علت تنگی مجرای ادرار در کودکان، زنان و مردان

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

تنگی پیشابراه تاثیر قابل ملاحظه ای در کیفیت زندگی دارد، و می تواند منجر به عفونت ادراری، سنگ مثانه، آسیب عضلات و اعصاب مثانه، ایجاد فیستول، انتشار عفونت به خون و دیگر اعضای بدن (sepsis)، و در نهایت نارسایی کلیه شود. همه تنگی ها در اثر آسیب به لایه پوشاننده پیشابراه (مجرای ادراری) یا بافت اسفنجی زیرین آن و در نهایت تغییر ماهیت بافت آسیب دیده و تشکیل فیبروز در طی فرآیند ترمیم رخ می دهد. آسیب های کوچک بافت پوششی پیشابراه باعث خروج ادرار به بافت اسفنجی و بروز واکنش های فیبروتیک درون بافت اسفنجی می شود. در زمان آسیب این فیبروز می تواند بدون علامت باشد ولی با گذشت زمان و بتدریج قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) باریک شده و منجر به علائم ادراری انسدادی می شود.

آیا تنگی مجرای ادرار خطرناک است؟

تنگی پیشابراه حدود 5000 ویزیت بیمارستانی و یک و نیم میلیون ویزیت در مطب را در هر سال در آمریکا شامل می شود. اگرچه آماری در ایران در این مورد موجود نمی باشد ولی میزان بروز و شیوع آن در ایران نیز زیاد و قابل ملاحظه است. سیر طبیعی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در بیماران درمان نشده به گونه ایست که می تواند با عوارض زیادی همراه باشد. عوارض تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) در جدول زیر آمده است:

Urethral stricture02

میزان بروز تنگی پیشابراه بین 200 تا 1200 مورد در هر 100 هزار نفر تخمین زده شده است و این میزان بروز در افراد بالای 55 سال بطور چشمگیری افزایش می یابد. هزینه ای که این بیماری به سیستم سلامت کشور وارد می کند قابل توجه است بطوریکه هزینه ی سالیانه تحمیل شده به دلیل گرفتگی مجرای ادراری (پیشابراه) در کشور آمریکا در سال 2000 حدود 191 میلیون دلار تخمین زده شده است.

علائم تنگی پیشابراه

  • کاهش فشار ادرار
  • باریک شدن جریان ادرار
  • قطع و وصل شدن ادرار
  • سوزش ادرار
  • تکرر ادرار
  • قطع و وصل شدن جریان ادرار
  • عدم تخلیه کامل ادرار

عوارض تنگی مجرای ادرار

از جمله عوارض تنگی مجرا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های ادراری عود کننده

✔️ سنگ مثانه

✔️ سنگ مجرای ادراری

✔️ دیورتیکول مجرای ادرای (دیورتیکول حفره ای است کیسه مانند که قبل از تنگی و در اثر فشار بالای ادرار بوجود می آید.

✔️ بی اختیاری ادراری

✔️ناباروری

✔️ مثانه تحریک پذیر یا بیش فعال

✔️ نارسایی کلیه

رژیم غذایی متناسب با نوع سنگ کلیه

تنگی مجرای ادرار در کودکان و نوزادان

تنگی مجرای ادرار کودکان غالبا مادرزادی بوده و یا بدنبال ترمیم و جراحی ناموفق بیماری هیپوسپادیاس بوجود می آید. کودکان نسبت به عوارض تنگی مجرا حساس تر بوده و بایستی که در اولین فرصت جراحی و تنگی برطرف گردد.

 علائم تنگی مجرای ادرار در کودکان 

◾خون در منی یا ادرار

◾شروع و توقف مکرر جریان ادرار

◾ناتوانی در تخلیه کامل مثانه

◾ناتوانی در کنترل ادرار (بی اختیاری)

◾ناتوانی در دفع ادرار

◾درد در ناحیه لگن یا پایین شکم

علت تنگی پیشابراه در مردان

شایع ترین علت بروز تنگی در مردان دست کاری هایی است که توسط پزشکان و پیراپزشکان بر روی مجرای ادراری انجام می شود. سوندگذاری نادرست و جراحی پروستات یا تومورهای مثانه از طریق پیشابراه شایع ترین از علل تنگی مجرای ادراری در مردان هستند.

1- ضربه به مجرای ادراری

 با توجه به طولانی بودن پیشابراه در مردان احتمال صدمه به مجرا زیاد می باشد این آسیب می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • سقوط از ارتفاع
  • تصادف با وسایط نقلیه و شکستگی لگن
  • لگد خودن حین ورزش های رزمی و منازعات
  • دوچرخه سواری و اسب سواری
  • اصابت تیر یا ترکش در جنگ
  • ماندن زیر آوار
  • گازگرفتگی توسط حیوانات
بیماری های مردانه بیضه

2- عفونت

عفونت های مجرای ادراری ناشی از سکس مانند سوزاک در صورتی که درمان به موقع و مناسب نشوند، می تواند باعث بروز تنگی شود. امرزوه با افزایش درمان زود هنگام این دسته از عفونت ها، خوشبختانه احتمال بروز تنگی پیشابراه بدلیل عفونت کاهش یافته است.

3- لیکن اسکلروزیس

این بیماری که به آن BXO نیز گفته می شود التهاب مزمن و پیشرونده ای است که در صورت درگیری سوراخ و مجرای ادراری می تواند باعث بروز تنگی در پیشابراه شود.

4- علل مادرزادی

این علت نسبتا ناشایع است.

5- علل ناشناخته

در برخی از بیماران علت مشخصی را برای بروز تنگی مجرای ادراری نمی توان پیدا کرد.

علت تنگی پیشابراه در زنان

مجرای ادراری در زنان کوتاه و حدود چهار سانتیمتر طول دارد و توسط بافت های اطراف بویژه استخوان لگن احاطه شده است؛ لذا شیوع بروز تنگی مجرای ادراری در زنان به مراتب کمتر از مردان می باشد. از علل تنگی پیشابراه در زنان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های مزمن و طول کشنده

✔️ بیماری التهابی لیکن اسکلروزیس

✔️ زایمان های سخت و طولانی که با آسیب بافتی پیشابراه همراه باشد

✔️ مادرزادی

✔️ جراحی های لگنی

✔️ ناشناخته

حال که با علل به وجود آمدن تنگی پیشابراه آشنا شده اید، مقاله زیر را بخوانید:

درمان تنگی مجرای ادرار

تشخیص تنگ شدن مجرای پیشابراه

علائم تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) شامل زور زدن حین ادرار کردن، عدم تخلیه کامل ادرار، جریان ادرار ضعیف، و همچنین سابقه عفونت های ادراری مکرر و ادرار خونی می باشد. عکس رنگی از مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه می تواند محل، طول و شدت تنگی را مشخص کند بطوری که در عکس رنگی تنگی بصورت باریک شدن قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) در محل تنگی و متسع بودن مجرای ادراری (پیشابراه) قبل از تنگی دیده می شود. برای تشخیص از سیستوسکوپی (روشی که در آن با دستگاهی که به آن سیستوسکوپ می گویند مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه با نگاه و دید مستقیم دیده می شود) نیز استفاده می شود.

🛑 مطالعه بیشتر: خون در ادرار نشانه چیست؟

تنگی مجرا

آیا تنگی مجرا باعث معافیت می شود؟

قوانین و شرایط معافیت پزشکی سربازی با گذشت زمان تغییر می کنند؛ لذا برای اطلاع از اینکه تنگی مجرای ادراری باعث معافیت پزشکی می شود یا نه، به سایت سازمان وظیفه عمومی مراجعه کنید. در گذشته به اینصورت بود که اگر تنگی مجرا قابل درمان باشد، بیمار مشمول معاف از رزم می شود و اگر قابل درمان نباشد، معافیت دائمی داده می شود.

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
3.5/5 - (52 امتیاز)
  • تصویر کاربر جعفری سه شنبه ۷ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 1361 مشاهده پرسش
    عرض ا ب واحترام؛
    جناب دکتر جباری ،درابتدا یک شرح حال از من:
    درتاریخ 19-5-94 به دلیل داشتن سنگ به انداز 14میلیمتر تحت درمان با روش سنگ شکنی tulقرار گرفتم وپزشک مربوطه عمل را موفقیت امیز شرح داد ولی بعداز 10 روز به توصیه شما سونوگرافی مجدد در یک مرکز دیگر انجام دادم ومشاهده شد که سنگ به همان اندازه قبلی در انتهای حالب چپ هنوز موجود است که دلیلی بر عدم موفقیت پزشک مربوطه بود...
    سپس یک عکس از حالب گرفته شد که وجود سنگ را را 12 میلیمتری مثانه تائید میکرد...
    به توصیه پزشک درتاریخ 21-06-94 تحت درمان با روش eswl قرارگرفتم ولی تا الان باتوجه به اینکه در حدود 4 لیتر اب میخورم و طناب میزنم سنگی دفع نشده!!!
    با تحقیقی که کردم متوجه شدم که جهت روشن شدن نتیجه کار میتوان 72 ساعت بعد از eswl سونوگرافی کرد،ومن فردا برای این مهم سونوگرافی انجام میدهم..
    با توجه به توضیحات بالا و ارسال نتیجه سونوگرافی قبل از روش eswl بنظر شما بزرگوار بنده باید چکار کنم ؟ ازاینکه این همه مدت سنگ درحالب مونده احساس نگرانی میکنم!!!
    واینکه ایا صلاح میدانید یک بار دیگر سنگ شکنی eswlرا انجام دهم؟
    درضمن سنگ شکنی eswlرا در بیمارستان بقیه الله انجام دادم.
    کمال سپاس و قدر دانی را دارم
    نتیجه سنوگرافی هفت روز قبل :

    کلیه راست به ابعاد 56*100 میلیمتر وبا ضخامت 18 میلیمتر و کلیه چپ به ابعاد 50*98میلیمتر و ضخامت 19 میلیمتر دارای اکوی کورتیکومدولای طبیعی است
    درکلیه راست سنگی دیده نشد ولی فولنس خفیف در سیستم پیلو کاسیل این کلیه دیده میشود
    درکلیه چپ سنگ واضحی دیده نشد ولی استاز خفیف ادراری در سیستم پیلوکالسیل این کلیه دیده میشود که ناشی از وجود یک عدد سنگ به طول 9 میلیمتر ودرانتهای دیستال چپ در فاصله 12 میلیمتری از مثانخ چپ است
    مثانه دارای جدارولومن طبیعی وفاقد سنگ و توده جداریست.
    1. تصویر کاربر جعفری جمعه ۲۷ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش)
      ظاهرا جناب دکتر خیلی مشغول هستند !!!!
    2. تصویر کاربر جعفری یکشنبه ۲۹ شهریور ۹۴( 1 دهه پیش)
      ؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۶ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      پوزش بابت تاخیر به دلیل مسافرت
      البته به دو نکته بایستی توجه کنید. اول آنکه سنگ 14 میلی به 9 میلی تبدیل شده پس بر خلاف نظر شما تغییر کرده است
      دوم آنکه همان سنگ 9 میلی هم ممکن است شکسته شده باشد اما به دلیل در مجاورت هم قرار گرفتن بصورت یک سنگ دیده شود
      الا ایحال من اطلاعی از وضعیت فعلی شما ندارم
    4. تصویر کاربر جعفری دوشنبه ۶ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      ممنون از وقتی که گذاشتین ولی جناب دکتر در اخرین عکسی که انداختم اندازه سنگ همان 14 میلیمتر هست مضاف بر اینکه سونوگرافی های قبل از عمل هم اندازه سنگ را 9 میلیمتر تشخیص داده بودند!
      حالا بنظر شما با اخرین سونوگرافی صورت گرفته ایا انسداد کامل صورت گرفته؟
      واینکه دراین فاصله ازتاریخ 19-5 تا کنون چه بلایی سر کلیه من میتونه امده باشد؟
      ودراخر شما چه راه حلی را پیشنهاد میکنید؟
      ممنون
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۶ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      از آنجایی که سونو استاز خفیف گزارش کرده لذا انسداد کامل نیست.
      من لیزر را پیشنهاد می کنم
    6. تصویر کاربر جعفری دوشنبه ۶ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      دکتر منظورتون tulبا لیزر هست؟
      خودتون این کارو انجام میدهید؟
      ودرصورت مثبت بودن جواب درکدام بیمارستان هستید؟
      منتظر پاسخ شما بزرگوار هستم
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۷ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      من TUL می کنم و نه لیزر
    8. نمایش سایر 6 پاسخ
  • تصویر کاربر سیاوش سه شنبه ۷ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 312 مشاهده پرسش
    سلام دکتر خسته نباشید مشکل من اینه که وقتی التم نعوظ میشه با بدنم موازی میشه و پایینم نمیاد اگه رو به پایینم کشیده بشه درد شدیدی میگیره میخواستم بدونم راه حل چیه؟ اگه عمل میخواد چجوری جراحی میشه و هزینش چقدره ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۷ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      البته اگر در رابطه نداشته باشید نیازی به اصلاح نیست ولی اگر مشکل دارید نیاز به جراحی است. اگر هم تا بحال رابطه نداشته اید بهتره تا زمان ازدواج صبر کنید
  • تصویر کاربر سامان دوشنبه ۶ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 282 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر ببخشید که مزاحم شدم من از بیضه هام عکس فرستادم میخاستم بپرسم که ایا اندازش نرماله؟؟ایا بیضه سمت چپم رشد میکنه؟ من ۱۷ سال سن دارم ایا التم و بیضم رشد مبکنه؟؟مرسی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۶ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      عکسی ارسال نشده است
  • تصویر کاربر سمیه یکشنبه ۵ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 394 مشاهده پرسش
    در سن40 سالگی غده پروستات پدرم به گفته پزشکان خارج شد .حالا بعد از گذشت 15سال مجددآ عود کرده.بهترین راه درمان چیست.آیا جای نگرانی هست؟خواهش می کنم راهنمایی کنید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۵ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اطلاعات شما خیلی کلی است و واقعا نمی توان پاسخ مناسب و دقیقی داد لذا بایستی اطلاعات بیشتری درد دست داشت
  • تصویر کاربر حمیدحسنلو دوشنبه ۶ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 330 مشاهده پرسش
    باسلام!ببخشید،من واریکوسل گرید2دارم وازوقتی هم (از2سال پیش)این مشکل بوجودآمده آلت تناسلی وکیسه بیضه ام خیلی خیلی نرم وشل شده است وآلت تناسلی ام هم دیگرمثل قبل،به راحتی شق نمیشود(حالت نعوظ پیدانمیکند)،اماازطرفی هم،درآزمایش منی(اسپرم)که داده ام،همه چیزنرمال است ودکترگفت چون آزمایش اسپرم تونرمال است(ونیزچون ازدواج نکرده ای)،من نمیتوانم توراعمل کنم وازطرفی هم بیضه ام،بعضی اوقات درد میکند وازاین موضوع رنج می برم،لذاازشماخواهش دارم نظرتان راراجع به این مشکل من بیان فرمایید.ونیزاگردکترخوب درزنجان میشناسید،خواهشامعرفی کنید-باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۶ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      واریکوسل ارتباطی با مشکلاتی که فرمودید ندارد و من هم با عدم نیاز به عمل برای شما موافقم و پزشکی در زنجان نمی شناسم
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر ابراهیم جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 538 مشاهده پرسش
    با عرض سلام مدت دو سالی است که شبها بین یک تا دوبار به خاطر نیاز به تخلیه ادرار بیدار می شوم و این در حالی است که چند ساعتی قبل از خواب اصلا آب نمیخورم سونوگرافی کلیه و مثانه و پروستات نرمال است مشکل از کجاست چه باید بکنم بسیار سپاسگزارم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      سن و بیماری های همراه و داروهای احتمالی و معاینه و آزمایشات مربوطه در تصمیم گیری تاثیر دارد لذا نمی توان پاسخ مناسبی به سوال شما داد
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط