◾ناتوانی در کنترل ادرار (بی اختیاری)

◾ناتوانی در دفع ادرار

◾درد در ناحیه لگن یا پایین شکم

علت تنگی پیشابراه در مردان

شایع ترین علت بروز تنگی در مردان دست کاری هایی است که توسط پزشکان و پیراپزشکان بر روی مجرای ادراری انجام می شود. سوندگذاری نادرست و جراحی پروستات یا تومورهای مثانه از طریق پیشابراه شایع ترین از علل تنگی مجرای ادراری در مردان هستند.

1- ضربه به مجرای ادراری

 با توجه به طولانی بودن پیشابراه در مردان احتمال صدمه به مجرا زیاد می باشد این آسیب می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • سقوط از ارتفاع
  • تصادف با وسایط نقلیه و شکستگی لگن
  • لگد خودن حین ورزش های رزمی و منازعات
  • دوچرخه سواری و اسب سواری
  • اصابت تیر یا ترکش در جنگ
  • ماندن زیر آوار
  • گازگرفتگی توسط حیوانات
بیماری های مردانه بیضه

2- عفونت

عفونت های مجرای ادراری ناشی از سکس مانند سوزاک در صورتی که درمان به موقع و مناسب نشوند، می تواند باعث بروز تنگی شود. امرزوه با افزایش درمان زود هنگام این دسته از عفونت ها، خوشبختانه احتمال بروز تنگی پیشابراه بدلیل عفونت کاهش یافته است.

3- لیکن اسکلروزیس

این بیماری که به آن BXO نیز گفته می شود التهاب مزمن و پیشرونده ای است که در صورت درگیری سوراخ و مجرای ادراری می تواند باعث بروز تنگی در پیشابراه شود.

4- علل مادرزادی

این علت نسبتا ناشایع است.

5- علل ناشناخته

در برخی از بیماران علت مشخصی را برای بروز تنگی مجرای ادراری نمی توان پیدا کرد.

علت تنگی پیشابراه در زنان

مجرای ادراری در زنان کوتاه و حدود چهار سانتیمتر طول دارد و توسط بافت های اطراف بویژه استخوان لگن احاطه شده است؛ لذا شیوع بروز تنگی مجرای ادراری در زنان به مراتب کمتر از مردان می باشد. از علل تنگی پیشابراه در زنان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های مزمن و طول کشنده

✔️ بیماری التهابی لیکن اسکلروزیس

✔️ زایمان های سخت و طولانی که با آسیب بافتی پیشابراه همراه باشد

✔️ مادرزادی

✔️ جراحی های لگنی

✔️ ناشناخته

حال که با علل به وجود آمدن تنگی پیشابراه آشنا شده اید، مقاله زیر را بخوانید:

درمان تنگی مجرای ادرار

تشخیص تنگ شدن مجرای پیشابراه

علائم تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) شامل زور زدن حین ادرار کردن، عدم تخلیه کامل ادرار، جریان ادرار ضعیف، و همچنین سابقه عفونت های ادراری مکرر و ادرار خونی می باشد. عکس رنگی از مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه می تواند محل، طول و شدت تنگی را مشخص کند بطوری که در عکس رنگی تنگی بصورت باریک شدن قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) در محل تنگی و متسع بودن مجرای ادراری (پیشابراه) قبل از تنگی دیده می شود. برای تشخیص از سیستوسکوپی (روشی که در آن با دستگاهی که به آن سیستوسکوپ می گویند مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه با نگاه و دید مستقیم دیده می شود) نیز استفاده می شود.

🛑 مطالعه بیشتر: خون در ادرار نشانه چیست؟

تنگی مجرا

آیا تنگی مجرا باعث معافیت می شود؟

قوانین و شرایط معافیت پزشکی سربازی با گذشت زمان تغییر می کنند؛ لذا برای اطلاع از اینکه تنگی مجرای ادراری باعث معافیت پزشکی می شود یا نه، به سایت سازمان وظیفه عمومی مراجعه کنید. در گذشته به اینصورت بود که اگر تنگی مجرا قابل درمان باشد، بیمار مشمول معاف از رزم می شود و اگر قابل درمان نباشد، معافیت دائمی داده می شود.

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
3.5/5 - (52 امتیاز)
  • تصویر کاربر ساحل دوشنبه ۵ اسفند ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 409 مشاهده پرسش
    با سلام، من ۳۰ ساله هستم و ۵ ساله ازدواج کردم.هیچ گونه رابطه غیر مشروعی نداشتیم نه من و نه همسرم، چند وقتی است این دانه ها در اطراف واژن مشاهده شده به طوری که در هنگام شستشو لمس میشوند، خیلی نگران هستم که مبادا زگیل تناسلی باشد، به دلیل خارش و سوزش به دکتر زنان مراجعه کردم اما دکتر گفتن زگیل نیست و تشخیص عفونت دادند و اینکه گفتن سطح واژن دانه دانه است؟!! اماهیچ توضیحی ندادن که این دانه ها چیست، بعد از مصرف دو دوره دارو و پماد و شیاف هنوز هم سوزش دارم، ممنون میشم پاسخ بفرمایین، خیلی نگرانم،
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۵ اسفند ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام
      این زائده ها وستیبولار پاپیلوماتوز هستند و بی خطر بوده و بخشی از بافت طبیعی بدن هستند. ارتباطی به زگیل نداشته و در خانم های جوان بیشتر دیده می شود. نیازی به درمان ندارد ولی اگر کسی به منظور زیبایی بخواهد می شود با لیزر CO2 آن ها را برطرف کرد.

  • تصویر کاربر محمد دوشنبه ۵ اسفند ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 483 مشاهده پرسش
    سلام
    درهنگام ادرار کردن درد شدیدی دارم قبل از این کلیه ام درد میکرد الان فکر کنم اومده داخل مثانه ام
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۵ اسفند ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک ارولوژیست مراجعه کنید.

  • تصویر کاربر ف.حسینی دوشنبه ۵ اسفند ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 366 مشاهده پرسش
    سلام دکتر وقت بخیر خسته نباشید
    ممنون از اینکه با شکیبایی لطف میکنید و به سوالات جواب میدید
    خانمم چند ماه پیش پاپ ایمیل داده و جواب آزمایش hpv از نوع کم ریسک یعنی 6 مثبت شده و دکتر زنان عمل leep برای انجام داده ولی نه من نه خانمم هیچکدوم هیچ زگیلی روی پوست نداریم دو نوبت هم واکسن زدیم حالا هم مدت 3 ماه نزدیکی نداشتیم میشه بپرسم که میتونیم نزدیکی واژنی یا مقعدی داشته باشیم ممنون مرسی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۵ اسفند ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام
      بایستی از پزشک زنان همسرتان سوال بفرمائید براساس شرایط فعلی همسرتان 

  • تصویر کاربر حمید دوشنبه ۵ اسفند ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 376 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر،وقتتون بخیر
    بین دارو های بی حس کننده موضعی،شما اسپری ليدوکايين و کرم زايلا پی رو معرفی کردید
    خواستم بدونم کدوم یکی از این دارو ها اثر بی حسی که ایجاد میکنه کمتره؟
    یا اینکه ژل یا کرم تاخیری دیگه ای هست که اثر بی حسی اون کمتر باشه؟
    چون اسپری ليدوکايين بی حسی که ایجاد میکنه زیاده و کمی مشکل پیش میاد
    با تشکر🌹
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۵ اسفند ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      کرم بزنید ولی زودتر بشورید تا اثرش زیاد نماند.

      ژل 2 درصد هم داره که اثرش کمتره

  • تصویر کاربر عمار دوشنبه ۵ اسفند ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 600 مشاهده پرسش
    سلام در دفع مطفوع هنگام يبوست بخاطر عملي كه انجام دادم_ هموروئيد_ مشكل دارم البته بعضي وقت ها هنگام ادرار احساس مي كنم به راحتي ادرار خارج نمي شود و آزمايش هاي پروستاتي كه ساليانه انجام ميدهم نشان ازمشكلي وجود ندارد آيا دفع مطفوع تاثيري در دفع ادارا دارد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۵ اسفند ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      بله تاثیر می گذارد

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر ابراهیم جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 546 مشاهده پرسش
    با عرض سلام مدت دو سالی است که شبها بین یک تا دوبار به خاطر نیاز به تخلیه ادرار بیدار می شوم و این در حالی است که چند ساعتی قبل از خواب اصلا آب نمیخورم سونوگرافی کلیه و مثانه و پروستات نرمال است مشکل از کجاست چه باید بکنم بسیار سپاسگزارم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      سن و بیماری های همراه و داروهای احتمالی و معاینه و آزمایشات مربوطه در تصمیم گیری تاثیر دارد لذا نمی توان پاسخ مناسبی به سوال شما داد
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط