علت تنگی مجرای ادرار در کودکان، زنان و مردان

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

تنگی پیشابراه تاثیر قابل ملاحظه ای در کیفیت زندگی دارد، و می تواند منجر به عفونت ادراری، سنگ مثانه، آسیب عضلات و اعصاب مثانه، ایجاد فیستول، انتشار عفونت به خون و دیگر اعضای بدن (sepsis)، و در نهایت نارسایی کلیه شود. همه تنگی ها در اثر آسیب به لایه پوشاننده پیشابراه (مجرای ادراری) یا بافت اسفنجی زیرین آن و در نهایت تغییر ماهیت بافت آسیب دیده و تشکیل فیبروز در طی فرآیند ترمیم رخ می دهد. آسیب های کوچک بافت پوششی پیشابراه باعث خروج ادرار به بافت اسفنجی و بروز واکنش های فیبروتیک درون بافت اسفنجی می شود. در زمان آسیب این فیبروز می تواند بدون علامت باشد ولی با گذشت زمان و بتدریج قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) باریک شده و منجر به علائم ادراری انسدادی می شود.

آیا تنگی مجرای ادرار خطرناک است؟

تنگی پیشابراه حدود 5000 ویزیت بیمارستانی و یک و نیم میلیون ویزیت در مطب را در هر سال در آمریکا شامل می شود. اگرچه آماری در ایران در این مورد موجود نمی باشد ولی میزان بروز و شیوع آن در ایران نیز زیاد و قابل ملاحظه است. سیر طبیعی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در بیماران درمان نشده به گونه ایست که می تواند با عوارض زیادی همراه باشد. عوارض تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) در جدول زیر آمده است:

Urethral stricture02

میزان بروز تنگی پیشابراه بین 200 تا 1200 مورد در هر 100 هزار نفر تخمین زده شده است و این میزان بروز در افراد بالای 55 سال بطور چشمگیری افزایش می یابد. هزینه ای که این بیماری به سیستم سلامت کشور وارد می کند قابل توجه است بطوریکه هزینه ی سالیانه تحمیل شده به دلیل گرفتگی مجرای ادراری (پیشابراه) در کشور آمریکا در سال 2000 حدود 191 میلیون دلار تخمین زده شده است.

علائم تنگی پیشابراه

  • کاهش فشار ادرار
  • باریک شدن جریان ادرار
  • قطع و وصل شدن ادرار
  • سوزش ادرار
  • تکرر ادرار
  • قطع و وصل شدن جریان ادرار
  • عدم تخلیه کامل ادرار

عوارض تنگی مجرای ادرار

از جمله عوارض تنگی مجرا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های ادراری عود کننده

✔️ سنگ مثانه

✔️ سنگ مجرای ادراری

✔️ دیورتیکول مجرای ادرای (دیورتیکول حفره ای است کیسه مانند که قبل از تنگی و در اثر فشار بالای ادرار بوجود می آید.

✔️ بی اختیاری ادراری

✔️ناباروری

✔️ مثانه تحریک پذیر یا بیش فعال

✔️ نارسایی کلیه

رژیم غذایی متناسب با نوع سنگ کلیه

تنگی مجرای ادرار در کودکان و نوزادان

تنگی مجرای ادرار کودکان غالبا مادرزادی بوده و یا بدنبال ترمیم و جراحی ناموفق بیماری هیپوسپادیاس بوجود می آید. کودکان نسبت به عوارض تنگی مجرا حساس تر بوده و بایستی که در اولین فرصت جراحی و تنگی برطرف گردد.

 علائم تنگی مجرای ادرار در کودکان 

◾خون در منی یا ادرار

◾شروع و توقف مکرر جریان ادرار

◾ناتوانی در تخلیه کامل مثانه

◾ناتوانی در کنترل ادرار (بی اختیاری)

◾ناتوانی در دفع ادرار

◾درد در ناحیه لگن یا پایین شکم

علت تنگی پیشابراه در مردان

شایع ترین علت بروز تنگی در مردان دست کاری هایی است که توسط پزشکان و پیراپزشکان بر روی مجرای ادراری انجام می شود. سوندگذاری نادرست و جراحی پروستات یا تومورهای مثانه از طریق پیشابراه شایع ترین از علل تنگی مجرای ادراری در مردان هستند.

1- ضربه به مجرای ادراری

 با توجه به طولانی بودن پیشابراه در مردان احتمال صدمه به مجرا زیاد می باشد این آسیب می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • سقوط از ارتفاع
  • تصادف با وسایط نقلیه و شکستگی لگن
  • لگد خودن حین ورزش های رزمی و منازعات
  • دوچرخه سواری و اسب سواری
  • اصابت تیر یا ترکش در جنگ
  • ماندن زیر آوار
  • گازگرفتگی توسط حیوانات
بیماری های مردانه بیضه

2- عفونت

عفونت های مجرای ادراری ناشی از سکس مانند سوزاک در صورتی که درمان به موقع و مناسب نشوند، می تواند باعث بروز تنگی شود. امرزوه با افزایش درمان زود هنگام این دسته از عفونت ها، خوشبختانه احتمال بروز تنگی پیشابراه بدلیل عفونت کاهش یافته است.

3- لیکن اسکلروزیس

این بیماری که به آن BXO نیز گفته می شود التهاب مزمن و پیشرونده ای است که در صورت درگیری سوراخ و مجرای ادراری می تواند باعث بروز تنگی در پیشابراه شود.

4- علل مادرزادی

این علت نسبتا ناشایع است.

5- علل ناشناخته

در برخی از بیماران علت مشخصی را برای بروز تنگی مجرای ادراری نمی توان پیدا کرد.

علت تنگی پیشابراه در زنان

مجرای ادراری در زنان کوتاه و حدود چهار سانتیمتر طول دارد و توسط بافت های اطراف بویژه استخوان لگن احاطه شده است؛ لذا شیوع بروز تنگی مجرای ادراری در زنان به مراتب کمتر از مردان می باشد. از علل تنگی پیشابراه در زنان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های مزمن و طول کشنده

✔️ بیماری التهابی لیکن اسکلروزیس

✔️ زایمان های سخت و طولانی که با آسیب بافتی پیشابراه همراه باشد

✔️ مادرزادی

✔️ جراحی های لگنی

✔️ ناشناخته

حال که با علل به وجود آمدن تنگی پیشابراه آشنا شده اید، مقاله زیر را بخوانید:

درمان تنگی مجرای ادرار

تشخیص تنگ شدن مجرای پیشابراه

علائم تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) شامل زور زدن حین ادرار کردن، عدم تخلیه کامل ادرار، جریان ادرار ضعیف، و همچنین سابقه عفونت های ادراری مکرر و ادرار خونی می باشد. عکس رنگی از مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه می تواند محل، طول و شدت تنگی را مشخص کند بطوری که در عکس رنگی تنگی بصورت باریک شدن قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) در محل تنگی و متسع بودن مجرای ادراری (پیشابراه) قبل از تنگی دیده می شود. برای تشخیص از سیستوسکوپی (روشی که در آن با دستگاهی که به آن سیستوسکوپ می گویند مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه با نگاه و دید مستقیم دیده می شود) نیز استفاده می شود.

🛑 مطالعه بیشتر: خون در ادرار نشانه چیست؟

تنگی مجرا

آیا تنگی مجرا باعث معافیت می شود؟

قوانین و شرایط معافیت پزشکی سربازی با گذشت زمان تغییر می کنند؛ لذا برای اطلاع از اینکه تنگی مجرای ادراری باعث معافیت پزشکی می شود یا نه، به سایت سازمان وظیفه عمومی مراجعه کنید. در گذشته به اینصورت بود که اگر تنگی مجرا قابل درمان باشد، بیمار مشمول معاف از رزم می شود و اگر قابل درمان نباشد، معافیت دائمی داده می شود.

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
3.5/5 - (52 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی جمعه ۱۲ آذر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 255 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر مدتی است که در ناحیه بیضه ها قسمت راست دچار درد شده ام
    دردی که گاه گاه پیش می اید 23 ساله هستم و در شرکت مرغداری که کار ان سنگین است مشغول به کار هستم
    ایا می تواند به باد فتخ مربط باشد؟ این درد ناشی از چیست؟
    لطفا از طریق ایمیل پاسخ دهید با تشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیصی را مطرح کنم. ولي فتق هم يكي از علل درد بيضه هست
  • تصویر کاربر سعیده شنبه ۲۰ آذر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 261 مشاهده پرسش
    با سلام.
    من مدتهاست که دل درد دارم. البته نه همیشه. توی ماه 1 هفته دل درد دادم.
    اولین بار که ازمایش دادم 3 پلاس خون در ادرارم مشاهده شد.
    بار بعد کشت موفوع و ادرار دادم. هیچ عفونتی یا هر چیزی مشاهده نشد ولی همچنان خون توی ادرارم به همون میزان بود.
    سونو از تمام قسمت های شکم انجام دادم. هیچ چیزی مشاهده نشد.
    البته این نکنته هم بگم که خون زمانی مشاهده میشه که من دل درد دارم. روز های دیگه از ماه خون دیده نمیشه.
    لطفا منو راهنمایی کنید. با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۳ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم در زمانی که دل درد دارید و خون دیده می شود هم سیتولوژی 3 نوبته ی ادرار انجام دهید و هم سیستوسکپی شوید( حتما در همین زمان ها)
      ببینید دلد درد و خون در ادرار با زمان پریودتان هم ارتباطی دارد یا خیر
    2. تصویر کاربر سعیده یکشنبه ۱۴ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      بله فکر میکنم دل درد و دیدن خون در ادرار به پرویدی ربط دارد. حدودا 10 روز قبل از پریودی به مدت 1 هفته دل درد دارم. بعد از ان حدودا 4 تا 5 روز هیچ دردی ندارم، و بعد پریود میشوم. این پروسه هر ماه تکرار میشود.تقریبا به همین شکل. خب البته ممکن هست یک ماه متفاوت بشه، ولی در کل به همین شکل هست
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      توصیه می کنم اقداماتی را که گفتم را در زمانی که دل درد دارید و خون دیده می شود انجام دهید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر abolfazl شنبه ۱۳ آذر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 814 مشاهده پرسش
    آقای دکتر می خواستم بدونم در عمل میکروسکپی واریکوسل که شما انجام می دید اندازه برش پوستی در هر طرف تقریبا چند سانت است؟ و از چه روش بی حسی یا بی هوشی استفاده می کنید؟ و این عمل نیاز به چه مدت بستری دارد؟
    ممنون
    1. تصویر کاربر abolfazl جمعه ۱۲ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      ببخشید دکتر یه سوال دیگه بفرمایید که در کدام بیمارستانها عمل میکروسکوپی واریکوسل انجام می دهید؟
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۳ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      آقای دکتر می خواستم بدونم در عمل میکروسکپی واریکوسل که شما انجام می دید اندازه برش پوستی در هر طرف تقریبا چند سانت است؟................................به چاق و لاغری فرد بستگی دارد ولی حدودا 3 سانت
      و از چه روش بی حسی یا بی هوشی استفاده می کنید؟..................................با هر دو روش قابل انجام هست
      و این عمل نیاز به چه مدت بستری دارد؟............................عصر روز عمل مرخص می شوید
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر حامد شنبه ۱۳ آذر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 267 مشاهده پرسش
    سلام برای کجی الت هزینه عملش چند میشه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۳ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      حدود 3 تا 3 و نیم
  • تصویر کاربر مهدی شنبه ۲۰ آذر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 388 مشاهده پرسش
    با سلام ودرود فراوان خدمت آقای دکتر بنده 36 سال دارم و هفت بار سنگ شکنی به روش عمل tul انجام داده ام اخرین بار برایم سوند دابل جی گذاشتند که ÷ارسال بوده است . مجددا در سونوگرافی های انجام شده در کلیه چ÷ و راست سنگ 4میلی متری مشاهده شده میخواستم ببینم می توان سنگ ها را رد کرد چون در حالبم گیر میکنند و مثل اینکه حالب چ÷ نیز ÷یچ خوردگی دارد اگر دوباره به اتاق عمل بکشد عوارض برایم دارد و سوزش ادرار زیاد دارم و ادرارم به صورت باریک رد میشود قطره سنکل و قرص سیستون خورده ام ولی تاثیری ندارد به نظر شما چیکار کنم طناب هم نمیتوانم بزنم چون دیسک کمر و گردن دارم ولی مایعات زیاد میخورم در طول شب نیز از خواب چند بار بلند شده و ادرار میکنم ادرارم زیاد است ولی کم می اید و درد در ÷ایین شکم در قسمت کشاله ÷ا احساس میکنم . یک بار دیگر نیز با شما در ارتباط بوده ام از طریق سوال . لطفا مرا راهنمایی کنید از لطف شما بی نهایت س÷اسگزارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم از نظر علت یابی سنگ آزمایش کاملی دهید و ضمن مصرف زیاد آب از پودر سیترات پتاسیم نیز تحت نظر پزشک استفاده کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر ابراهیم جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 534 مشاهده پرسش
    با عرض سلام مدت دو سالی است که شبها بین یک تا دوبار به خاطر نیاز به تخلیه ادرار بیدار می شوم و این در حالی است که چند ساعتی قبل از خواب اصلا آب نمیخورم سونوگرافی کلیه و مثانه و پروستات نرمال است مشکل از کجاست چه باید بکنم بسیار سپاسگزارم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      سن و بیماری های همراه و داروهای احتمالی و معاینه و آزمایشات مربوطه در تصمیم گیری تاثیر دارد لذا نمی توان پاسخ مناسبی به سوال شما داد
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط