اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر مقدم دوشنبه ۵ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 232 مشاهده پرسش
    با سلام . جناب دکتر بنده زیگیل تناسلی داشتم ک با مراجعه ب دکتر و کرایو همه از بین رفت.ولی زیر کلاهک التم دونه های ریزی داره ک چندتاشم درشت هستند.خواستم ببینم ک اینم ایا زیگیل تناسلی هستش یا ن؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۵ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      عکس واضح ارسال کنید
  • تصویر کاربر بینام دوشنبه ۵ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 243 مشاهده پرسش
    باسلام
    دکتر من یکماه بیشتر،چهارتا زگیل تناسلی داشتم که کرایو کردم،الان واسه چِک رفتم اون چهارتاخوب شدن،امانزدیک مقعدو و دوطرف تعدادی ریز ریز در اومده،حالا رفتم دکتر گفت مجدد کرایو کن،خاستم بدونم باز امکان دراوردن مجدد از جایی دیگه هست ،چه کاری انجام بدم که جاهای دیگه در نیاد،،،گوشی من صوتی نمیخونه باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۵ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      دکتر من یکماه بیشتر،چهارتا زگیل تناسلی داشتم که کرایو کردم،الان واسه چِک رفتم اون چهارتاخوب شدن،امانزدیک مقعدو و دوطرف تعدادی ریز ریز در اومده،حالا رفتم دکتر گفت مجدد کرایو کن،خاستم بدونم باز امکان دراوردن مجدد از جایی دیگه هست؟......................بله
      چه کاری انجام بدم که جاهای دیگه در نیاد؟......................... توصیه هایی که برای کنترل زگیل تناسلی و کاهش میزان عود و در بعضا ریشه کنی آن می شود:
      • عدم اصلاح موهای ناحیه تناسلی با تیغ وترجیحا استفاده از ماشین های اصلاح سر با شماره نه چندان پائین
      • نخاراندن ناحیه تناسلی
      • عدم خشک کردن ناحیه تناسلی با حوله بصورت مالشی
      • عدم استفاده از لیف در ناحیه تناسلی
      • کم کردن دفعات نزدیکی در صورت ابتلای همزمان شریک جنسی
      • قطع رابطه جنسی غیر ایمن
      • استفاده از کاندوم
      • چکاپ دوره ای توسط خود فرد و نیز پزشک با درشت نمایی مناسب
      • درمان سریع هر ضایعه جدید ترجیحا با روش های سریع الاثرتر مثل لیزر
      • تقویت سیستم ایمنی از طریق:
      o عدم استفاده از دخانیات و الکل
      o استفاده از سبزیجات و میوه جات تازه بویژه سیر تازه
      o استفاده از مکمل ها و آنتی اکسیدان ها
      o ورزش
  • تصویر کاربر ساناز دوشنبه ۵ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 353 مشاهده پرسش
    جناب آقای دکتر
    با سلام و تشکر از وقتی که میگذارید و به سوالات پاسخ می دهید.
    پیرو سوال قبلیم میخواستم بپرسم با توجه به پاسخ مثبت پی سی آر ، که نوع 42 را نشان داده است ، نتیجه این آزمایش چی رو اعلام کرده؟ من به چه نوع اچ پی وی مبتلا هستم؟ آیا انتقال ویروس اچ پی وی از طریق پوست هست ؟
    از طریق پیش آب و انزال مرد هم انتقال پیدا میکند؟
    از طریق بزاق دهان هم انتقال پیدا میکند؟
    اگر منی بر روی قسمتهای دیگر بدن مثلا کمر یا صورت هم بریزد این ویروس انتقال پیدا میکند؟
    چه مدتی طول میکشد تا ضایعات زگیلی خود را نشان دهند؟
    ویروس یک موجود زنده می باشد آیا اگر حوله ای که استفاده کرده باشیم و یک هفته بعد از آن استفاده کنیم این ویروس بر روی حوله موجود می باشد؟ با شستن حوله این ویروس از بین میرود؟
    همینطور سوالی که ذهن منو بیش از همه چیز درگیر کرده اینه که چرا میگن بین اچ پی وی و اچ آی وی رابطه وجود داره؟
    آیا امکان دارد کسی که اچ پی وی داره اچ آی وی داشته باشه ؟ من واقعا از دادن آزمایش اچ آی وی میترسم.....
    اقای دکتر عزیز بی نهایت ممنو میشم از پاسخگویی شما به سولات بیشماری که از شما پرسیدم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۵ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      پیرو سوال قبلیم میخواستم بپرسم با توجه به پاسخ مثبت پی سی آر ، که نوع 42 را نشان داده است ، نتیجه این آزمایش چی رو اعلام کرده؟ من به چه نوع اچ پی وی مبتلا هستم؟.......یعنی اینکه شما به ویروس HPV از نوع یا تیپ ۴۲ مبتلا هستید
      آیا انتقال ویروس اچ پی وی از طریق پوست هست ؟......................بله
      از طریق پیش آب و انزال مرد هم انتقال پیدا میکند؟................خیر
      از طریق بزاق دهان هم انتقال پیدا میکند؟...................خیر
      اگر منی بر روی قسمتهای دیگر بدن مثلا کمر یا صورت هم بریزد این ویروس انتقال پیدا میکند؟................................خیر
      چه مدتی طول میکشد تا ضایعات زگیلی خود را نشان دهند؟..........................معمولا ۲ تا ۱۲ ماه
      ویروس یک موجود زنده می باشد آیا اگر حوله ای که استفاده کرده باشیم و یک هفته بعد از آن استفاده کنیم این ویروس بر روی حوله موجود می باشد؟................معمولا یک تا دو هفته بر روی حوله می ماند
      با شستن حوله این ویروس از بین میرود؟.........................با مواد ضد عفونی بله
      همینطور سوالی که ذهن منو بیش از همه چیز درگیر کرده اینه که چرا میگن بین اچ پی وی و اچ آی وی رابطه وجود داره؟ ........................رابطه ای وجود نداره ولی از آنجایی که غالبا افرادی که HPV دارند رفتار پر خطر داشته اند لذا احتمال ابتلا به HIV هم دارند فقط احتمالش هست که این احتمال خیلی خیلی ضعیف هست ولی بایستی تست بدهند.
      آیا امکان دارد کسی که اچ پی وی داره اچ آی وی داشته باشه ؟ .............................بله
  • تصویر کاربر Mg دوشنبه ۵ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 278 مشاهده پرسش
    Salam mamnoon az pasekhetoon , inaee ke farmoodid chize khatarnaki nist?
    Baraye inke darman beshe che kar bayad bekonam
    Faghat man ghablan pishe shoma ye amale zigile dar nahie maghad dashtam ke khub shod dge dar naumad , ina be khatere un e??
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۵ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      خطرناک نیست برای درمان مناسب بستگی دارد علت را چی تشخیص دهیم برای تشخیص دقیق توصیه می کنم هر وقت زد قبل از اینکه محو شود و دارویی روش بزنید برای معاینه حضورا مراجعه کنید.
  • تصویر کاربر مهدی دوشنبه ۵ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 492 مشاهده پرسش
    ممنونم از شما بابت پاسخگویی درسوال قبلی سه نکته رو یادم رفت بپرسم
    بنده واریکوسل سمت چپ بیضه دارم وآزمایش اسپرمم خوب نبوده
    تحرک 28بوده از نرمال 40به بالا
    تعداد 8بوده از نرمال 15به بالا
    بقیه موارد نرمال بوده
    پرسیده بودم امکانش هست بعد از عمل بتونم از راه طبیعی بچه دار شم گفتین نمیشه به طور یقینی گفت ولی احتمالش هست سه نکته ای که فراموش کردم این ها هستند:
    با توجه به اینکه الان من 23سالمه آیا الان عمل کنم تا 5 6سال آینده که قصد بچه دار شدن دارم کیفیت اسپرم به حد نرمال نمیرسه برای بچه دار شدن طبیعی؟؟
    اگه از راه طبیعی نشد از راه های دیگه هم احتمالیه؟یا از راه های دیگه صد درصد میتونم بچه دار شم؟
    هرچه زودتر عمل کنم بهتر یا تاخیرش تا زمان ازوداج ایرادی نداره؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۵ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      با توجه به اینکه الان من 23سالمه آیا الان عمل کنم تا 5 6سال آینده که قصد بچه دار شدن دارم کیفیت اسپرم به حد نرمال نمیرسه برای بچه دار شدن طبیعی؟؟ ..............قابل پیش بینی نیست
      اگه از راه طبیعی نشد از راه های دیگه هم احتمالیه؟یا از راه های دیگه صد درصد میتونم بچه دار شم؟..........................معمولا نزدیک به صد در صد هست
      هرچه زودتر عمل کنم بهتر یا تاخیرش تا زمان ازوداج ایرادی نداره؟؟..........................می توانید سالیانه آزمایش دهید و اگر در حال بدتر شدن وضعیت اسپرم ها بود عمل کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۱۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 763 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط