اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر نیما سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 3726 مشاهده پرسش
    سلام.
    بعد از هر انزال، ضعف بسیار شدیدی دارم و چشمانم سیاهی میرود. طوریکه تا نیم ساعت نمی توانم حتی پلک بزنم، ازبس که بیحال می شوم.
    خودم کاملا متوجه میشم که بدلیل انزال، قندم افتاده و حتما باید شیرینی جات و یا آب قند بخورم.
    در ضمن قند خون بنده هم 90 هست.
    چی مصرف کنم؟ نیاز به مکمل یا مولتی ویتامینی دارم؟ اگر بله، چه برندی و چه مدت؟ مرد 33 ساله-لاغر اندام و دارای سیستم بدنی بسیار ضعیف که با یک نسیم کوچک سرما میخورم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      شاید مصرف ویتامین E 400 و یک دوم قرص آسنترا 6 ساعت قبل از نزدیکی شرایط شما را بهتر بکند البته قطعی نیست ولی به امحانش می ارزد
  • تصویر کاربر پ. سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 376 مشاهده پرسش
    سلام آقاي دكتر جباري. خسته نباشيد. من قبلا هم باهاتون صحبت كردم. سي سالمه و اچ پي وي تيپ ٦ دارم. متاسفانه دهانه رحمم نيز درگير شده. الان ٤ ماه از درمانم گذشته و عود نداشتم. ضايعات بيرون با يك بار پودوفيلين درمان شد. الان چند سوال داشتم ممنون ك راهنمايي ميكنيد. ١. ايا زگيل تيپ ٦ منجر ب سرطان رحم ميشه؟٢. واكسن گارداسيل زدم ايا دوز واكسن ها تموم بشه ميتونم اميدوار باشم ك ويروس ب كلي از بدنم پاك بشه٣.الان سه سال از ازدواجم گذشته قصد بارداري داشتم ك متاسفانه بيمار شدم اگر صبر كنم و يكسال از درمانم بگذره و عود مجدد نداشته باشم، باردار بشم امكانش هست بيماري برگرده؟٤.ايا ميتونم زايمان زايمان طبيعي داشته باشم؟٥.آقاي دكتر دلم از زندگيم سير شده داغون شدم نميدونم هم از كجا گرفتم شوهرمو دوست دارم دلم نميخواد بفهمم كاري كرده ك من مريض شدم دلم ميخواد بميرم يعني ميشه ب ووزاي سلامتي برگردم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      ١. ايا زگيل تيپ ٦ منجر ب سرطان رحم ميشه.؟.......................................خیر
      ٢. واكسن گارداسيل زدم ايا دوز واكسن ها تموم بشه ميتونم اميدوار باشم ك ويروس ب كلي از بدنم پاك بشه...................بله
      ٣.الان سه سال از ازدواجم گذشته قصد بارداري داشتم ك متاسفانه بيمار شدم اگر صبر كنم و يكسال از درمانم بگذره و عود مجدد نداشته باشم، باردار بشم امكانش هست بيماري برگرده؟............................امکانش خیلی ضعیف هست
      ٤.ايا ميتونم زايمان زايمان طبيعي داشته باشم؟......................اگر تست گردن رحم منفی باشد بله می توانید
      ٥.آقاي دكتر دلم از زندگيم سير شده داغون شدم نميدونم هم از كجا گرفتم شوهرمو دوست دارم دلم نميخواد بفهمم كاري كرده ك من مريض شدم دلم ميخواد بميرم يعني ميشه ب ووزاي سلامتي برگردم؟..........................این بیماری اینقدر هم که شما فکر می کنید ناامید کننده نیست لذا امید به زندگی و روحیه شاد و قوی در کنترل بیماری نقش بسزایی دارد توصیه می کنم قوی و پرامید به زندگی ادامه دهید
    2. تصویر کاربر پ. سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام اقاي دكتر جباري. كولپوسكوپي دادم جوابش مثبت بود دهانه رحمم نيز درگير شده. يعتي با اين تيپ ويروس سرطان دهانه رحم نميگيرم؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      تیپ 6 از نوع کم خطر بوده و سرطان دهانه رحم با این تیپ گزارش نشده است اما زایمان تان سزارین باشد
    4. تصویر کاربر پ. سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      خيلي خيلي ممنون از راهنمايي و اميد دادنتون آقاي دكتر جباري
    5. تصویر کاربر پ. سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      تو سايتتون خوندم قارچ ژاپني برا ريشه كن كردن اين بيماري جواب داده ايا تو ايران ميشه اين قارچو پيدا كرد؟ اگه هست از كجا؟
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      فکر کنم باشه ولی نه به این نام. متاسفانه نامش را فراموش کرده ام
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر سیدمحمدرضا سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 351 مشاهده پرسش
    باسلام.من 10 سال پیش واریکوسل چپ عمل کردم از راه شکافتن کنار مثانه.الان رفتم سونوگرافی رنگی نوشته عود کرده .جناب دکتر بهترین راه کدام.؟ایا مشکلی برای بچه دارشدنم پیش میاد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر آزمایش اسپرم طبیعی باشد نیاز به عمل مجدد نیست
  • تصویر کاربر فرهاد سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 338 مشاهده پرسش
    سلام دکتر من سوریاسیس دارم زگیل تناسلی هم دارم دارو هم مصرف میکنم از لحاظ روحی هم داغونم یبار فریز کردم ولی بیشتر شده و هر روز بیشتر میشه لطفا یک درمان مناسب بمن بگید چون سیستم ایمنیم پایینه لطفا کمک کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      از کرم آلدرا استفاده کنید یا اینکه لیزر کنید و سپس برای ضایعات جدید از آلدرا استفاده کنید
  • تصویر کاربر بهرام سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 437 مشاهده پرسش
    با درود خدمت شما من پنجاه ودو سال سن دارم وحدود یک ماه پیش کلیه سمت چپ من در بسیاری پیدا کرد با مراجعه به متخصص کلیه و انجام سنوگرافی وازمایش کلیه من سه تکه سنگ 3 میل داشت که به نظر دکتر زیاد مهم نبوده ومهم وچود یک توده در حالب است که در سونودیده شده ودکتر دستور بستری وانجام سیستوسکوپی دادند وبا انجام ان توده مذکور برداشته شدو داخل کلیه وحالب یک سوند یا لوله قرار دادند جواب پاتولوژی به گفته دکتر توده بسیار خفیف سرطانی بوده است وباید تا مدتی تحت نظر باشم وان لوله داخل کلیه تا یک ماه باید در کلیه بماند سوال داشتم ایا واقعا اینگونه توده ها خطر دارند ودوم این لوله که در کلیه قرار دارد مشکل بعدی بهمراه ندارد با توجه به اینکه از بعد از عمل حدود 20روز پیش ادرار من گاهی خونی وادرار همراه با سوزش است به دکتر مراجعه کردم ومورد را گفتم وایشان گفتند طبیعی است ونیاز به انتی بیوتیک نیست . ممنون میشوم راهنمایی بفرمایید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      تا گزارش پاتولوژی تود مذکور را نبینم نمی توانم نظری در مورد توده بدهم. لوله موجود در حالب مشکلی ایجاد نمی کند و خونریزی و سوزش هم بخشی مربوط به لوله مذکور است که با برداشتن لوله کم یا بطور کامل برطرف می شود
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۳۰ شهریور ۵ تعداد بازدید: 770 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط