اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر احمدبداغی چهارشنبه ۶ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 306 مشاهده پرسش
    باسلام .ضمن سلام وتشکر از محبت شما .پسر بنده دوسال وهفت ماهه است ودرحین تولد بیضه راستش کامل نزول نکرده بود .به پزشک متخصص مراجعه کردیم که ایشون بعداز معاینه هردو بیضه را در داخل کیسه بیضه به ما نشان دادند وگفتند مشکلی نداره .ممکنه در اثرسرما یا گریه به بالا بره وبا گرم شدن ناحیه بیضه دوباره به داخل کیسه بیاد .در یکسالگی مجددبرای معاینه به دکتر مراجعه کردیم که ایشون سونو گرافی تجویز کردن وبعداز انجام سونو گفتند بیضه راست نزول نکرده .به جراح معرفی شدیم که ایشون بعد از معاینه گفتند باید جراحی بشه ...شب قبل از بستری شدن بچه را درداخل وان آبگرم گذاشتیم وبیضه راست که بالا بود به داخل کیسه آمد به دکتر اعلام کردیم گفتند اگه پایین آمده نیاز به جراحی نداره .الان هم بعضی وقتها تا راست انتهای آلت بالا میره ولی دوباره داخل کیسه میاد ...با این تفاسیر لطفا نظر خودتون رو اعلام فرمایید .ضمنا در روز تولدش هم پزشکی که همه نوزادان رو معاینه کامل انجام میدن به مادر بنده گفتند بیضه راستش بالامیره ولی نیاز به دخالت پزشکی نداره
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۶ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      در ایننجور موارد بیضه راست تحریک پذیر یا بعبارتی recractile هست که نیاز به عمل نیست بعبارتی طناب بیضه با کوچک ترین تحریکی منقبض میشه و بیضه را به سمت بالا می کشد که نیازی به عمل نیست فقط احتیاطا سالیانه تا زمان بلوغ معاینه شوند
  • تصویر کاربر ناشناس شنبه ۹ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 344 مشاهده پرسش
    سلام،آقای دکتر من مشکل بیضه دارم که خیلی وقته ازش رنج می برم،اونم این که کیسه بیضه م سفت میشه بخصوص صبح ها که هوا سرده،یه حالت کلفت مانندی به خودش میگیره،سوزش خیلی ضعیفی هم داره،انگار که بیش از اندازه بزرگ شده،احساس سنگینی می کنم
    در ضمن من دو سال پیش عمل وارکیوسل انجام دادم ،تاثیری تو این قضیه نداشت
    پیش دکتر هم رفتم دوسه بار گفت که چیز غیر عادی نمیبینم،ولی واقعا اذیتم میکنه ،وقتی شلوار بیرون می پوشم چون کیسه بیضه سفت شده باعث میشه که التم جلو تر بیاد و از شلوار بیرون بزنه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۹ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      سفت و جمع شدن کیسه ی بیضه بویژه در های سرد امری کاملا طبیعی و جزو واکنش نرمال بدن هست و کاریش نمی توان کرد
  • تصویر کاربر مرتضی. شنبه ۹ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 233 مشاهده پرسش
    دکتر خواهشا یه راکار به من نشون بدین اگر میشه جواب رو برای من ایمل کنید ممنون میشم
    آلت تناسلی من در حالت نعوض به زور 8 سانت میشه ازدواج کردم مشگل ارتباط جنسی دارم تورو خدا کمکم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۹ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      برای پاسخ دقیق به سوال شما نیاز به معاینه هست لذا ابتدا توصیه می کنم توسط متخصص ارولوژی معاینه شوید
  • تصویر کاربر باسلام شنبه ۹ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 12411 مشاهده پرسش
    باسلام من درحدود یک هفته است مابین سمت چپ زیرشکم وبالای آلت تناسلی کمی ورم کرده هیچ دردخاصی ندارد ورم به حالت پف کردن می باشد که منو نگران کرده است ولازم به توضیح می باشد همان سمت از زیرشکمم درحدود 18 سال پیش(در20 سالگی ) عمل هیدروسل شده ام- باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۹ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      با توجه به احتمال بروز فتق بهتر است سونوگرافی از آن ناحیه انجام دهید
  • تصویر کاربر فرشته شنبه ۹ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 447 مشاهده پرسش
    سلام دختری 24 ساله هستم با قد 155 و وزن 35
    ازکودکی گاهی حس میکردم از ناف تا مثانه نخی متصل شده است که کشیده میشود و من به راحتی نمیتونستم صاف بایستم ودردداشتم (البته گاهی اوقات) این درد تا همین سن همراه من بود تا اینکه دوماه پیش یکدفعه این درد شروع شد و بعدش علائمی مانند سوزش ادرار و زرد شدن ادرار و درد لگن و درد مثانه و درد پهلوها در من ایجاد شد... به دکترمراجعه کردم اما تشخیص درستی ندادند در کشت ادرار هم به مقدار متوسطی باکتری نشون داد، سونو کلیه و مثانه دادم ولی چیزی نشون نداد بعضی دکترها هم میگن از اعصابمه... من خیلی کلافه هستم و خسته شدم خواهش میکنم راهی پیش روم بزارید
    ببخشیدزیاد شد ممنونم ?
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۹ اردیبهشت ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      به نظر من هم مشکل جدی در آزمایش وسونو وجود ندارد با اینحال اگر علائم آزار دهنده هست توصیه می کنم سیستوسکپی هم انجام دهید احتمال عصبی بودن منشا علائم تان زیاد هست ولی با اینحال بهتر است بررسی کامل تری بشوید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۷ شهریور ۵ تعداد بازدید: 769 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط