اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر محمود شنبه ۲ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 420 مشاهده پرسش
    مجاری ادرار
    1. تصویر کاربر محمود پنجشنبه ۳۰ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      با اهدای سلام آقای دکتر و ضمن تشکر از روشنگری های جنابعالی. من مرد، 57 ساله مدتی است که از همسرم دور هستم و گاهی خوب به دلایلی به آلتم و مسیر ادرار فشارهایی هم وارد می آید! در هنگام ادرار گاهی سوزش مختصری دارم ولی تکرر ادرار ندارم. سونوگرافی جامع در سال گذشته هم هیچ موردی در هیچ یک از اعضا نشان نداد. سال گذشته آز ادرار من مشکلی نداشت ولی هفته قبل که آزمایش دادم ، نتیجه پیوست را مشاهده می کنید که trace خون در آن مشاهده می شود. آز PSA هم موردی در زمینه پروستات نشان نداد. البته تست هلیکوباکتر مثبت بود و ناراحتی گوارشی علت اصلی مراجعه من به دکتر بود که بنا شد درمان شود؟ آیا آز ادرار نگران کننده است؟ ممنون از زحمات شما
    2. تصویر کاربر محمود پنجشنبه ۳۰ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      متوجه نحوه کار با سیستم تلگرامی شما نشدم؟
    3. تصویر کاربر محمود پنجشنبه ۳۰ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      ?
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      نتیجه آزمایش ادرار و PSA جنابعالی نرمال تلقی می شود و نیاز به اقدام تشخیصی یا درمانی بیشتری ندارید
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر اميررضا شنبه ۲ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 248 مشاهده پرسش
    احساس ميكنم الت كج شده و من ١٧ سالم است و نگران اينده هستم كلا ميخواستم ببينم التم مشكل دارد يا نه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      در این عکس که من مشکلی نمی بینم
  • تصویر کاربر امید شنبه ۲ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 299 مشاهده پرسش
    سلام. در محل اتصال آلت (بیخ الت) مدت سه هفته است که دو سه تا دانه ریز به رنگ سفید مایل به زرد دارم. خواستم بدونم این چیه دکتر. ممنون. من تماس جنسی خارج از خانواده ندارم و 38 ساله هستم. عکس گرفتم که میفرستم خدمتتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      به نظر میرسه کیست اپیدرموئید باشند یا همان غدد سباسه یه چیزی شبیه غدد ریز چربی که مسری و نگران کننده نیستند
  • تصویر کاربر بنده شنبه ۲ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 341 مشاهده پرسش
    سلام دکتر.مشکل دردفع ادرار دارم.بعد از این که ادرار میکنم مقداری ادرارتو کلاهک آلت تناسلیم میمونه.بعد که از دستشویی میام.وکمی که به زیر شکمم فشار میاد چند قطره ادرار خارج میشه.وآخرادرارخردخرد ادرار میکنم.انگاراصلا ادرارم تموم نمیشه.همون لحظه که بلند میشم احساس میکنم تو نوک آلتم ادرارهس واگه دوباره بشینم باز ادرار میکنم چند ماه همین جوری بودم ولی بیخیال بودم تااین که متوجه تورمی مثل یک حلقه درسمت راست آلت تناسلیم شدم وتوحالت نعوظ انتهای آلت تناسلیم همون سمت راست فرورفتگی داره.اصلا کلا سمت راست آلتم ورم داره مخصوصا از زیر کلاهک تاختنه گاه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      برای تورم و فرو رفتگی بایستی معاینه شوید تا اگر مشکل خاصی باشه درمان مناسب ارايه شود بابت احساس ماندن ادرار در ناحیه کلاهک توصیه می کنم استبراء انجام دهید تا ادرار باقیمانده در مجرا تخلیه شود
  • تصویر کاربر منصوره شنبه ۲ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 370 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر. وقت بخیر. حدود 4 ماه پیش کمی بالاتر ازکلیتوریس خود زخم کوچکی ایجاد شد و بعد ازبهبود یک زایده گوشتی جای ان را گرفت. بنده ان را دستکاری کردم و زایده دیگری کنار ان اضافه شد. به دکتر زنان مراجعه کردم. با مشاهده و قبل از هر گونه ازمایش و نمونه برداری گفتند که زگیل تناسلی است و ان را لیزر کردند و سپس از من پاپ اسمیر و hpvژنوتایپ به عمل اوردند که ازمابشگاه ان نمونه ها را باطل اعلام کرد زیرا 24 ساعت قبل هم رابطه جنسی داشتم و هم کرم وارینال استفاده کرده بودم. ازمایشگاه از من خواست 3 الی 4 روز دیگر مراجعه کنم و انگاه از من پاپ اسمیر و ژنوتایپ hpv و نمونه برداری از سایر زایده ها(این زایده هادبسیار بسیار ریز بوده و در لب های بزرگ اندام تناسلی و ابتدای واژن و همرنگ پوست و کمی صورتی هستند) انجام دادند. حال که جواب ازمایش ها امده و همگی اعم از لو ریسک و های ریسک منفی است ، دکتر بنده همچنان تاکید دارد که این زایده ها زگیل و از نوع کم خطر استِ(در صورتی که ازمایشات من هم لوریسک و هم های ریسک منفی است). خواستم نظر جنابعالی را بدانم ایا حتی با نمونه برداری از سایر زایده ها و منفی شدن hpvمی توان گفت ان زایده ها زگیل تناسلی است؟ ممنونم. خواهش میکنم کمکم کنید.تصاویر ازمایش و اندامم پیوست است. ایا شما در ابتدای واژن زگیل مشاهده میکنید و یا کناره ها . خیلی تشکر. و عذرخواهی بابت عکس ها . اقای دکتر قبلا هم هزینه را پرداخت کردم اما شما گفتید که عکس ها ارسال نشده است. . اگر این سری عکس ها ارسال نشده خواهش می کنم سوالاتم را جواب دهید؟
    اگر جواب ازمایشات و نمونه برداری من منفی است، ایا ان زایده ها زگیل است؟
    می توانم رابطه داشته باشم با همسرم؟
    چند وقت دیگر برای چکاپ مراجعه کنم؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      با توجه به نتیجه آزمایشات و ظاهر زائده ها به نظرم زگیل تناسلی نیستند و مشکلی برای ارتباط نیست
      ۶ ماه بعد مجددا چکاپ شوید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۲۳ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط