اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر milad سه شنبه ۱ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 265 مشاهده پرسش
    سلام مدتی است در مجاورت مقعد م تورمی ایجاد شده که همراه درد است و نشستن را برایم سخت کرده که مجبورمیشم از کمپرس یخ استفاده کنم یا در لگن آب گرم 15 دقیه بمانم که البته با کمپرس اب یخ ارامتر میشم لطفا به سوالم پاسخ دهید و نام بیماری و درمان آن را بنویسید
    1- نام بیماری 2- علت 3- درمان و راه بهبودی ضمنا از پماد Hydrocortisone استفاده می کنم که تاثیرش را احساس نکردم ضمنا در موضوع قبلی که با شما مشورت کردم با کد g31mx0117455 بنا به دستور شما ام آر ای رفتم و متخصص اعلام کرد درد بیضه مربوط به کمر شما نیست ولی دیسک ایراد داری البته درد بیضه کمی فروکش کرده عکس ضمیمه دارد با عرض پوزش
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      با توجه به محل و رنگش بیشتر به یک آبسه می خورد ولی سطحی یا عمقی بودنش و همچنین تشخیص قطعی نیاز به معاینه دارد و از این بابت بایستی به جراح عمومی مراجعه کنید و درمان براساس شدت بیماری از آنتی بیوتیک تا جراحی می تواند متغییر باشد. ظاهرا فتق خفیف دو طرفه در سونو دارید که می تواند توجیه کننده ی درد بیضه باشد.
  • تصویر کاربر .... سه شنبه ۱ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 281 مشاهده پرسش
    با سلام
    يه مدتي هست نگران اين ضايعات هستم كه حدود دو سالي هست متوجهشون شدم، در طول زمان به نظرم تغيير اندازه هم ندادند.
    وقت دكتر گرفتم اما چون كمي زياد به وقت ويزيتم مونده خواستم راهنمايي بفرماييد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      این ها زگیل تناسلی نبوده و جزو بافت طبیعی آلت هست برخی غده سباسه (سفید رنگ ها) و برخی فیبروم پوستی است
  • تصویر کاربر دلناز سه شنبه ۱ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 283 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر . میخواستم بدونم فرق بین وستیبولار و زگیل تناسلی چیه؟ و از کجا بفهمم ک این ضایعه زگیله یا وستیبولار. چون به دکتر مراجعه کردم شک داشت ک زگیل یا نه. به نظرتون چیکار کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      شاید برای شما تشخیص مشکل باشد و بیشتر پزشکی که چشمش آشنا به این ضایعات هست می تواند تشخیص و افتراق دهد. وستیبولار پاپیلوماتوز صورتی رنگ و هم رنگ مخاط بقیه بافت ناحیه تناسلی است و انگشتی مانند، نرم و قرینه بوده یا بصورت خطی هستند. در صورتی که زگیل رنگی متفاوت داشته و معمولا گل کلمی است و قرینه نمی باشد. در صورت تمایل می توانید عکس ارسال کنید.
  • تصویر کاربر حامد دوشنبه ۳۱ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 238 مشاهده پرسش
    سلام
    تقریبا یک هفته ای میشه در بیضه سمت چپم در قسمت بالای بیضه یک برامدگی میبینم طوری که بنظر میاد بیضه سمت چپ یکمی از حالت بیضی بودن خارج شده. البته زمانی میشه متوجه این مشکل شد که کیسه بیضه شل یا به اصلاح بیضه ها پایین باشن و زمانی که بیضه ها بالا میان و کسیه بیضه تنگ میشه این برامدگی و مشکل دیگه مشخص نیست و همه چیز نرمال به نظر میاد. توی این یک هفته هیچ گونه درد خاصی هم نداشته و این برامدگی بزرگتر یا کوچکتر هم نشده. البته نوع قرارگیریش هم کمی تغییر کرده و افتاده تر شده بیضه سمت چپم.
    وقتی هم لمسش میکنم حالت توده بودن نداره بیشتر حالت رشته رشته بودن و موقع لمس یه جورایی زیر دست نمیمونه و حرکت میکنه. و سفت نیس. موقع لمس هم هیچگونه دردی نداره.
    مدتیه تمرینات بدنسازی انجام میدم و سابقه بیماری تناسلی خاصی هم نداشتم جز یک ماه پیش که یه جوش روی کیسه بیضه چپ به وجود اومد که اونم خود به خود رفع شد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳۱ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      به احتمال خیلی زیاد واریکوسل هست ولی برای تشخص قطعی نیاز به معاینه و/یا سونوگرافی است.
  • تصویر کاربر محمد دوشنبه ۳۱ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 321 مشاهده پرسش
    با عرض سلام وخسته نباشید. بنده 47سال دارم شروع ادرارم قطره ای بااندکی فشاربدون هیچ سوزش است قطع می شودبعد ازحدودیک دقیقه بصورت روان ولی کم فشار ودوشاخه ای شروع می شود مجدد قطع و شروع بافشار بیشتر.حدودا تا4 مرتبه قطع ووصل می شودهرچه به مراحل پایانی می رود تخلیه راحتتر می شودحدود 4سال قبل متوجه مشکل ادراری شدم ولی اوایل بسیارخفیف وناچیز بود .جویای نظرجناب عالی هستم. باسپاس فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳۱ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      هم می تواند مشکلات مربوط به پروستات باشد و هم تنگی مجرای ادراری و با احتمال کمتر تنبلی مثانه. توصیه می کنم با آزمایش ادرار و سونوگرافی از کلیه ها و مثانه پر و خالی و پروستات انجام دهید و بعدش هم احتمالا نیز به عکس رنگی از مجرای ادراری خواهد بود.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۱۹ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط