علت تنگی مجرای ادرار در کودکان، زنان و مردان

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

تنگی پیشابراه تاثیر قابل ملاحظه ای در کیفیت زندگی دارد، و می تواند منجر به عفونت ادراری، سنگ مثانه، آسیب عضلات و اعصاب مثانه، ایجاد فیستول، انتشار عفونت به خون و دیگر اعضای بدن (sepsis)، و در نهایت نارسایی کلیه شود. همه تنگی ها در اثر آسیب به لایه پوشاننده پیشابراه (مجرای ادراری) یا بافت اسفنجی زیرین آن و در نهایت تغییر ماهیت بافت آسیب دیده و تشکیل فیبروز در طی فرآیند ترمیم رخ می دهد. آسیب های کوچک بافت پوششی پیشابراه باعث خروج ادرار به بافت اسفنجی و بروز واکنش های فیبروتیک درون بافت اسفنجی می شود. در زمان آسیب این فیبروز می تواند بدون علامت باشد ولی با گذشت زمان و بتدریج قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) باریک شده و منجر به علائم ادراری انسدادی می شود.

آیا تنگی مجرای ادرار خطرناک است؟

تنگی پیشابراه حدود 5000 ویزیت بیمارستانی و یک و نیم میلیون ویزیت در مطب را در هر سال در آمریکا شامل می شود. اگرچه آماری در ایران در این مورد موجود نمی باشد ولی میزان بروز و شیوع آن در ایران نیز زیاد و قابل ملاحظه است. سیر طبیعی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در بیماران درمان نشده به گونه ایست که می تواند با عوارض زیادی همراه باشد. عوارض تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) در جدول زیر آمده است:

Urethral stricture02

میزان بروز تنگی پیشابراه بین 200 تا 1200 مورد در هر 100 هزار نفر تخمین زده شده است و این میزان بروز در افراد بالای 55 سال بطور چشمگیری افزایش می یابد. هزینه ای که این بیماری به سیستم سلامت کشور وارد می کند قابل توجه است بطوریکه هزینه ی سالیانه تحمیل شده به دلیل گرفتگی مجرای ادراری (پیشابراه) در کشور آمریکا در سال 2000 حدود 191 میلیون دلار تخمین زده شده است.

علائم تنگی پیشابراه

  • کاهش فشار ادرار
  • باریک شدن جریان ادرار
  • قطع و وصل شدن ادرار
  • سوزش ادرار
  • تکرر ادرار
  • قطع و وصل شدن جریان ادرار
  • عدم تخلیه کامل ادرار

عوارض تنگی مجرای ادرار

از جمله عوارض تنگی مجرا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های ادراری عود کننده

✔️ سنگ مثانه

✔️ سنگ مجرای ادراری

✔️ دیورتیکول مجرای ادرای (دیورتیکول حفره ای است کیسه مانند که قبل از تنگی و در اثر فشار بالای ادرار بوجود می آید.

✔️ بی اختیاری ادراری

✔️ناباروری

✔️ مثانه تحریک پذیر یا بیش فعال

✔️ نارسایی کلیه

رژیم غذایی متناسب با نوع سنگ کلیه

تنگی مجرای ادرار در کودکان و نوزادان

تنگی مجرای ادرار کودکان غالبا مادرزادی بوده و یا بدنبال ترمیم و جراحی ناموفق بیماری هیپوسپادیاس بوجود می آید. کودکان نسبت به عوارض تنگی مجرا حساس تر بوده و بایستی که در اولین فرصت جراحی و تنگی برطرف گردد.

 علائم تنگی مجرای ادرار در کودکان 

◾خون در منی یا ادرار

◾شروع و توقف مکرر جریان ادرار

◾ناتوانی در تخلیه کامل مثانه

◾ناتوانی در کنترل ادرار (بی اختیاری)

◾ناتوانی در دفع ادرار

◾درد در ناحیه لگن یا پایین شکم

علت تنگی پیشابراه در مردان

شایع ترین علت بروز تنگی در مردان دست کاری هایی است که توسط پزشکان و پیراپزشکان بر روی مجرای ادراری انجام می شود. سوندگذاری نادرست و جراحی پروستات یا تومورهای مثانه از طریق پیشابراه شایع ترین از علل تنگی مجرای ادراری در مردان هستند.

1- ضربه به مجرای ادراری

 با توجه به طولانی بودن پیشابراه در مردان احتمال صدمه به مجرا زیاد می باشد این آسیب می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • سقوط از ارتفاع
  • تصادف با وسایط نقلیه و شکستگی لگن
  • لگد خودن حین ورزش های رزمی و منازعات
  • دوچرخه سواری و اسب سواری
  • اصابت تیر یا ترکش در جنگ
  • ماندن زیر آوار
  • گازگرفتگی توسط حیوانات
بیماری های مردانه بیضه

2- عفونت

عفونت های مجرای ادراری ناشی از سکس مانند سوزاک در صورتی که درمان به موقع و مناسب نشوند، می تواند باعث بروز تنگی شود. امرزوه با افزایش درمان زود هنگام این دسته از عفونت ها، خوشبختانه احتمال بروز تنگی پیشابراه بدلیل عفونت کاهش یافته است.

3- لیکن اسکلروزیس

این بیماری که به آن BXO نیز گفته می شود التهاب مزمن و پیشرونده ای است که در صورت درگیری سوراخ و مجرای ادراری می تواند باعث بروز تنگی در پیشابراه شود.

4- علل مادرزادی

این علت نسبتا ناشایع است.

5- علل ناشناخته

در برخی از بیماران علت مشخصی را برای بروز تنگی مجرای ادراری نمی توان پیدا کرد.

علت تنگی پیشابراه در زنان

مجرای ادراری در زنان کوتاه و حدود چهار سانتیمتر طول دارد و توسط بافت های اطراف بویژه استخوان لگن احاطه شده است؛ لذا شیوع بروز تنگی مجرای ادراری در زنان به مراتب کمتر از مردان می باشد. از علل تنگی پیشابراه در زنان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های مزمن و طول کشنده

✔️ بیماری التهابی لیکن اسکلروزیس

✔️ زایمان های سخت و طولانی که با آسیب بافتی پیشابراه همراه باشد

✔️ مادرزادی

✔️ جراحی های لگنی

✔️ ناشناخته

حال که با علل به وجود آمدن تنگی پیشابراه آشنا شده اید، مقاله زیر را بخوانید:

درمان تنگی مجرای ادرار

تشخیص تنگ شدن مجرای پیشابراه

علائم تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) شامل زور زدن حین ادرار کردن، عدم تخلیه کامل ادرار، جریان ادرار ضعیف، و همچنین سابقه عفونت های ادراری مکرر و ادرار خونی می باشد. عکس رنگی از مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه می تواند محل، طول و شدت تنگی را مشخص کند بطوری که در عکس رنگی تنگی بصورت باریک شدن قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) در محل تنگی و متسع بودن مجرای ادراری (پیشابراه) قبل از تنگی دیده می شود. برای تشخیص از سیستوسکوپی (روشی که در آن با دستگاهی که به آن سیستوسکوپ می گویند مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه با نگاه و دید مستقیم دیده می شود) نیز استفاده می شود.

🛑 مطالعه بیشتر: خون در ادرار نشانه چیست؟

تنگی مجرا

آیا تنگی مجرا باعث معافیت می شود؟

قوانین و شرایط معافیت پزشکی سربازی با گذشت زمان تغییر می کنند؛ لذا برای اطلاع از اینکه تنگی مجرای ادراری باعث معافیت پزشکی می شود یا نه، به سایت سازمان وظیفه عمومی مراجعه کنید. در گذشته به اینصورت بود که اگر تنگی مجرا قابل درمان باشد، بیمار مشمول معاف از رزم می شود و اگر قابل درمان نباشد، معافیت دائمی داده می شود.

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
3.5/5 - (52 امتیاز)
  • تصویر کاربر مسلم دوشنبه ۲۷ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 243 مشاهده پرسش
    سلام
    هزینه این عمل چقدر هستش ؟
    طول درمان ش چقدره ؟
    احتیاج به بستری داره ؟
    بیمه تعلق میگیره ؟
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۷ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      صبح بستری و عصر مرخص می شوید و حدود ۲ و نیم هزینه اش هست و اطلاعی از بیمه ندارم و ۲ تا ۳ روز اسراحت نسبی می خواد
  • تصویر کاربر سید دوشنبه ۲۷ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 265 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر عزیز
    پسر بنده از بدو تولد دارای مشکل هایپوسپادیاس شناخته شد و هم اکنون سه ونیم ساله است ... البته ما در سن یک و نیم و دونیم سالگی به خدمت یکی از جراحان بردیم و ایشان زمان عمل را تا اکنون به تعویق انداختند .. و هم اکنون عنوان میداردند که احتمالا سه بار بایستی عمل صورت بگیرد ... بنده و مادرش به شدت مضطرب و نگرانیم.. البته حتما حضوری خدمت شما خواهیم رسید ... ولی بابت رفع نگرانی این میل را به شما زدم و میخواهم بدانیم آیا این عملها با این عوارض حتما ضرورت دارد؟؟ و درصورتی که عمل انجام نشود آیا مشکلات باروری برای ایشان در آینده ایجاد خواهد شد؟؟ پیشاپیش از لطف و توجه جنابعالی متشکرم...
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۷ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      متاسفانه بدون معاینه و ارزیابی شرایط و شدت هیپوسپادیاس فرزندتان امکان اظهار نظر نیست
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۱ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 4425 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر
    فرزند دختر من با بیماری اکستروفی مثانه کامل بدنیا آمد و چون در شهر ما پزشکان متخصص(اطفال و اورولوژی) به من گفتند:ما نمی توانیم عمل ترمیمی را انجام بدهیم باید این بیماران سریعا در۴روز اول تولدتوسط پزشک با تجربه و فوق تخصص اورولوژی یاجراح کلیه ومجاری ادراری یا جراح کودکان و نوزادان ودر مراکز مجهز عمل شوند وپزشک فوق تخصص جراح کودکان و نوزادان را در مشهد به من معرفی کردند.
    روز سوم به مطب پزشک معرفی شده در مشهد رفتم و ایشان پس از معاینه به من گفتند: ببرید بستری کنید تا فردا عمل کنم وروز چهارم تولدش عمل شد و در تمام۲۱ روزی که فرزندم در بیمارستان بستری بوددر جواب سوال من که وضعیت فرزندم چطور است می گفتند خوبه حالا چند روز دیگه باشه اگر مشکلی پیش نیامد مرخص می کنم-ولی در روز ترخیص رو به من و خانمم کردند و گفتند:شما تا اخر عمر گرفتارید و باید در۶ماه اول هر یکماه و بعد از آن هر۲ماه تا ۳ ماه تا پایان یک سالگی به مطب من مراجعه کنید(حالا از وضعیت روحی و شوکه شدن من و خانمم بگذریم که چقدر اون لحظه سخت بود)
    دریک سالگی فرزندم ایشان گفتند ۶ماه دیگر مراجعه کنید و در تمام این یکسال ایشان در جواب سوال من و خانمم فقط می گفتند که خوبه و داره بهتر میشه×××××خلاصه دریک و نیم سالگی ایشان پس از معاینه گفتند این بیماران خوب نمی شوندو شما تا پایان عمر گرفتارید و تنها کاری که می توان برایشان کرد یک عمل در۲سالگی است وهر چی من در مورد عمل سوال کردم ایشان گفتند شما متوجه نمیشید و حتی من گفتم که من و خانمم تحصیلکرده هستیم و توضیح بدهید هیچ توضیحی در باره عمل۲سالگی ندادند .

    در مراجعه 2سالگی به دکترجراح در مشهد سونوگرافی و آزمایشVCUGنوشتندو پس از دیدن آزمایشها گفتند مثانه حجم چندانی ندارد و در3سالگی مراجعه شودو داروهای قبلی هم تا3سالگی مصرف وقرصTOLTERODINE1هر12 ساعت یکعدد هم تا3سالگی تجویز کردندو دیگر هیچ توضیحی ندادند---قابل ذکر هست در ۶ماه اول فرزندم از شربت آموکسی۲۵۰ و بعد از آن تا الان که۲4ماهه است شربت کوتریموکسازول هرشب3سی سی مصرف می کند
    ××××××××××××××شرح آزمایشها××××××××××××××××
    سونوگرافی:
    ×××ابعاد کلیه چپ۲۹×۷۳ میلی متر و ابعاد کلیه راست۲۷×۷۰میلی متراست.
    ×××اکوی پارانشیم کلیتین افزایش واضحی ندارد.
    ×××فولنس درسیستم پیلوکالیسیل کلیه راست دیده می شود ولی سنگ یا هیدرونفروز شدید انسدادی مشاهده نمی شود.دیامترقدامی خلفی لگنچه کلیه چپ و راست به ترتیب۳و۸میلی متر است.
    ×××توده کیست در کلیه ها مشاهده نمی شود.
    ×××مثانه(reconstructed)به حجم۸سی سی و ابعاد۱۶×۲۵میلی متر در لگن مشاهده می شود و ضخامت جدار مثانه۲٫۳میلی متر است.
    آزمایشVCUG:
    درسیستوگرافی رتروگراد و انجام کلیشهVCUG-اتساع و تورتوزیته هر دو حالب همراه با اتساع پیلوکالیسیل دوطرف مطرح کننده رفلاکس شدید دوطرفه می باشد.مثانه حجم چندانی ندارد.
    لطفا اگر می شود در باره این سونوگرافی و آزمایش VCUGهم توضیحی بفرمایید.

    در این مدت با مراجعه حضوری و ارتباط از طریق شبکه های اجتماعی باچند پزشک دیگر و کلی جستجو در اینترنت (جایی نوشته خوب میشوند جایی نوشته خوب نمیشوند) گیج شدم

    من به این دلیل مزاحم وقت گرانبهای شما شدم که اولا در باره این بیماری واقعا نیاز به مشاوره از یک متخصص دارم و دوما میخواستم بدونم آیا شما در زمینه درمان فرزندم می توانید کمکی بکنید؟
    آقای دکتر سوالی که ذهن من را مشغول کرده این است که وقتی فرزندم تا آخر عمر خوب نمیشه چرا باید عملش بکنم؟
    وهمچنین آیا نوار مثانه برای دختربچه دوساله که اکستروفی مثانه کامل بوده( عمل ترمیمی در بدو تولد انجام شده که تخلیه ادراری متغییر ۱۰تا۱۵ دقیقه ای دارد)می توان انجام داد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۶ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      با توجه به حجم کم مثانه و برگشت ادراری از مثانه به حالب ها به نظر میاد انجام جراحی برای جلوگیری از آسیب مثانه لازم باشد. بهتر است تحت نظر افراد مجربی مثل دکتر سینا و دکتر محبوبی در تهران باشد یا لااقل باایشان هم مشورت کنید البته من ادرس یاشماره تماسی از آن ها ندارم
    2. تصویر کاربر محمد دوشنبه ۲۷ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      بسیار ممنون جناب آقای دکتر جباری
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۷ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    4. تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      با توجه به حجم کم مثانه و برگشت ادراری از مثانه به حالب ها به نظر میاد انجام جراحی برای جلوگیری از آسیب مثانه لازم باشد.
      [جناب دکتر جباری اگر عمل انجام نشود کلیه ها آسیب می بیند یا مثانه؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱ خرداد ۹۵( 1 دهه پیش)
      کلیه ها
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر رامین دوشنبه ۲۷ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 309 مشاهده پرسش
    با سلام و احترام خدمت شما دکتر گرامی، من قبلا در مورد واریکوسلم با شما صحبت کرده ام و شما فرمودین که ازمایش اسپرم و سنو گرافی انجام بدم و نتیجش رو پیش متخصص ببرم، من ازمایش و سنو رو انجام دادم خواستم الان واسه اینکه خیالم راحت بشه نظر شما رو به عنوان متخصص معتبر هم بدونم، و از شما خواهش میکنم که لطفا ادرس ایمیلتون رو بدین تا من عکس سنو و ازمایش اسپرم رو برای شما ارسال کنم تا شما هم ببینید در چه وضعیتی هستم و دوباره خبر بدین، لطفا ادرس ایمیلتون رو برام ارسال کنید با تشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۷ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      در همین بخش بارگذاری کنید
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۲۷ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 476 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    با تشکر از زحمات شما
    آقای دکتر من وقتی در حالت نشسته هستم اندازه آلتم در حال شل مثلا 10-9 سانت و وقتی می ایستم مثلا 7 سانت است، حال اندازه الت بنده در حالت شل چقدر است؟
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۷ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      اندازه آلت در حالت شل ملاک چیزی نیست و می توانددر حالات متفاوت تغییر کند
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر ابراهیم جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 538 مشاهده پرسش
    با عرض سلام مدت دو سالی است که شبها بین یک تا دوبار به خاطر نیاز به تخلیه ادرار بیدار می شوم و این در حالی است که چند ساعتی قبل از خواب اصلا آب نمیخورم سونوگرافی کلیه و مثانه و پروستات نرمال است مشکل از کجاست چه باید بکنم بسیار سپاسگزارم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      سن و بیماری های همراه و داروهای احتمالی و معاینه و آزمایشات مربوطه در تصمیم گیری تاثیر دارد لذا نمی توان پاسخ مناسبی به سوال شما داد
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط