علت تنگی مجرای ادرار در کودکان، زنان و مردان

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

تنگی پیشابراه تاثیر قابل ملاحظه ای در کیفیت زندگی دارد، و می تواند منجر به عفونت ادراری، سنگ مثانه، آسیب عضلات و اعصاب مثانه، ایجاد فیستول، انتشار عفونت به خون و دیگر اعضای بدن (sepsis)، و در نهایت نارسایی کلیه شود. همه تنگی ها در اثر آسیب به لایه پوشاننده پیشابراه (مجرای ادراری) یا بافت اسفنجی زیرین آن و در نهایت تغییر ماهیت بافت آسیب دیده و تشکیل فیبروز در طی فرآیند ترمیم رخ می دهد. آسیب های کوچک بافت پوششی پیشابراه باعث خروج ادرار به بافت اسفنجی و بروز واکنش های فیبروتیک درون بافت اسفنجی می شود. در زمان آسیب این فیبروز می تواند بدون علامت باشد ولی با گذشت زمان و بتدریج قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) باریک شده و منجر به علائم ادراری انسدادی می شود.

آیا تنگی مجرای ادرار خطرناک است؟

تنگی پیشابراه حدود 5000 ویزیت بیمارستانی و یک و نیم میلیون ویزیت در مطب را در هر سال در آمریکا شامل می شود. اگرچه آماری در ایران در این مورد موجود نمی باشد ولی میزان بروز و شیوع آن در ایران نیز زیاد و قابل ملاحظه است. سیر طبیعی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در بیماران درمان نشده به گونه ایست که می تواند با عوارض زیادی همراه باشد. عوارض تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) در جدول زیر آمده است:

Urethral stricture02

میزان بروز تنگی پیشابراه بین 200 تا 1200 مورد در هر 100 هزار نفر تخمین زده شده است و این میزان بروز در افراد بالای 55 سال بطور چشمگیری افزایش می یابد. هزینه ای که این بیماری به سیستم سلامت کشور وارد می کند قابل توجه است بطوریکه هزینه ی سالیانه تحمیل شده به دلیل گرفتگی مجرای ادراری (پیشابراه) در کشور آمریکا در سال 2000 حدود 191 میلیون دلار تخمین زده شده است.

علائم تنگی پیشابراه

  • کاهش فشار ادرار
  • باریک شدن جریان ادرار
  • قطع و وصل شدن ادرار
  • سوزش ادرار
  • تکرر ادرار
  • قطع و وصل شدن جریان ادرار
  • عدم تخلیه کامل ادرار

عوارض تنگی مجرای ادرار

از جمله عوارض تنگی مجرا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های ادراری عود کننده

✔️ سنگ مثانه

✔️ سنگ مجرای ادراری

✔️ دیورتیکول مجرای ادرای (دیورتیکول حفره ای است کیسه مانند که قبل از تنگی و در اثر فشار بالای ادرار بوجود می آید.

✔️ بی اختیاری ادراری

✔️ناباروری

✔️ مثانه تحریک پذیر یا بیش فعال

✔️ نارسایی کلیه

رژیم غذایی متناسب با نوع سنگ کلیه

تنگی مجرای ادرار در کودکان و نوزادان

تنگی مجرای ادرار کودکان غالبا مادرزادی بوده و یا بدنبال ترمیم و جراحی ناموفق بیماری هیپوسپادیاس بوجود می آید. کودکان نسبت به عوارض تنگی مجرا حساس تر بوده و بایستی که در اولین فرصت جراحی و تنگی برطرف گردد.

 علائم تنگی مجرای ادرار در کودکان 

◾خون در منی یا ادرار

◾شروع و توقف مکرر جریان ادرار

◾ناتوانی در تخلیه کامل مثانه

◾ناتوانی در کنترل ادرار (بی اختیاری)

◾ناتوانی در دفع ادرار

◾درد در ناحیه لگن یا پایین شکم

علت تنگی پیشابراه در مردان

شایع ترین علت بروز تنگی در مردان دست کاری هایی است که توسط پزشکان و پیراپزشکان بر روی مجرای ادراری انجام می شود. سوندگذاری نادرست و جراحی پروستات یا تومورهای مثانه از طریق پیشابراه شایع ترین از علل تنگی مجرای ادراری در مردان هستند.

1- ضربه به مجرای ادراری

 با توجه به طولانی بودن پیشابراه در مردان احتمال صدمه به مجرا زیاد می باشد این آسیب می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • سقوط از ارتفاع
  • تصادف با وسایط نقلیه و شکستگی لگن
  • لگد خودن حین ورزش های رزمی و منازعات
  • دوچرخه سواری و اسب سواری
  • اصابت تیر یا ترکش در جنگ
  • ماندن زیر آوار
  • گازگرفتگی توسط حیوانات
بیماری های مردانه بیضه

2- عفونت

عفونت های مجرای ادراری ناشی از سکس مانند سوزاک در صورتی که درمان به موقع و مناسب نشوند، می تواند باعث بروز تنگی شود. امرزوه با افزایش درمان زود هنگام این دسته از عفونت ها، خوشبختانه احتمال بروز تنگی پیشابراه بدلیل عفونت کاهش یافته است.

3- لیکن اسکلروزیس

این بیماری که به آن BXO نیز گفته می شود التهاب مزمن و پیشرونده ای است که در صورت درگیری سوراخ و مجرای ادراری می تواند باعث بروز تنگی در پیشابراه شود.

4- علل مادرزادی

این علت نسبتا ناشایع است.

5- علل ناشناخته

در برخی از بیماران علت مشخصی را برای بروز تنگی مجرای ادراری نمی توان پیدا کرد.

علت تنگی پیشابراه در زنان

مجرای ادراری در زنان کوتاه و حدود چهار سانتیمتر طول دارد و توسط بافت های اطراف بویژه استخوان لگن احاطه شده است؛ لذا شیوع بروز تنگی مجرای ادراری در زنان به مراتب کمتر از مردان می باشد. از علل تنگی پیشابراه در زنان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های مزمن و طول کشنده

✔️ بیماری التهابی لیکن اسکلروزیس

✔️ زایمان های سخت و طولانی که با آسیب بافتی پیشابراه همراه باشد

✔️ مادرزادی

✔️ جراحی های لگنی

✔️ ناشناخته

حال که با علل به وجود آمدن تنگی پیشابراه آشنا شده اید، مقاله زیر را بخوانید:

درمان تنگی مجرای ادرار

تشخیص تنگ شدن مجرای پیشابراه

علائم تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) شامل زور زدن حین ادرار کردن، عدم تخلیه کامل ادرار، جریان ادرار ضعیف، و همچنین سابقه عفونت های ادراری مکرر و ادرار خونی می باشد. عکس رنگی از مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه می تواند محل، طول و شدت تنگی را مشخص کند بطوری که در عکس رنگی تنگی بصورت باریک شدن قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) در محل تنگی و متسع بودن مجرای ادراری (پیشابراه) قبل از تنگی دیده می شود. برای تشخیص از سیستوسکوپی (روشی که در آن با دستگاهی که به آن سیستوسکوپ می گویند مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه با نگاه و دید مستقیم دیده می شود) نیز استفاده می شود.

🛑 مطالعه بیشتر: خون در ادرار نشانه چیست؟

تنگی مجرا

آیا تنگی مجرا باعث معافیت می شود؟

قوانین و شرایط معافیت پزشکی سربازی با گذشت زمان تغییر می کنند؛ لذا برای اطلاع از اینکه تنگی مجرای ادراری باعث معافیت پزشکی می شود یا نه، به سایت سازمان وظیفه عمومی مراجعه کنید. در گذشته به اینصورت بود که اگر تنگی مجرا قابل درمان باشد، بیمار مشمول معاف از رزم می شود و اگر قابل درمان نباشد، معافیت دائمی داده می شود.

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
3.5/5 - (52 امتیاز)
  • تصویر کاربر ع دوشنبه ۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 365 مشاهده پرسش
    سلام دکتر. من ۱۷ سالمه و فکر می‌کنم به هیپوسپادیاس مبتلا باشم. نه مشکل کوتاهی‌ آلت دارم و نه مشکلات ادراری. سوراخ پیشابراه فکر می‌کنم در حالت glandular باشه. ضمنا آلت تناسلی‌‌ام هم یه مقدار به سمت چپ انحراف داره(در حدود ۲۰ درجه) که خودم فکر می‌کنم اکتسابی باشه و نه ژنتیکی. البته میزان انحراف آلت شدید نیست اما من رو نگران می‌کنه.

    با این حساب نیاز به عمل جراحی وجود داره؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      با توجه به خفیف بودن شدت هیپوسپادیاس و انحنا نیاز به جراحی ندارید
  • تصویر کاربر م دوشنبه ۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 394 مشاهده پرسش
    إقاي دكتر من ٤٧سالمه داراي دو فرزند دختر هستم جديدأ ٢سالي ميشه كم توان شدم و آلت ام به نعوذ كامل نمي رسه آيا درمان داره من حضورأ خدمت برسم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      ابتدا بایستی معاینه و آمایشات لازم را انجام دهید در صورتی که مشکل جدی نداشته باشید با دارو نسبت به درمان اقدام می کنیم
  • تصویر کاربر س دوشنبه ۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 502 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر ،خسته نباشید و واقعا بابت اینکه اینقدر شما اهمییت میدین ممنون ...
    من از بچگی یک دونه ی کوچک روی آلت تناسلیم بود و البته یادم نمیاد از کی بود و حتی چه اندازه، ولی الان که 23 سالمه و 5 ساله با یک دختر در رابطه هستم و به ندرت توی همین سال اخیر رابطه ی oral با هم داشتیم(و البته با هیچکس دیگه نداشتم) ؛الان متوجه ازدیاد دانه ها روی آلتم شدم...مطمئنن از خانومم نگرفتم ولی شکل دانه ها با هم تفاوت دارن و من سه روز پیش به دکتر پوست مراجعه کردم و ایشون گفتن زگیل تناسلی هست و بیار بسوزونم ...من الان به شدت نگران این هستم که آیا اون رابطه های اورال که مثلا 2 ماه یه بار بوده، ممکنه در اثر برخورد آلت با دهان خانومم ،این بیماریو من به ایشون انتقال داده باشم؟؟؟و اینکه درمان سرما درمانی (کرایو تراپی) این بیماریو درمان می کنه؟؟اگه میشه بگین خودم باید چکار کنم؟خانومم باید چیکار کنه؟و اینکه در حال حاضر دانشجو هستم و تا 24 25 خرداد نمی تونم بیام برای ویزیت حضوری...این مدت کار خاصی راجع به بهبودی این بیماری می تونم انجام بدم ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر نه شما و نه شریک جنسی تان به هیچ عنوان قبلا با کس گیری سکس نداته اید ضایعات مذکور زگیل نیستند. کرایوتراپی روی زگیل موثر است.
  • تصویر کاربر نورمحمدی دوشنبه ۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 465 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر.خسته نباشید.
    برج 11 سال 91 در بندر عباس سنگ شکن کردم(سنگ 7 میل) که دفع نشد مجبور به tul شدم. چهارماه بعد دوباره مجبور به tul شدم. بعد این مدت مطمئنم سنگهام کامل دفع نشد. دی ماه 92 سونو دادم سنگ 7 میل داشتم. اردیبشت 93 بعد سونو در تهران سنگم به 8.5 میل رسید. 93/2/7 تو بیمارستان شهید شوریده سنگ شکن کردم. یه خورده دفع سنگ داشتم. اما بعد سه هفته وسونوی مجدد الان تو همون کلیه یه سنگ 7 و یه سنگ 4 میل دارم. دکتر رادیو لوزیست میگفت احتمالا سنگت نسبت به سنگ شکن مقاومه. ممنون میشم میخواستم نظرتون رو بدونم. جنس سنگم 60 ذرصد اسید اوریک هستش.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بجز سایز سنگ محل دقیق سنگ در پاسخ به درمان سنگ شکنی نیز مهم هست. ولی در کل من لیز را برای شما پیشنهاد می کنم
  • تصویر کاربر رضا دوشنبه ۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 363 مشاهده پرسش
    سلام
    من پسری 20 ساله هستم وقتی در حال اسحمام بیضه ام را معاینه میکردم متوجه یه توده پیچیده تو هم تقریبا سفت ولی نه زیاد سفت در پشت کیسه بیضه چپ شدم . تا بحال هم بیضه درد نداشتم البته چند هفته ای یکبار بیضه هام درد میگیرن ولی فقط در حد چند ثانیه و زود درد از بین میره.
    ممنون میشم بدونم مشکل چیه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توانمنظری بدهم
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر ابراهیم جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 538 مشاهده پرسش
    با عرض سلام مدت دو سالی است که شبها بین یک تا دوبار به خاطر نیاز به تخلیه ادرار بیدار می شوم و این در حالی است که چند ساعتی قبل از خواب اصلا آب نمیخورم سونوگرافی کلیه و مثانه و پروستات نرمال است مشکل از کجاست چه باید بکنم بسیار سپاسگزارم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      سن و بیماری های همراه و داروهای احتمالی و معاینه و آزمایشات مربوطه در تصمیم گیری تاثیر دارد لذا نمی توان پاسخ مناسبی به سوال شما داد
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط