اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر بي یکشنبه ۳ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 327 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت دكتر
    من از وقتي١٥سالم بود چندين سال خودارضايي ميكردم روزي يكباربعضي وقتها روزي دوبار،،،الان يكسال و نيم اينكارو نميكنم ولي الان كمرم وحشتناك سست شده وقتي ميخوام نزديكي كنم هنوز كاري نكردم آبم مياد حتي بعضي وقتها هنوز لباسامو در نيوردم ارضا ميشم بعدشم ك ارضا شدم بدنم وحشتناك احساس ضعف و خستگي و سستي ميكنه سرگيجه ميگيرم،،درضمن از وقتي خودارضايي رو ترك كردم شبها تو خواب محتلم ميشم بعضي وقتها هرشب يا هردوسه شب يكبار بعضي وقتها هفته ايي يكبار ك بعد محتلم شدنم هم بدنم خيلي سست ميشه
    واقعا اين وضعيت خسته و كلافم كرده خيلي اذيتم خيلي
    دكتر ازت خواهش ميكنم راهنماييم كن حتي اگه بشه از شهرستان ميام مطبتون سپاسگذارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳ دی ۹۶( 8 سال پیش)
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      زودانزالی درمان قطعی ندارد ولی با درواروهایی مثل بیحس کننده های موضعی و قرص هایی مثل پاروکستین 20 میلی یا سرترالین 50 میلی( بصورت دائمی و روزانه یک عدد یا اینکه 6 ساعت قبل از نزدیکی)، می توان آن را کنترل کرد ولی تا زمانی که دارو مصرف می کنید موثر است و با قطع دارو مشکل مجددا ظاهر می شود
      اسپری لیدوکائین 10% یا کرم زایلا-پی یکی از این داروهاست. 20 تا 25 دقیقه قبل از مقاربت و حتی قبل از سفت شدن آلت به کلاهک آلت و زیر آن و یا کلاهک به اضافه نیمه انتهایی آلت یا تمام آلت بزنید(بر حسب شدت زود انزالی و میزان سفتی آلت). حتما بعد از احساس بی حسی و قبل از شروع روابط جنسی آلت خود را بشورید.
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر مريم یکشنبه ۳ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 1589 مشاهده پرسش
    من دچار بيماري أچ پي وي ژئوتيپ 6٨و ٣٩ شدم ميخواستم بپرسم أيا درمان داره يا خير اچ پي وي ژئوتيپ 6٨و٣٩ شدم
    أيا درمان داره
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳ دی ۹۶( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر سعید یکشنبه ۳ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 362 مشاهده پرسش
    اقای دکتر من در قسمت تحتانی مثانه همیشه یه مقدار حس تورم دارم یعنی وقتی با دست روی مثانه فشار میدم حس خوبی بهم نمیده و حالت تورم به نظر میاد ولی مشکل ادراری ندارم نه سوزش و نه ..... به دکتر مراجعه کردم گفت ممکن اسپاسم عضله مثانه یا کامل تخلیه نشدن منی یا عفونت مزمن تو مجاری ادراری باشه که داکسی سایکلین با افلوکسیر 200 برام نوشت البته بهتر شد ولی این تورم مزمنو من همیشه حس میکنم به نظر شما مشکلی میتونه وجود داشته باشه؟ من36 سال دارم و مجردم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳ دی ۹۶( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۳ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 406 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید خدمت آقای دکتر
    مردی هستم 28 ساله ساکن شهرستان رفسنجان.استان کرمان.3 ساله ازدواج کردم ولی متاسفانه بچه دار نشدم بعداز اینکه به پزشک متخصص مراجعه کردم متوجه شدیم مشکل از خودمه ازمایش منی دادم ک اسپرمم صفر بود بعداز مراجعه به یکی از بیمارستانهای استان یزد دکتر متخصص گفتند بیضه هام مادرزاتی کوچک هستند و از طریق طبیعی بچه دار نمیشویم.بعداز مقداری تحقیق متوجه شدیم بیمارستان صارم هم مخصوص نازایی هست و مراجعه کردم صارم.طی یک عمل جراحی از بیضه هام(آزواسپرمی)دکتر اسپرم پیدا کرد با کیفیت متوسط ولی گفتند لوله خروجی اسپرم مسدود شده حتی یک دوره ای وی اف هم انجام دادیم متاسفانه منفی شد.سوالم این بود آیا میتوانم کیفیت اسپرمم را بالا ببرم و لوله هایی ک مسدود شده اند را باز کنم.فقط لطفا جواب بدهید چون زندگیم داره از هم میپاشه.
    ممنون از لطفتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳ دی ۹۶( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر f.h یکشنبه ۳ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 5833 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر.من حدود 5 سال قبل واریکوسل گرید 2 داشتم در بیضه چپ که جراحی نمودم و حدود 5 ماه قبل نیز جهت بچه دار شدن اقدام نمودم که جنین تشکیل شد و در هفته ششم هم ضربان قلب شنیده شد اما زمانی که همسر برای غربالگری مراجعه کرده بود طبق سونوگرافی جنین فقط تا هفته هفتم رشد کرده بود و دیگه ضربان قلب هم نداشت و همسر باید سقط جنین انجام میداد. من به دکتر مراجعه و معاینه شدم و طبق سونوگرافی از بیضه ها متوجه شدم واریکوسل چپم مجددا عود کرده ولی هنور خفیف هست ، آزمایش اسپرم هم انجام دادم که نتیجه آن برای شما ارسال میکنم لطفا راهنمایی کنید که نتیجه آزمایش چیه و آیا ارتباطی به سقط جنین توسط همسر م داره.متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳ دی ۹۶( 8 سال پیش)
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۲۳ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط