اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر نرگس چهارشنبه ۴ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 346 مشاهده پرسش
    ن: با سلام من یک پسر هشت ساله دارم مدتی پیش هنگام دفع ادرار چند قطره خون دفع کرد وپس از اینکه ازمایش کشت ادرار و سونوگرافی انجام شد چیزی مشاهده نگردید و طبیعتا دکتر دارویی تجویز نکرد ولی هنوز بعد از دفع ادرار دوچار سوزش و درد در داخل آلت تناسلی میباشد و متاسفانه پزشکان نتوانستند دلیل این سوزش و درد را پیدا کنن ، از شما تقاضا دارم که من رو راهنمایی و کمک کنید، با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۴ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      فشار ادرار شان چطور هست؟ آیا سوزنی و پرفشار ادرار می کنند؟
      آیا ادرارشان را زیاد نگه می دارند؟
      در طول روز هر بار که ادرار می کنند اینطور هستند و یا فقط برخی اوقات اینگونه اند؟
      امکانش هست عکس واضحی از سوراخ ادرار فرزندتان ارسال کنید؟
  • تصویر کاربر مهدی چهارشنبه ۴ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 258 مشاهده پرسش
    سلام دکتر-سوزش ادرار-تکررادرار-احساس خالی نشدن کامل ادرار-در چند مورد خون ریزی پس از ادرار-بعضی مواقع درد خفیف در مثانه و پهلوها (قبل ازمایش ادرار 2 عدد اب میوه البالو و پرتغال خوردم) نتایج آزمایش پیوست شد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۴ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      به نظر من نیاز به بررسی های بیشتری دارید از جمله عکس رنگی مجرای ادراری و همچینن نوار مثانه تا بتواند به تشخیص و درمان کمک کند.
  • تصویر کاربر صمد سه شنبه ۳ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 480 مشاهده پرسش
    با سلام و ادب جناب دکتر بنده 3 ماه پیش با درد مثانه و کلیه راست به دکتر مراجعه کردم و دکتر سونوگرافی مثانه پرو خالی و کلیه ، آزمایش نوشت در هنگام مصرف اب جهت سونو دردکلیه چپ نیز اضافه شد(سونو پیوست) بعد از مشاهده نتیجه انتی بیوتیک و قرص جهت سنگ تجویز و همزمان جهت ادامه تشخیص دقیق سی تی اسکن نوشتند(سی تی پیوست) نتیجه سی تی اسکن سنگ 3 میلی در تحتانی حالب راست و کیست درکلیه راست بود. دکتر با مشاهده نتیجه انی بیوتیک و قرص قبلی را قطع و قرصsystone را تجویز کرد. بعد از یک ماه مصرف قرص و مایعات برخلاف مشاهده سنگ دوباره سی تی اسکن شدم و نتیجه عدم وجود سنگ را اعلام کرد(سی تی پیوست). با توجه به درد در کلیه ها و درد جدیدیدی که در پایین سمت راست شکم اضافه شده بود به نفرولوژ مراجعه کردم و دکتر با اعتقاد به اینکه مجاری ادراری شما انسداد دارد اسکن هسته ای و انواع آزمایشات نوشت (اسکن پیوست) بعد از مشاهده نتایج از این دفعه با اعتقاد به اینکه عامل انسداد خارجی ام ار ای با تزریق و بدون تزریق شکم و لکن و سونو نوشت ( هردو پیوست) و نهایتا علیرغم نتایج معمولی این دفعه نیز اعتقاد دارد عامل انسداد عامل گوارشی است. جناب دکتر با توجه به اینکه در هردو کلیه درد خفیفی مخصوصا هنگام خوابیدن به پهلو احساس می کنم و از طرفی درد زیر شکم به نزدیک لگن و نرسیده به مثانه انتقال یافته است. لطفا بنده را راهنمایی و از این بلاتکلیفی نجات دهید و در صورت نیاز دستور فرمائید حضوری خدمت برسم. با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      من تمام مدارک ارسالی را مشاهده کردم گرچه تناقضاتی در گزارش تصویر برداری های متعدد وجود دارد ولی در کل من مشکل جدی و نگران کننده ای را مشاهده نمی کنم و توصیه من این هست که در حال حاضر نیاز به اقدام بیشتری نیست و بهتر است با سونوگرافی هر 6 ماه فقط پیگیری کنید. تیپ دردتان و اینکه با خوابیدن به پهلو دچار درد می شوید به نظر من ربطی به کلیه هات ندارد
  • تصویر کاربر سارا سه شنبه ۳ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 301 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر. آیا اگر واکسن گارداسیل بجای بازو در باسن تزریق شود ایرادی داره؟ حالا که تزریقات این کار را انجام داده پیشنهاد شما چیه ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      ترجیحا بهتر است در بازو تزریق شود ولی اگر در باسن تزریق شده است نیازی به تکرار آن نیست
  • تصویر کاربر سعید سه شنبه ۳ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 327 مشاهده پرسش
    سلام دکتر من 15 سال خودارصایی شدید داشتم الان مزدوجم سستی در اات دارم نعوذ ندارم نعود شبانه در خواب دارم الحمدالله مشکل قند و چربی و گلسترول ندارم به نظر شما چوار کنم مثل قبل خود ارصایی بشم و دارای ی نعوذ سفت طبیعی باشم و با قرص به این حالت نعود نرسم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      خودارضایی باعث تغییر عادت ارضای جنسی می شود و در سکس مشکل ساز می شود و شاید برگشت به دوران قبل سخت باشد و در این موارد شاید داروهای کمکی مثل تادالافیل بتواند شرایط را بهتر کند.
      البته داشتن میل جنسی و معاشقه و رفتارهای جنسی فی ما بین شما و همسرتان هم می تواند کمک کننده باشد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۲۸ شهریور ۵ تعداد بازدید: 770 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط