اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر مدینه شنبه ۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 499 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشی اقای دکتر مادری پنجاه ساله دارم ک یک سال و نیم پیش متوجه شدیم در مثانه ش توده وجود داره ک بعد از عمل سیستوسکوپی جواب نمونه برداری گرید23بود بعد دو ماه دوباره تومور رشد کرد که دوباره دکتر سیستوسکوپی کرد و جواب نمونه برداری خوب بود اما بعد یک سال دوباره تومور رشد کرد که جواب نمونه برداری low grayd بود اینبار دکتر ب ث ژ به مدت 6 هفته تزریق کرد
    الان حدود 25 روز از تزریق اخرین ب ث ژ گذشته اما مادرم خیلی اذیت میشه و هنوز سوزش و تکرر ادرار داره بحدی ک هر ی ساعت یکبار ادرار میکنه و موقع ادرار کردن فشار بهش وارد میشه وکمی ک راه میره کمرش درد میکنه .در ضمن مادر 25 سال معتاد ب شیره تریاک است.آیا نیازی ب سونوگرافی هست و این سوزش و درد و تکرر ادرار ک داره طبیعیه ؟؟ اگه نیاز ب دارو یا کار خاصی هست لطفا راهنمایی مون کنید .با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      این علائم می تواند از عوارض ب ث ژ تراپی باشد با اینحال بهتر است آزمایش کشت ادرار و کامل ادرار انجام دهند. قرص فنازوپیریدین هر ۱۲ ساعت و تولترودین ۱ میلی هر ۱۲ ساعت تا حدی کمک کننده هست
  • تصویر کاربر شهلا شنبه ۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 208 مشاهده پرسش
    با سلام
    نامزد بنده حدود یک هفته پیش سر ساختمان سقف میریزه و یکی از چوبهای سقف میخوره تو کمرش
    الان احساس میکنه که اصلا نمیتونه تحریک شه و بعبارتی میل جنسیش رو از دست داده و حدس میزنه که کلا نتونه دیگه ارتباط جنسی برقرار کنه
    آیا این مشکل راه حلی دارد؟و اگر حدس ایشون درست باشه این مشکل قابل درمان هست یا نه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      با توجه به اینکه یک هفته از بروز حادثه می گذرد برای تصمیم گیری و نتیگیری زود هست. اگر هم منشاش این حادثه باشد معمولا طی یک دوره حداکثر ۳ الی ۶ ماهه مشکلش برطرف می شود.
  • تصویر کاربر فرهاد شنبه ۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 315 مشاهده پرسش
    با سلام من 24 سالمه مشکل عدم نعوظ دارم رفتم دکتر دکتر سونوگرافی آلت همراه با تزریق برام نوشتن انجام دادم ولی دسترسی ب دکتر دیگه ندارم این سونو رو اینجا میفرستم دکتری ک سونو رو انجام داد گفت مثل این که آلتم مشکل داره ولی نگفت چ مشکلی میخاستم بدونم این مشکل چیه ؟ درمان میشه؟ من سالم میشم؟ ممنون از شما دکتر گرامی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      در این سونو نارسایی شریانی را مطرح کرده است که البته در سن شما امر شایعی نیست. با داروهایی مثل سیلدنافیل و تادالافیل ممکن است مشکل تان برطرف شود
  • تصویر کاربر فهیمه شنبه ۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 266 مشاهده پرسش
    سلام
    وقت بخیر.
    دو روز پیش یک نقطه سیاه شبیه خال یا موی زیر پوستی نزدیک ناحیه تناسلی ام بود که به خیال موی زیر پوستی سعی کردم با سوزن در بیاورم ولی اطرافش زخم شد و حالا ظاهر ترسناکی پیدا کرده، آیا زگیل تناسلی است؟
    1. تصویر کاربر فهیمه جمعه ۵ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      این هم تصویر دیگر
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      به نظر من زگیل نیست
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 462 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر جباری
    وقتتون به خیر. من 31 سالمه و مجردم و با عرض پوزش و تاسف تا الآن بارها خودارضایی کرده ام. الآن 2-3 سال هست که اگه در طول روز کم آب بخورم کمی کلیه هام درد میگیره که البته خودم میفهمم طبیعی هست چون کلیه ها خشک میفتن. اما از طرفی اگر چند لیوان آب یا چایی بخورم و بخوام اون کم آبی رو جبران کنم چنانچه کمی بیش از حد آب بخورم تعداد دفعات دستشویی رفتنم خیلی زیاد میشه و احساس میکنم که عادی نیست. در ضمن مدتی هست که ادرارم دو شاخه میشه و در چند مرتبه با فشار تخلیه ی کامل صورت میگیره بطوریکه در دفعات آخر قطره قطره میشه. همچنین اگر قبل از خواب کمی آب بخورم نصف شب حتما یک یا دو بار از خواب بیدار میشم. خواستم بدونم آیا امکان بزرگ شدن پروستات هست و چطور درمان میشه؟ میشه راهنمایی بفرمایید.
    متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۶ آبان ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      بزرگی پروستات در سن شما محتمل نیست ضمن اینکه اگر مشکل پروستات باشد خیلی ارتباط مستقیمی با آب خوردن و یا نخوردن ندارد ب اینحال توصیه می کنم سونوگرافی از سیستم ادراری و نیز ازمایش خون ادرار از این جهات انجام دهید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۴ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط