اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر سامان شنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 279 مشاهده پرسش
    اقای دکتر سلام سه روز پیش عمل هیدروسل داشتم زیر شکمم ولی بعد از عمل تورم بیضم فروکش نکرد ایا این امر طبیعی است؟ چه مدت نیاز است تا تورم از بین رود؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      بله طبیعی است و بتدریج ظرف چندماه برطرف می شود
  • تصویر کاربر روح شنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 326 مشاهده پرسش
    سلام اینجانب 15 سال تنگی مجرا دارم که سال اول اصفهان سیستوسکوپ کردم دو سال بعدش تهران لبافی نژاد سیستوسکوپ اما 5 سال بعد که عفت داشتم دوباره چند روزی پیش ازهر اصفهان سیستوسکوپ انجام دادم که چهار روز هم سون وصل بود حالا برای جلوگیری باید دوباره سوند بزنم یانه بال لیدر تنها بزنم یابد امپول تریامیسلیون تنگی دوجانبه است اصلش وسط مجرا میاندوآب جای ترمز ادرار که گفته دکترا حساس هست تنگی بعدی آخر نزدیک مثانه که موقعی که این سوند جدید را بیرون آوردم این قسمت خیلی درد گرفت نمی دانم این قسمت روش کار انجام شده یانه دور حال حاصل زیر آلت که پایین تر از بیضه است خارش والت التهاب دارد متشکرم کمکم کنید که دوباره بر نگرد چه دستوری می دهید متشکرم از راهنمایی شما برادر کوچکتون از اصفهان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      بدون دیدن عکس رنگی مجرا نمی توانم کمکی به شما بکنم در صورت امکان در همین بخش عکس را ارسال کنید
  • تصویر کاربر راضیه شنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 372 مشاهده پرسش
    سلام
    لطفا راهنماییم کنید.سنگ کلیه 6 میلی در قسمت تحتانی کلیه دارم قبلا 5 میلی بود الان 6 میلی شده ایا با نوشیدن مایعات و طناب بازی میشه دفع کنم یا باید سنگ شکنی کنم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر سنگ ایجاد درد، عفونت، و انسداد و ورم کلیه نکرده است توصیه من این است که فقط با سونوگرافی دوره ای تحت نظر باشید و نیازی به سنگ شکنی نیست البته مصرف زیاد مایعات و ورزش اگر چه به دفع سنگ می تواند کمک کند اما قطعی نیست
  • تصویر کاربر مسعود شنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 260 مشاهده پرسش
    سلام جناب دكتر و مرسي از پاسخ مفيد و سريعتون
    سوال قبلنم اين بود كه استانازول ١٠ ميلي گرم رو روزي ٣ بار به همراه امينو ٢٢٠ مصرف ميكنم
    ميخواستم بدونم دردي كه بعد ٤ روز در بيضه سمت چپ و زير شكم احساس ميكنم دايمي هست يا مشكل دار ميشه واسم يا بعد اتمام مصرف از بين ميره يا يه خلاصه وضعيت مارو بمون ميگين . يكم استرس گرفتم ! مربي من ميگه باعث تحريك پذيري ميشه و اينا. در ضمن سابقه خود ارضايي تقريبا زياد دارم پسر ٢٦ ساله
    اگه امكانش هست يه راهنمايي خوب بفرماييد چون يكم دارم نگران ميشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      معمولا با قطع دارو برطرف می شود البته بهتر است توسط ارولوژیست نیز معاینه شوید
  • تصویر کاربر ا.ن شنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 280 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید از اینکه اقای دکتر به سوالات پاسخ میدهند ممنون هستم
    میخواستم بگم که بنده اندکی نیز الت پرده دار دارم ولی شدتش زیاد نیس و دوره التم چربی زیاده التم نیز در چربی ناحیه دور الت گم میشه وقتی میشینم یا هر حالتی جز خوابیده اگر امکانش هست با تعیین وقت خدمته دکتر برسیم تا حضوری معاینه بفرمایند .باتشکر و خسته نباشید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      آدرس مطب:خ میرزای شیرازی , نرسیده به خ شهید بهشتی, کوچه شهدا , پلاک 22 , طبقه 4, واحد 20 :
      تلفن:88713632-09109819050
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط