اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر بهزاد یکشنبه ۴ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 352 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    گفته بودم‌که 40 روز مشکل تکرر ادرار دارم...وگفتین اطلاعات بیشتر بدم
    مجددا پیگری کردم و پیش دکتر دیگری رفتم...بر خلاف سایر پزشک هایی که گفته بودند مثانه نوروژنیک هست و دارو برای اون بیماری داده بودند...این مرتبه دارو نوشتند که یوراسین و تامسولوسین و افلوکساسین و ایمی پرامین هستند که متوجه شدم داروهای پروستات هستند...اما سونوگرافی انجام دادم حجم پروستات ۱۲ سی سی و اندازه نرمالی داشت و دکتر سونوگرافی گفتند مشکلی در اندازه مثانه و کلیه و پروستات نیست و سنگ هم وجود ندارد
    ادرار اغب کم هست مقدارش ولی بعد از مصرف مایعات و به خصوص میوه،حجم زیادی دارد و وقتی حجم ادرار کم هست اغلب نزدیک ۱۰ثانیه باید منتظر باشم تا ادرار شروع شود
    واقعا گیج شدم...۵دکتر رفتم و هر کدوم نظر و داروهایی دادند که اصلا مشابه نیست...فقط همه‌ گفتند به خاطر استرس هست
    ممنون میشم راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      در طول صبح تا شب چند بار ادرار می کنید؟
      شب ها هم از خواب بلند می شوید برای ادرار کردن؟
      فشار ادرار و جریان ادرار چگونه است؟ ادرار باریک می اید یا مثل قبل هست و طبیعی است؟
      چند سال دارید؟
      سابقه دیابت؟
      سابقه جراحی دیسک کمر؟
      لطفا پاسخ را در ادامه ی همین پرسش و پاسخ ارسال کنید.
    2. تصویر کاربر بهزاد شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      در طول روز تقریبا هر ۴۵دقیقه یکبار ادرار میکنم
      بله در صورتی که شب ها زود بخوابم در طول شب یک یا دوبار و گاهی سه بار باید بیدارشم برای ادرار کردن
      در صورتی که مایعات زیاد مصرف کنم ادرار بلافاصله و با حجم زیاد خارج میشه ولی اگر مایعات کمی مصرف کنم احساس ادرار میکنم و باید اقدام کنم،با اینکه حجم ادرار کم هست...جریان ادرار در صورتی که مایعات نرمال مصرف کنم قطع میشه و باز میاد..اغلب بعد از ادرار کردن حس میکنم کامل ادرار خارج نمیشه...گاهی هم اخر ادرار به صورت قطره ای میاد
      ۲۱ سالمه و دیابت نداشتم و ازمایش خونم هم قند نرمالی داشته
      جراحی هم کلا انجام ندادم تا به حال
    3. تصویر کاربر بهزاد شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      در طول روز تقریبا هر ۴۵دقیقه یکبار ادرار میکنم
      بله در صورتی که شب ها زود بخوابم در طول شب یک یا دوبار و گاهی سه بار باید بیدارشم برای ادرار کردن
      در صورتی که مایعات زیاد مصرف کنم ادرار بلافاصله و با حجم زیاد خارج میشه ولی اگر مایعات کمی مصرف کنم احساس ادرار میکنم و باید اقدام کنم،با اینکه حجم ادرار کم هست...جریان ادرار در صورتی که مایعات نرمال مصرف کنم قطع میشه و باز میاد..اغلب بعد از ادرار کردن حس میکنم کامل ادرار خارج نمیشه...گاهی هم اخر ادرار به صورت قطره ای میاد
      ۲۱ سالمه و دیابت نداشتم و ازمایش خونم هم قند نرمالی داشته
      جراحی هم کلا انجام ندادم تا به حال
    4. تصویر کاربر بهزاد شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      در طول روز تقریبا هر ۴۵دقیقه یکبار ادرار میکنم
      بله در صورتی که شب ها زود بخوابم در طول شب یک یا دوبار و گاهی سه بار باید بیدارشم برای ادرار کردن
      در صورتی که مایعات زیاد مصرف کنم ادرار بلافاصله و با حجم زیاد خارج میشه ولی اگر مایعات کمی مصرف کنم احساس ادرار میکنم و باید اقدام کنم،با اینکه حجم ادرار کم هست...جریان ادرار در صورتی که مایعات نرمال مصرف کنم قطع میشه و باز میاد..اغلب بعد از ادرار کردن حس میکنم کامل ادرار خارج نمیشه...گاهی هم اخر ادرار به صورت قطره ای میاد
      ۲۱ سالمه و دیابت نداشتم و ازمایش خونم هم قند نرمالی داشته
      جراحی هم کلا انجام ندادم تا به حال
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۴ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      با توجه به توضیحاتی که فرمودید توصیه می کنم تست یورودینامیک انجام دهید.
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر مهسا جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 384 مشاهده پرسش
    با سلام خسته نباشید رابطه مقعدی داشتم بعد مایع منی رو مقعد ریخته شد میگن hiv از طریق مقعد خیلی شایع هست خیلی استرس دارم آقا دکتر شما جایی میشناسید تست hiv انجام بشه چقد احتمالا داره که گرفته باشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      تقریبا همه ازمایشگاه ها انجام می دهند به درمانگاه بیمارستان امام خمینی هم می توانید مراجعه کنید
  • تصویر کاربر مهران شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 165 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید.
    آقای دکتر من 20 سالمه و بطور مادرزادی وقتی آلتم راست میشه شبیه به یک موز هست آیا بعد از ازدواج مشکلی برای من پیش میاد که نتونم درست رابطه جنسی داشته باشم سوال بعدی اینکه ماهی یکبار خودارضایی میکنم امکان داره که مشکلی برام پیش بیاد فعلا که خداروشکر هیچ مشکلی ندارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      اگر میزان انحنا زیاد باشد می تواند مشکل ساز باشد ماهی یکبار ضرری ایجاد نمی کند
  • تصویر کاربر فاطمه جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 750 مشاهده پرسش
    با سلام .. ببخشید من 30 ساله و مجرد هستم..دچار ضعف بدنی هستم که کاهش وزن داشتم ولی دکتر گفتن ربطی نداره من عفونت مثانه داشتم دارو خوردم و رفع شد ولی تکرار ادرار من از بین نمیره و باعث وسواس من شده من ی کم اضطراب هم دارم و با هرگونه فشار به بدن .. زیاد ایستادن .. لباس تنگ .. تکان های ماشین .. روی دو زانو نشستن.. و یا موقع شستن لباس و یا ظرف تا اب به من می پاشه دفع ادرار دارم و یا ازم خارج میشه موقع شستن خونه که خیلی بدم و یا پاهایم داخل آب باشه هوا که سرد باشه این مشکل بیشتر میشه و هر بار مجبورم حمام برم که اونجا هم زیر دوش که هستم مدام دچار این حالت میشم و مدام می شورم و بیرون که میام لباس زیر که می پوشم خیس میشه .. دستشویی رفتن هم این مشکل رو دارم .. تابستان نمیتونم جلوی کولر باشم و یا آب و میوه مث خربزه و هندوانه بخورم همش باید جای خشک باشم و خانه نشین حتی برای خرید بازار هم نمی توانم بروم تابستان و زمستانهای چند تا لباس آستین دار بپوشم و شلوار زیر شلوار بپوشم
    باید جایی باشم که دستشویی داشته باشه خواهشمندم راهنمایی بفرمائید که من چکار کنم این موضوع باعث اختلاف من و خانواده شده من آزمایش کامل و سونو هم از کلیه و رحم دادم و کشت ادرار هم انجام دادم که پزشک دیدن مشکلی نبود فقط عفونت مثانه داشتم ..دارو خوردم عفونت رفته ولی ادرار رفع نشده.. و مدام می شورم و هیچ مسافرت نمیشه برم ی سالی هست این طور هستم همش هرجا میرم باید لباس زیر و شلوار اضافه ببرم در روز صبح ها 3بار دستشویی میرم و در کل تا 9 بار میشه موقع ادرار درد یا سوزش ندارم ولی قبلا که عفونت مثانه داشتم بود و الان نه .. و نمیتونم خودم رو سفت نگه دارم .. دکتر گفتن از بس شستن اب داخل واژن هست بیرون میاد ولی علایم دفع ادرار هست و تا کامل تا محل خروج ادرار حس می کنم و یا سر پا که هستم و سرد میشه خودم رو میگیرم ولی باز لباسم خیس میشه قبلا زمستان فقط ماهی چند بار این حالت می شدم ولی از عید بخصوص این فصل دایم شده
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر شبنم شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 307 مشاهده پرسش
    مجاری ادرار باعرض سلام وخسته نباشید جناب آقای دکتر،آیا احتباس ادراری ازطریق سونو گرافی مشخص میشود؟وقرص فنازوپیریدین برای تکرر ادرار مناسبه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      باعرض سلام وخسته نباشید جناب آقای دکتر،آیا احتباس ادراری ازطریق سونو گرافی مشخص میشود؟..........................سونوگرافی به کمک معاینه و شرح حال بیمار در کنار هم به تشخیص احتباس ادراری کمک می کند.
      وقرص فنازوپیریدین برای تکرر ادرار مناسبه؟....................غالبا خیر
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۱۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 763 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط