اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر الناز پنجشنبه ۲۸ تیر ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 280 مشاهده پرسش
    اقای دکتر من همین خانمم خوزستان که گفتم 80 سی سی ادرار میماند شما بیمارستانی که هستید ایا این تست نوار مثانه تست یورودینامیک انجام میدین ما اینجا انجام نمیدن؟ واگه تهران همون بیمارستانی که هستید این تست انجام میشه جوابش چند روز طول میکشه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۸ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      نه در بیمارستان هاشمی نژاد انجام می دهند زنگ بزنید بیمارستان بپرسید
  • تصویر کاربر النازوالی پنجشنبه ۲۸ تیر ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 430 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید من دختری 25 ساله ازخوزستان شهر دزفول هستم و3 ساله مشکل تکرر ادرار دارم خیلی از متخصص ها رفتم و هیچ کاری نتونستم برام انجام بدن و میگفتن ما نمیتونیم تشخیص بدیم ازمایش خون دادم مشکلی نبود قندمم خوب بودو سونو که دادم 80 سی سی ادرار درمثانه ام میماند و تازگی که دکتر متخصص رفتم بهم گفت 80 سی سی زیاده و به کلیه هات ضرر میرسونه بهم قرص ویسول 10 و باکلوفن10 تجویز کرذ که یه ماه مصرف کنم و اگه جواب نداد گفت برات بادستگاه مجرا ادرارو گشاد کنیم شب و روز هم زیاد دستشویی میرم توروخدا کمکم کنید؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۸ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم نوار مثانه یا تست یورودینامیک بگیرید
  • تصویر کاربر زهرا یکشنبه ۳۱ تیر ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 494 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید بنده 24 سال سن دارم، چن ماهی در قسمت مهبل ی زخم کوچکی داشتم ک بعد از مدتی خارش شدید گرفت و دورش سیاه شد و هر وقت با دستمال پاک میکردم زخمه باز می‌شد و خارش داشت، بعد از گذشت چن ماه تصمیم گرفتم برم دکتر پوست، ک ایشون گفتن ک باید نمونه برداری شود نمونه برداری شد و جواب آزمایش اومد، دکتر گفتن ک زگیل هست و باید فریز شود، و یک جلسه فریز شدم،واین ک دکتر گفتن هفته ای یک بار یا دو هفته ای یک بار باید فریز بشم چون گفتن ک ب صورت دانه نیست، و این نوع بیشتر ب فریز احتیاج دارد، رابطه هم داشتم ولی نامزدم دو تا متخصص پوست رفتن گفتن ک نداری، من نمیدونم خودمم الان ب جواب پزشکم شک کردم، ب نظرتون چ کاری انجام دهم؟ جواب آزمایش :
    نمونه : پوست وولو
    تشخیص های افتراقی بالینی:LP, wart
    ماکروسکوپی: دو پانچ بیوپسی پوست هریک با سطح اپیدرمی ب قطر دو دهم و ضخامت برداشت یک دهم سانتیمتر
    میکروسکوپی: اپیدرم برآمده با هیپرکراتوز ارتو و پاراکراتوتیک با آکانتوز و دیسپلازی و میتوز با سلول‌های دیس کراتوتیک و واکوعله پراکنده است در اطراف عروق متسع شبکه سطحی و انترستیس آماس مزمن متوسط و ملانوفاژ دیده می شود
    همکار محترم HPV_PCR بر روی بلوک بافتی توصیه می‌شود.
    لطفا بگید این چیو نشون داده
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۸ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      این گزارش قطعی بودن زکیل را نشاندنداده و توصیه به تست ویروس کرده است
    2. تصویر کاربر زهرا پنجشنبه ۲۸ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      ببخشید بنظرتون با این مشخصاتی ک خودم گفتم زگیل دارم، و این ک تست ویروس را کجا باید انجام بدم؟ هزینه هاش چقدر هست؟ و این ک اگر نداشته باشم آیا این فریز ک انجام دادم مشکل ساز نمیشه برام؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۹ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      بنظرتون با این مشخصاتی ک خودم گفتم زگیل دارم،....................از روی این مشخصات نمیشه نتیجه گیری کرد
      و این ک تست ویروس را کجا باید انجام بدم؟..........................خیلی از آزمایشگاه ها دارند
      هزینه هاش چقدر هست؟ .............................حدود 400 هزار تومان
      و این ک اگر نداشته باشم آیا این فریز ک انجام دادم مشکل ساز نمیشه برام؟..........................خیر
    4. تصویر کاربر زهرا جمعه ۲۹ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام ببخشید بنظرتون چی هست؟؟ این ک من مشخصاتش گفتم؟؟؟ شما چ تشخیصی می‌دهید؟ و این ک من در مشهد هستم شما دکتر خوب سراغ ندارید ک من ی بار دیگه متخصص برم؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۹ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمیشه تشخیصی را مطرح کرد چون علائم بیماری ضایعات شما اختصاصی بیماری خاصی نیست ولی حتما نیاز به پیگیری دارد. متاسفانه پزشکی را در مشهد نمی شناسم
    6. تصویر کاربر زهرا شنبه ۳۰ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام و خسته نباشید خدمت شما دکتر محترم، من امروز دوباره یک متخصص پوست دیگر رفتم ایشون گفتن ک برم HPV_PCR رو انجام بدم و ایشون هم شک داشتن، جواب درست ب من ندادن، برام دارو نوشتن من هنو نگرفتم من این نسخه رو براتون میفرستم لطفا آقای دکتر شما بگید چی هست؟ ببینید ایشون تشخیصشون چی بوده؟ من ک سردرگم شدم
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳۱ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      نسخه را نفرستاده اید.
    8. نمایش سایر 6 پاسخ
  • تصویر کاربر علوی پنجشنبه ۲۸ تیر ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 278 مشاهده پرسش
    مرسی ازپاسخ دهی شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۸ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      👍🏻
  • تصویر کاربر حسن پنجشنبه ۲۸ تیر ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 352 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید
    من 27 سالمه و نزدیک به 4 روزه که بیضه سمت راستم درد خفیفی گرفته در حالت عادی درد ندارد اما اگر لمس بشه درد داره، زمانی که می خوابم لمس هم بشه به اون صورت درد ندارد، اثری از تورم یا باد کردن نیست تغییری مشاهده نکردم، فقط بیضه سمت راست هست و اما بعد از 4 روز کنی شکمم در حالت نشسته تیر میکشید که اون هم لحظه‌ای بود، در هنگام ادار هم نه سوزشی هست نه خونی بدون درد و به راحتی می تونم ادار کنم لطفاً راهنمایی کنید ممنون از وقتی که گذاشتین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۸ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      معمولا علتش اسپاسم یا التهاب اپیدیدیم هست. با اینحال سونوگرافی انجام دهید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۱۶ شهریور ۵ تعداد بازدید: 763 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط