علت تنگی مجرای ادرار در کودکان، زنان و مردان

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

تنگی پیشابراه تاثیر قابل ملاحظه ای در کیفیت زندگی دارد، و می تواند منجر به عفونت ادراری، سنگ مثانه، آسیب عضلات و اعصاب مثانه، ایجاد فیستول، انتشار عفونت به خون و دیگر اعضای بدن (sepsis)، و در نهایت نارسایی کلیه شود. همه تنگی ها در اثر آسیب به لایه پوشاننده پیشابراه (مجرای ادراری) یا بافت اسفنجی زیرین آن و در نهایت تغییر ماهیت بافت آسیب دیده و تشکیل فیبروز در طی فرآیند ترمیم رخ می دهد.

آسیب های کوچک بافت پوششی پیشابراه باعث خروج ادرار به بافت اسفنجی و بروز واکنش های فیبروتیک درون بافت اسفنجی می شود. در زمان آسیب این فیبروز می تواند بدون علامت باشد ولی با گذشت زمان و بتدریج قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) باریک شده و منجر به علائم ادراری انسدادی می شود. این مقاله توسط دکتر محمد جباری — فلوشیپ فوق تخصصی اورولوژی ترمیمی و رتبه اول بورد تخصصی اورولوژی نگارش شده است. اورولوژی ترمیمی (Reconstructive Urology) شاخه‌ای از اورولوژی است که به‌طور خاص با تنگی مجرای ادراری و بازسازی آن سروکار دارد.

آیا تنگی مجرای ادرار خطرناک است؟

تنگی پیشابراه حدود 5000 ویزیت بیمارستانی و یک و نیم میلیون ویزیت در مطب را در هر سال در آمریکا شامل می شود. اگرچه آماری در ایران در این مورد موجود نمی باشد ولی میزان بروز و شیوع آن در ایران نیز زیاد و قابل ملاحظه است. سیر طبیعی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در بیماران درمان نشده به گونه ایست که می تواند با عوارض زیادی همراه باشد. عوارض تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) در جدول زیر آمده است:

میزان بروز تنگی پیشابراه بین 200 تا 1200 مورد در هر 100 هزار نفر تخمین زده شده است و این میزان بروز در افراد بالای 55 سال بطور چشمگیری افزایش می یابد. هزینه ای که این بیماری به سیستم سلامت کشور وارد می کند قابل توجه است بطوریکه هزینه ی سالیانه تحمیل شده به دلیل گرفتگی مجرای ادراری (پیشابراه) در کشور آمریکا در سال 2000 حدود 191 میلیون دلار تخمین زده شده است.

علائم تنگی پیشابراه

  • کاهش فشار ادرار
  • باریک شدن جریان ادرار
  • قطع و وصل شدن ادرار
  • سوزش ادرار
  • تکرر ادرار
  • قطع و وصل شدن جریان ادرار
  • عدم تخلیه کامل ادرار

عوارض تنگی مجرای ادرار

از جمله عوارض تنگی مجرا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های ادراری عود کننده

✔️ سنگ مثانه

✔️ سنگ مجرای ادراری

✔️ دیورتیکول مجرای ادرای (دیورتیکول حفره ای است کیسه مانند که قبل از تنگی و در اثر فشار بالای ادرار بوجود می آید.

✔️ بی اختیاری ادراری

✔️ناباروری

✔️ مثانه تحریک پذیر یا بیش فعال

✔️ نارسایی کلیه

رژیم غذایی متناسب با نوع سنگ کلیه

تنگی مجرای ادرار در کودکان و نوزادان

تنگی مجرای ادرار کودکان غالبا مادرزادی بوده و یا بدنبال ترمیم و جراحی ناموفق بیماری هیپوسپادیاس بوجود می آید. کودکان نسبت به عوارض تنگی مجرا حساس تر بوده و بایستی که در اولین فرصت جراحی و تنگی برطرف گردد.

 علائم تنگی مجرای ادرار در کودکان 

◾خون در منی یا ادرار

◾شروع و توقف مکرر جریان ادرار

◾ناتوانی در تخلیه کامل مثانه

◾ناتوانی در کنترل ادرار (بی اختیاری)

◾ناتوانی در دفع ادرار

◾درد در ناحیه لگن یا پایین شکم

علت تنگی پیشابراه در مردان

شایع ترین علت بروز تنگی در مردان دست کاری هایی است که توسط پزشکان و پیراپزشکان بر روی مجرای ادراری انجام می شود. سوندگذاری نادرست و جراحی پروستات یا تومورهای مثانه از طریق پیشابراه شایع ترین از علل تنگی مجرای ادراری در مردان هستند.

1- ضربه به مجرای ادراری

 با توجه به طولانی بودن پیشابراه در مردان احتمال صدمه به مجرا زیاد می باشد این آسیب می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • سقوط از ارتفاع
  • تصادف با وسایط نقلیه و شکستگی لگن
  • لگد خودن حین ورزش های رزمی و منازعات
  • دوچرخه سواری و اسب سواری
  • اصابت تیر یا ترکش در جنگ
  • ماندن زیر آوار
  • گازگرفتگی توسط حیوانات
بیماری های مردانه بیضه

2- عفونت

عفونت های مجرای ادراری ناشی از سکس مانند سوزاک در صورتی که درمان به موقع و مناسب نشوند، می تواند باعث بروز تنگی شود. امرزوه با افزایش درمان زود هنگام این دسته از عفونت ها، خوشبختانه احتمال بروز تنگی پیشابراه بدلیل عفونت کاهش یافته است.

3- لیکن اسکلروزیس

این بیماری که به آن BXO نیز گفته می شود التهاب مزمن و پیشرونده ای است که در صورت درگیری سوراخ و مجرای ادراری می تواند باعث بروز تنگی در پیشابراه شود.

4- علل مادرزادی

این علت نسبتا ناشایع است.

5- علل ناشناخته

در برخی از بیماران علت مشخصی را برای بروز تنگی مجرای ادراری نمی توان پیدا کرد.

علت تنگی پیشابراه در زنان

مجرای ادراری در زنان کوتاه و حدود چهار سانتیمتر طول دارد و توسط بافت های اطراف بویژه استخوان لگن احاطه شده است؛ لذا شیوع بروز تنگی مجرای ادراری در زنان به مراتب کمتر از مردان می باشد. از علل تنگی پیشابراه در زنان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های مزمن و طول کشنده

✔️ بیماری التهابی لیکن اسکلروزیس

✔️ زایمان های سخت و طولانی که با آسیب بافتی پیشابراه همراه باشد

✔️ مادرزادی

✔️ جراحی های لگنی

✔️ ناشناخته

حال که با علل به وجود آمدن تنگی پیشابراه آشنا شده اید، مقاله زیر را بخوانید:

بهترین درمان تنگی مجرای ادرار 

تشخیص تنگ شدن مجرای پیشابراه

علائم تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) شامل زور زدن حین ادرار کردن، عدم تخلیه کامل ادرار، جریان ادرار ضعیف، و همچنین سابقه عفونت های ادراری مکرر و ادرار خونی می باشد. عکس رنگی از مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه می تواند محل، طول و شدت تنگی را مشخص کند بطوری که در عکس رنگی تنگی بصورت باریک شدن قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) در محل تنگی و متسع بودن مجرای ادراری (پیشابراه) قبل از تنگی دیده می شود. برای تشخیص از سیستوسکوپی (روشی که در آن با دستگاهی که به آن سیستوسکوپ می گویند مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه با نگاه و دید مستقیم دیده می شود) نیز استفاده می شود.

🛑 مطالعه بیشتر: خون در ادرار زنان نشانه چیست؟

تنگی مجرا

آیا تنگی مجرا باعث معافیت می شود؟

قوانین و شرایط معافیت پزشکی سربازی با گذشت زمان تغییر می کنند؛ لذا برای اطلاع از اینکه تنگی مجرای ادراری باعث معافیت پزشکی می شود یا نه، به سایت سازمان وظیفه عمومی مراجعه کنید. در گذشته به اینصورت بود که اگر تنگی مجرا قابل درمان باشد، بیمار مشمول معاف از رزم می شود و اگر قابل درمان نباشد، معافیت دائمی داده می شود.

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
3.5/5 - (52 امتیاز)
  • تصویر کاربر مجتبی پنجشنبه ۲۸ آذر ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 363 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر پسر ۲۷ ساله هستم از مشهد آلت من ۱۰ سانت راهی برای افزایش آن به طور دائمی هست لطفن راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۸ آذر ۹۸( 6 سال پیش)
      سلام
      راهی ندارد
  • تصویر کاربر مهران یکشنبه ۲۴ آذر ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 440 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید . من بواسیر نوع 2 دارم . باید چیکار کنم ؟!
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۴ آذر ۹۸( 6 سال پیش)
  • تصویر کاربر ثمین پنجشنبه ۲۸ آذر ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 1008 مشاهده پرسش
    با سلام و وقت بخیر دکتر عزیز . من دختر 4 ماهه دارم. که در 2 ماهگی بیقراری میکرد.بردیم دکتر چون سابقه سنگ خانوادگی دارم. از دکتر درخواست سونوگرافی کردم. پس از سونوگرافی یک سنگ 1 میل مشاهده شد. با مراجعه به متخصص اطفال .گفتن نیازی به دارو نیست. و ندادیم تا الان که 4 ماهه شده . دوباره بردیم سونوگرافی هنوز سنگ دفع نکرده بود. اینبار متخصص اطفال داروی ساختنی دادن که الان یک ماهه به نوزاد میدیم . الان شبها کمی بی قراری میکنه . در سونو گرافی اول دو ماهگی یک سنگ یک میل کلیه چپ مشاهده شده. سونوگرافی جدید چهار ماهگی هر کلیه یک سنگ یک میل. لطفا راهنمایی کنید . مدارک پیوست شد. و اینکه ایا قطره ا د یا مولتی ویتامین تاثیری در سنگ ندارند. کدوم یکی بدیم بهتره. و بفرمایید برای سنگ چیکار کنیم.سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۸ آذر ۹۸( 6 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای درمان تحت نظر نفرولوژیست اطفال باشند
      ویتامین دی در فردی که سنگ دارد معمولا داده نمی شود
  • تصویر کاربر کوروش پنجشنبه ۲۸ آذر ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 445 مشاهده پرسش
    با سلام آقای دکتر دو تا سوال از خدمتتون داشتم اول من بطور سهوی دوبار بیضه هام و آلتم رو با مایع دستشویی و ظرف شویی آب گرم شستشو دادم از اونموقع پوست بیضه ام چروک و خشک شده و التم پوست پوست شده جای نگرانی هست؟؟؟ و دوم اینکه ممکنه شخصی مایع منی ش زیاد باشه ولی فاقد نطفه و اسپرم باشه یا اسپرم ش ضعیف شده باشه؟؟ ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۸ آذر ۹۸( 6 سال پیش)
      سلام
      از لوسیون بدن بجه استفاده کنید روزانه بعد از استحمام برای یکسال
      بله ممکنه منی زیاد باشه ولی فاقد اسپرم
  • تصویر کاربر یلدا یکشنبه ۲۴ آذر ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 338 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر وقت بخیر پارسال آزمایشم hpv تیپ 16 مثبت شده امسال منفی شده hpv pcr ولی جدیدا دوتا زائده گوشتی ریز کشاله ی رانم دیدم به اندازه سر خودکار بیک. از اونجایی که لیزر میکنم موهای زائد ناحیه تناسلی آیا ممکنه از دستگاه منتقل شده باشه ؟چون لیزر کوترا با بدن تماس داره و فقط با پد ضدعفونی میشه . و چون ویروسhpv 3روز محیط خشک و 2هفته محیط مرطوب زنده میمونه آیا ممکنه همون لحظه با پد ضدعفونی از بین بره یا خیر ؟؟؟(قسمتی که با بدن همه تماس داره ) سپاس از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۴ آذر ۹۸( 6 سال پیش)
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر ابراهیم جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 548 مشاهده پرسش
    با عرض سلام مدت دو سالی است که شبها بین یک تا دوبار به خاطر نیاز به تخلیه ادرار بیدار می شوم و این در حالی است که چند ساعتی قبل از خواب اصلا آب نمیخورم سونوگرافی کلیه و مثانه و پروستات نرمال است مشکل از کجاست چه باید بکنم بسیار سپاسگزارم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      سن و بیماری های همراه و داروهای احتمالی و معاینه و آزمایشات مربوطه در تصمیم گیری تاثیر دارد لذا نمی توان پاسخ مناسبی به سوال شما داد
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط