علت تنگی مجرای ادرار در کودکان، زنان و مردان

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

تنگی پیشابراه تاثیر قابل ملاحظه ای در کیفیت زندگی دارد، و می تواند منجر به عفونت ادراری، سنگ مثانه، آسیب عضلات و اعصاب مثانه، ایجاد فیستول، انتشار عفونت به خون و دیگر اعضای بدن (sepsis)، و در نهایت نارسایی کلیه شود. همه تنگی ها در اثر آسیب به لایه پوشاننده پیشابراه (مجرای ادراری) یا بافت اسفنجی زیرین آن و در نهایت تغییر ماهیت بافت آسیب دیده و تشکیل فیبروز در طی فرآیند ترمیم رخ می دهد. آسیب های کوچک بافت پوششی پیشابراه باعث خروج ادرار به بافت اسفنجی و بروز واکنش های فیبروتیک درون بافت اسفنجی می شود. در زمان آسیب این فیبروز می تواند بدون علامت باشد ولی با گذشت زمان و بتدریج قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) باریک شده و منجر به علائم ادراری انسدادی می شود.

آیا تنگی مجرای ادرار خطرناک است؟

تنگی پیشابراه حدود 5000 ویزیت بیمارستانی و یک و نیم میلیون ویزیت در مطب را در هر سال در آمریکا شامل می شود. اگرچه آماری در ایران در این مورد موجود نمی باشد ولی میزان بروز و شیوع آن در ایران نیز زیاد و قابل ملاحظه است. سیر طبیعی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در بیماران درمان نشده به گونه ایست که می تواند با عوارض زیادی همراه باشد. عوارض تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) در جدول زیر آمده است:

Urethral stricture02

میزان بروز تنگی پیشابراه بین 200 تا 1200 مورد در هر 100 هزار نفر تخمین زده شده است و این میزان بروز در افراد بالای 55 سال بطور چشمگیری افزایش می یابد. هزینه ای که این بیماری به سیستم سلامت کشور وارد می کند قابل توجه است بطوریکه هزینه ی سالیانه تحمیل شده به دلیل گرفتگی مجرای ادراری (پیشابراه) در کشور آمریکا در سال 2000 حدود 191 میلیون دلار تخمین زده شده است.

علائم تنگی پیشابراه

  • کاهش فشار ادرار
  • باریک شدن جریان ادرار
  • قطع و وصل شدن ادرار
  • سوزش ادرار
  • تکرر ادرار
  • قطع و وصل شدن جریان ادرار
  • عدم تخلیه کامل ادرار

عوارض تنگی مجرای ادرار

از جمله عوارض تنگی مجرا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های ادراری عود کننده

✔️ سنگ مثانه

✔️ سنگ مجرای ادراری

✔️ دیورتیکول مجرای ادرای (دیورتیکول حفره ای است کیسه مانند که قبل از تنگی و در اثر فشار بالای ادرار بوجود می آید.

✔️ بی اختیاری ادراری

✔️ناباروری

✔️ مثانه تحریک پذیر یا بیش فعال

✔️ نارسایی کلیه

رژیم غذایی متناسب با نوع سنگ کلیه

تنگی مجرای ادرار در کودکان و نوزادان

تنگی مجرای ادرار کودکان غالبا مادرزادی بوده و یا بدنبال ترمیم و جراحی ناموفق بیماری هیپوسپادیاس بوجود می آید. کودکان نسبت به عوارض تنگی مجرا حساس تر بوده و بایستی که در اولین فرصت جراحی و تنگی برطرف گردد.

 علائم تنگی مجرای ادرار در کودکان 

◾خون در منی یا ادرار

◾شروع و توقف مکرر جریان ادرار

◾ناتوانی در تخلیه کامل مثانه

◾ناتوانی در کنترل ادرار (بی اختیاری)

◾ناتوانی در دفع ادرار

◾درد در ناحیه لگن یا پایین شکم

علت تنگی پیشابراه در مردان

شایع ترین علت بروز تنگی در مردان دست کاری هایی است که توسط پزشکان و پیراپزشکان بر روی مجرای ادراری انجام می شود. سوندگذاری نادرست و جراحی پروستات یا تومورهای مثانه از طریق پیشابراه شایع ترین از علل تنگی مجرای ادراری در مردان هستند.

1- ضربه به مجرای ادراری

 با توجه به طولانی بودن پیشابراه در مردان احتمال صدمه به مجرا زیاد می باشد این آسیب می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • سقوط از ارتفاع
  • تصادف با وسایط نقلیه و شکستگی لگن
  • لگد خودن حین ورزش های رزمی و منازعات
  • دوچرخه سواری و اسب سواری
  • اصابت تیر یا ترکش در جنگ
  • ماندن زیر آوار
  • گازگرفتگی توسط حیوانات
بیماری های مردانه بیضه

2- عفونت

عفونت های مجرای ادراری ناشی از سکس مانند سوزاک در صورتی که درمان به موقع و مناسب نشوند، می تواند باعث بروز تنگی شود. امرزوه با افزایش درمان زود هنگام این دسته از عفونت ها، خوشبختانه احتمال بروز تنگی پیشابراه بدلیل عفونت کاهش یافته است.

3- لیکن اسکلروزیس

این بیماری که به آن BXO نیز گفته می شود التهاب مزمن و پیشرونده ای است که در صورت درگیری سوراخ و مجرای ادراری می تواند باعث بروز تنگی در پیشابراه شود.

4- علل مادرزادی

این علت نسبتا ناشایع است.

5- علل ناشناخته

در برخی از بیماران علت مشخصی را برای بروز تنگی مجرای ادراری نمی توان پیدا کرد.

علت تنگی پیشابراه در زنان

مجرای ادراری در زنان کوتاه و حدود چهار سانتیمتر طول دارد و توسط بافت های اطراف بویژه استخوان لگن احاطه شده است؛ لذا شیوع بروز تنگی مجرای ادراری در زنان به مراتب کمتر از مردان می باشد. از علل تنگی پیشابراه در زنان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های مزمن و طول کشنده

✔️ بیماری التهابی لیکن اسکلروزیس

✔️ زایمان های سخت و طولانی که با آسیب بافتی پیشابراه همراه باشد

✔️ مادرزادی

✔️ جراحی های لگنی

✔️ ناشناخته

حال که با علل به وجود آمدن تنگی پیشابراه آشنا شده اید، مقاله زیر را بخوانید:

درمان تنگی مجرای ادرار

تشخیص تنگ شدن مجرای پیشابراه

علائم تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) شامل زور زدن حین ادرار کردن، عدم تخلیه کامل ادرار، جریان ادرار ضعیف، و همچنین سابقه عفونت های ادراری مکرر و ادرار خونی می باشد. عکس رنگی از مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه می تواند محل، طول و شدت تنگی را مشخص کند بطوری که در عکس رنگی تنگی بصورت باریک شدن قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) در محل تنگی و متسع بودن مجرای ادراری (پیشابراه) قبل از تنگی دیده می شود. برای تشخیص از سیستوسکوپی (روشی که در آن با دستگاهی که به آن سیستوسکوپ می گویند مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه با نگاه و دید مستقیم دیده می شود) نیز استفاده می شود.

🛑 مطالعه بیشتر: خون در ادرار نشانه چیست؟

تنگی مجرا

آیا تنگی مجرا باعث معافیت می شود؟

قوانین و شرایط معافیت پزشکی سربازی با گذشت زمان تغییر می کنند؛ لذا برای اطلاع از اینکه تنگی مجرای ادراری باعث معافیت پزشکی می شود یا نه، به سایت سازمان وظیفه عمومی مراجعه کنید. در گذشته به اینصورت بود که اگر تنگی مجرا قابل درمان باشد، بیمار مشمول معاف از رزم می شود و اگر قابل درمان نباشد، معافیت دائمی داده می شود.

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
3.5/5 - (52 امتیاز)
  • تصویر کاربر ایمان دوشنبه ۴ آبان ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 252 مشاهده پرسش
    سلام مجدد عکس رو فرستادم آیا با عمل درست میشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۴ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      عکس رو از کنار انداختید در صورتی که بایستی عکش را از بالا بندازید تا انحنا بهتر مشخص شود
  • تصویر کاربر رامین دوشنبه ۴ آبان ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 243 مشاهده پرسش
    پارگی پوست ودرد سره الت
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۴ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      عکسی ارسال نشده است
    2. تصویر کاربر رامین دوشنبه ۴ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      دکتر جان پس لطفا یک راه دیگر برای ارسال عکس بگین چون چندین بار تلاش کردم و نمیشه
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۴ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      راه دیگری نیست
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر ایمان دوشنبه ۴ آبان ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 249 مشاهده پرسش
    سلام دکتر . با توجه به عکس ارسالی آیا با عمل درست میشه؟ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۴ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      عکسی ضمیه نمی باشد
  • تصویر کاربر بهداد چهارشنبه ۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 368 مشاهده پرسش
    سلام جناب دكتر من مريض شما هستم كه عكس مجرا انجام دادم و مشكلات برايم ايجاد شد. در حال حاضر مشكلات زير را دارم:
    1-بعضي مواقع در مجرايم احساس خارش دارم.
    2-ادرارم پيچ ميخورد و كج ميشود و دوشاخه ميشود .
    3-بعضي مواقع با لمس مجرا با دست احساس خارش ميكنم.
    4-بعضي مواقع كه نشسته ام در مجرايم احساس ناراحتي و سوزش ميكنم معمولا هر روز اين اتفاق مي افتد. بعضي روزها كمتر.
    5- هميشه هنگامي كا آلتم را با دست تحريك ميكنم در آلتم احساس خارش ميكنم.
    نمي دانم چه كنم اين علايم بيش از يك سال و نيم است با من است و بعضي مواقع بهتر است بعضي مواقع بد تر. يك بار هم كه آزمايش دادم در ادرارم بطور ميكروسكپي خون بود كه آنتي بيوتيك تجويز فرمويديد كه پس از مصرف آزمايش دادم و مشكلي نداشت.
    مي ترسم كه علايم بدتر شود و تنگي بيشتري ايجاد شود چون علايم خارش مجرا و دو شاخه شدن ادرار را دارم مي ترسم وضعيتم بدتر شود .به نظرتان چه كاري انجام دهم؟
    خدا به شما خير بده بنده رو راهنمايي كنيد.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۴ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظر من تا زمانی که مشکل تان جدی نشده است نیاز به اقدام خاصی نیست با اینحال اگر هنوز خیلی وسواس دارید می توانید سیستوسکپی انجام دهید
    2. تصویر کاربر بهداد دوشنبه ۴ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      تشكر . آيا براي اين خارش و احساس ناراحتي دارو مصرف كنم تا جنبه پيشگيري از تنگي بيشتر داشته باشد؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۴ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      نه نیازی به مصرف دارو نیست فقط مایعات بیشتر مصرف کنید
    4. تصویر کاربر بهداد سه شنبه ۵ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      ممنونم دكتر عزيز. اين سوال رو هم مرحمت كنيد كه اگر بخواهم بجاي سيستوسكپي با استفاده از سوند (سوند 18 فرموديد) تست كنم (خدمت شما بيايم ) كه تنگي ابتداي مجرا وجود دارد يا نه ، آيا اينكار هيچگونه ضرري براي مجرا نداره؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      ضرری ندارد اما از آنجا که شما وسواسی هستید شاید باز از نظر ذهنی شما را اذیت کند
    6. تصویر کاربر بهداد چهارشنبه ۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      ممنونم جناب دكتر راستش اگر جريان ادرار اينطور پخش نميشد و خارش و ناراحتي برايم پيش نميامد فكر نميكردم انجام عكس برايم تنگي بوجود آورده و پيگيري نميكردم. متشكرم از راهنمايي هاتون.
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    8. نمایش سایر 6 پاسخ
  • تصویر کاربر رامین دوشنبه ۴ آبان ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 322 مشاهده پرسش
    1.با سلام اقای دکتر.من چند مدته پیش دارای ترکی بر دوره سر التم شدم وبعد از مدتی هم دارای سوزش ادرار شدم وبعد از مراجعه به پزشک رفع شد اما الان سره التم را که میگیریم و فشار میدهم حالتی بین سوزش ودرد دارد و موقعه سگس هم همینجور است دوباره به پزشک مراجعه کردم که گفتن بخاطر مقداری که دوره التم بنفش شده ماله قارچ است ولی بعد از 1هفته مصرف دارو و کرم هنوز تغیری نشده.لطفا کمکم کنید.
    2.دکتر جان اگر لازم است عکس هم برایتان بفرستم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۴ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      عکس بفرستید
    2. تصویر کاربر رامین دوشنبه ۴ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام.چشم دکتر جان.ولی از کجا؟اینجا گزینشو نداره؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۴ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      در بخش پرسش و پاسخ بخشی برای بارگذاری عکس دارد
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر ابراهیم جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 538 مشاهده پرسش
    با عرض سلام مدت دو سالی است که شبها بین یک تا دوبار به خاطر نیاز به تخلیه ادرار بیدار می شوم و این در حالی است که چند ساعتی قبل از خواب اصلا آب نمیخورم سونوگرافی کلیه و مثانه و پروستات نرمال است مشکل از کجاست چه باید بکنم بسیار سپاسگزارم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      سن و بیماری های همراه و داروهای احتمالی و معاینه و آزمایشات مربوطه در تصمیم گیری تاثیر دارد لذا نمی توان پاسخ مناسبی به سوال شما داد
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط