علت تنگی مجرای ادرار در کودکان، زنان و مردان

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

تنگی پیشابراه تاثیر قابل ملاحظه ای در کیفیت زندگی دارد، و می تواند منجر به عفونت ادراری، سنگ مثانه، آسیب عضلات و اعصاب مثانه، ایجاد فیستول، انتشار عفونت به خون و دیگر اعضای بدن (sepsis)، و در نهایت نارسایی کلیه شود. همه تنگی ها در اثر آسیب به لایه پوشاننده پیشابراه (مجرای ادراری) یا بافت اسفنجی زیرین آن و در نهایت تغییر ماهیت بافت آسیب دیده و تشکیل فیبروز در طی فرآیند ترمیم رخ می دهد. آسیب های کوچک بافت پوششی پیشابراه باعث خروج ادرار به بافت اسفنجی و بروز واکنش های فیبروتیک درون بافت اسفنجی می شود. در زمان آسیب این فیبروز می تواند بدون علامت باشد ولی با گذشت زمان و بتدریج قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) باریک شده و منجر به علائم ادراری انسدادی می شود.

آیا تنگی مجرای ادرار خطرناک است؟

تنگی پیشابراه حدود 5000 ویزیت بیمارستانی و یک و نیم میلیون ویزیت در مطب را در هر سال در آمریکا شامل می شود. اگرچه آماری در ایران در این مورد موجود نمی باشد ولی میزان بروز و شیوع آن در ایران نیز زیاد و قابل ملاحظه است. سیر طبیعی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در بیماران درمان نشده به گونه ایست که می تواند با عوارض زیادی همراه باشد. عوارض تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) در جدول زیر آمده است:

Urethral stricture02

میزان بروز تنگی پیشابراه بین 200 تا 1200 مورد در هر 100 هزار نفر تخمین زده شده است و این میزان بروز در افراد بالای 55 سال بطور چشمگیری افزایش می یابد. هزینه ای که این بیماری به سیستم سلامت کشور وارد می کند قابل توجه است بطوریکه هزینه ی سالیانه تحمیل شده به دلیل گرفتگی مجرای ادراری (پیشابراه) در کشور آمریکا در سال 2000 حدود 191 میلیون دلار تخمین زده شده است.

علائم تنگی پیشابراه

  • کاهش فشار ادرار
  • باریک شدن جریان ادرار
  • قطع و وصل شدن ادرار
  • سوزش ادرار
  • تکرر ادرار
  • قطع و وصل شدن جریان ادرار
  • عدم تخلیه کامل ادرار

عوارض تنگی مجرای ادرار

از جمله عوارض تنگی مجرا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های ادراری عود کننده

✔️ سنگ مثانه

✔️ سنگ مجرای ادراری

✔️ دیورتیکول مجرای ادرای (دیورتیکول حفره ای است کیسه مانند که قبل از تنگی و در اثر فشار بالای ادرار بوجود می آید.

✔️ بی اختیاری ادراری

✔️ناباروری

✔️ مثانه تحریک پذیر یا بیش فعال

✔️ نارسایی کلیه

رژیم غذایی متناسب با نوع سنگ کلیه

تنگی مجرای ادرار در کودکان و نوزادان

تنگی مجرای ادرار کودکان غالبا مادرزادی بوده و یا بدنبال ترمیم و جراحی ناموفق بیماری هیپوسپادیاس بوجود می آید. کودکان نسبت به عوارض تنگی مجرا حساس تر بوده و بایستی که در اولین فرصت جراحی و تنگی برطرف گردد.

 علائم تنگی مجرای ادرار در کودکان 

◾خون در منی یا ادرار

◾شروع و توقف مکرر جریان ادرار

◾ناتوانی در تخلیه کامل مثانه

◾ناتوانی در کنترل ادرار (بی اختیاری)

◾ناتوانی در دفع ادرار

◾درد در ناحیه لگن یا پایین شکم

علت تنگی پیشابراه در مردان

شایع ترین علت بروز تنگی در مردان دست کاری هایی است که توسط پزشکان و پیراپزشکان بر روی مجرای ادراری انجام می شود. سوندگذاری نادرست و جراحی پروستات یا تومورهای مثانه از طریق پیشابراه شایع ترین از علل تنگی مجرای ادراری در مردان هستند.

1- ضربه به مجرای ادراری

 با توجه به طولانی بودن پیشابراه در مردان احتمال صدمه به مجرا زیاد می باشد این آسیب می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • سقوط از ارتفاع
  • تصادف با وسایط نقلیه و شکستگی لگن
  • لگد خودن حین ورزش های رزمی و منازعات
  • دوچرخه سواری و اسب سواری
  • اصابت تیر یا ترکش در جنگ
  • ماندن زیر آوار
  • گازگرفتگی توسط حیوانات
بیماری های مردانه بیضه

2- عفونت

عفونت های مجرای ادراری ناشی از سکس مانند سوزاک در صورتی که درمان به موقع و مناسب نشوند، می تواند باعث بروز تنگی شود. امرزوه با افزایش درمان زود هنگام این دسته از عفونت ها، خوشبختانه احتمال بروز تنگی پیشابراه بدلیل عفونت کاهش یافته است.

3- لیکن اسکلروزیس

این بیماری که به آن BXO نیز گفته می شود التهاب مزمن و پیشرونده ای است که در صورت درگیری سوراخ و مجرای ادراری می تواند باعث بروز تنگی در پیشابراه شود.

4- علل مادرزادی

این علت نسبتا ناشایع است.

5- علل ناشناخته

در برخی از بیماران علت مشخصی را برای بروز تنگی مجرای ادراری نمی توان پیدا کرد.

علت تنگی پیشابراه در زنان

مجرای ادراری در زنان کوتاه و حدود چهار سانتیمتر طول دارد و توسط بافت های اطراف بویژه استخوان لگن احاطه شده است؛ لذا شیوع بروز تنگی مجرای ادراری در زنان به مراتب کمتر از مردان می باشد. از علل تنگی پیشابراه در زنان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های مزمن و طول کشنده

✔️ بیماری التهابی لیکن اسکلروزیس

✔️ زایمان های سخت و طولانی که با آسیب بافتی پیشابراه همراه باشد

✔️ مادرزادی

✔️ جراحی های لگنی

✔️ ناشناخته

حال که با علل به وجود آمدن تنگی پیشابراه آشنا شده اید، مقاله زیر را بخوانید:

درمان تنگی مجرای ادرار

تشخیص تنگ شدن مجرای پیشابراه

علائم تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) شامل زور زدن حین ادرار کردن، عدم تخلیه کامل ادرار، جریان ادرار ضعیف، و همچنین سابقه عفونت های ادراری مکرر و ادرار خونی می باشد. عکس رنگی از مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه می تواند محل، طول و شدت تنگی را مشخص کند بطوری که در عکس رنگی تنگی بصورت باریک شدن قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) در محل تنگی و متسع بودن مجرای ادراری (پیشابراه) قبل از تنگی دیده می شود. برای تشخیص از سیستوسکوپی (روشی که در آن با دستگاهی که به آن سیستوسکوپ می گویند مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه با نگاه و دید مستقیم دیده می شود) نیز استفاده می شود.

🛑 مطالعه بیشتر: خون در ادرار نشانه چیست؟

تنگی مجرا

آیا تنگی مجرا باعث معافیت می شود؟

قوانین و شرایط معافیت پزشکی سربازی با گذشت زمان تغییر می کنند؛ لذا برای اطلاع از اینکه تنگی مجرای ادراری باعث معافیت پزشکی می شود یا نه، به سایت سازمان وظیفه عمومی مراجعه کنید. در گذشته به اینصورت بود که اگر تنگی مجرا قابل درمان باشد، بیمار مشمول معاف از رزم می شود و اگر قابل درمان نباشد، معافیت دائمی داده می شود.

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
3.5/5 - (52 امتیاز)
  • تصویر کاربر پوریا سه شنبه ۲۱ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 301 مشاهده پرسش
    سلام آقای جباری ...

    پسری شانزده ساله هستم که به علت کوچک بودن آلت خود حتی در حالت نعوط نگران میباشم ... آیا مشکل من قابل درمان است ...

    کلاهک آلت من یعنی حشفه به طور کامل مشخص نیست یعنی هنوز قسمتی از حشفه توسط پوست احاطه شده و حشفه به طور کامل مشخص نیست . آیا این مشکل نیز راه حلی دارد ...

    خواهشا جواب بدین ...
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۱ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم همراه با یکی از والدین برای معاینه ه پزشک مراجعه و معاینه شوید تا در صورت نیاز بررسی های تکمیلی احیانا درمان لازم صورت گیرد
  • تصویر کاربر رضا سه شنبه ۲۱ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 255 مشاهده پرسش
    با سلام

    من ساکن سوعد هستم
    حدودا یک سال قبل متوجه سوزش هنگام ادرار شدم و مقدار کمی خون بعد از ادرار.
    در آزمایش خون دیده نشد. اما تشخیص تنگی مجرا داده شد با Cyctoscopy اما گفتن اورژانسی نیست و مکان آن ابتدای آلت است نه در لگن . اما تنها راه درمان را uretroplasty گفتن که انجام میدهند به عنوان تنها راه داعمی. و تصیمی گیری را به خودم سپردن. مدت زیادی است که خون نمیبینم و عوارض تنکی هم داعمی نیست و تا زمانی که آلت به علت سرما دچار انقباض نیست من مشکل سوزش ندارم. در مجموع باهاش کنار آمدم و تو این یک سال حس میکنم وخیم تر نشده. فقط گاهی هنگام انزال یا سرما حس خوبی ندارم
    به نظرشما این جراحی را انجام بدهم؟ اگر بله چه ریسکهایی وجود دارد؟ و اگر نه چه ریسکی؟

    ممنون میشوم از راهنمایی شما استفاده کنم.
    سپاسگزارم
    رضا
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۱ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بستگی به محل، شدت و طول تنگی مجرای ادراری دارد لذا اگر عکس رنگی از مجرای ادراری گرفته اید به نام Retrograade Urethrograohy (RUG) برای من ارسال تا بتوانم پاسخ دقیق تری بدهم
    2. تصویر کاربر رضا سه شنبه ۲۱ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام و ممنون از جواب
      نه عکسی به این شکل نگرفتن فقط همان سیستوسکوپی. محل شروع تقریبا اگر از سر آلت در نظر بگیرید میشود نزدیک به بیضه ها به طول یک تا دو سانت. شدت ادرار هم اندازه‌گیری کردن تقریبا یک سوم حد نرمال بود در آن زمان که حاد بود. الان به نظر خودم گاهی اوقات یک دوم. البته من یک جورایی به این شدت عادت دارم چون در کودکی من دو تا مجرا داشتم که عمل کردم و خوب شدم ولی شدت ادرار خیلی زیاد نبود .
      برای من مهم اینه که اگر این عمل باز را بکنم شرایط بد تر از این نشه. چون الان در مجموع مشکل خاصی ندارم. اما اگر نکنم میتونه بدتر از این بشه که تو این یک سال برای من شرایط بهتر شده.

      البته اینجا یک عکسبرداری کلی از کلیه ها و مثانه و مجاری گرفتند بصورت تزریق وریدی ید و گفتند همه چیز نرمال و توموری وجود نداره . این در همون مرحله تشخیصی بود که من گفته بودم خون در ادرار است.
      ممنون از راهنمایی .
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۱ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      ملاک قضاوت و ارزیابی تنگی مجرا گرفتن عکس رنگی از مجرای ادراری و نیز یوروفلومتری و سیستوسکپی است. آز آنجایی که من اطلاعات درستی از شدت تنگی مجرای ادراری شما ندارم لذا نمی توانم نظری دقیقی بدهم
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر علی سه شنبه ۲۱ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 337 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    تشکر از توجه شما
    در عکس های پیوست یک خال خیلی ریز روی بیضه من است که حالت گل کلم هم ندارد، مدتی است از بتامتازون و فلوئوسینول روی آن استفاده میکنم که رشدی نذاشته یا اگر هم داشته خیلی اندک بوده احتمالا.
    آیا این زگیل است؟؟؟
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۱ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      ریزتر از آنست که بتوان تشخیص قطعی برای زگیل داد ولی اگر فرض کنیم که زگیل هست پمادهایی که استفاده می کنسد مضر می باشد
  • تصویر کاربر آرمان دوشنبه ۲۰ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 419 مشاهده پرسش
    خسته نباشید
    آیا در مطب شما دستگاه سنگ شکن هست؟ و کی نوبتم میرسه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۰ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      خیر دستگاه سنگ شکن معمولا در بیمارستان ها هست
  • تصویر کاربر سجاد دوشنبه ۲۰ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 324 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من 1 سوال از شما داشتم :
    1:اقای دکتر شنیده ام که مخمر چوپار بر روی افزایش قوای جنسی و بزرگ شدن بیضه تاثیر داره صحت دارد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۰ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      من نشنیدم، روی بزرگ شدن بیضه ها که قطعا اثری ندارد ولی در مورد افزایش قوای جنسی از همکاران متخصص طب سنتی بپرسید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر ابراهیم جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 538 مشاهده پرسش
    با عرض سلام مدت دو سالی است که شبها بین یک تا دوبار به خاطر نیاز به تخلیه ادرار بیدار می شوم و این در حالی است که چند ساعتی قبل از خواب اصلا آب نمیخورم سونوگرافی کلیه و مثانه و پروستات نرمال است مشکل از کجاست چه باید بکنم بسیار سپاسگزارم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      سن و بیماری های همراه و داروهای احتمالی و معاینه و آزمایشات مربوطه در تصمیم گیری تاثیر دارد لذا نمی توان پاسخ مناسبی به سوال شما داد
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط