اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر مسعود جمعه ۲۴ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 405 مشاهده پرسش
    سلام و درود. من ١ هفته هست استانازول ١٠ ميلي گرم رو روزي ٣ بار صبح و ظهر و غروب استفاده ميكنم در مجموع ٣٠ ميلي گرم به همراه امينو ٢٢٠٠ براي بدنسازي! بعد از ٤ روز بيضه سمت چپ من احساس درد دارم كه تاحالا نداشتم! خيلي ميترسم . ميخواستم بدونم به خاطر مصرف اينهاست يا اصلا مشكلي هست يا ايجاد ميكنه يا نه
    با تشكر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      بخاطر مصرف استانازول هست و روی کاهش تعداد اسپرم تاثیر می کذارد
  • تصویر کاربر بهاره جمعه ۲۴ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 1137 مشاهده پرسش
    سلام و عرض خسته نباشید من خانمی ۲۲ساله متاهل هستم و یک روز است که دچار ضعف و بی حالی خواب آلودگی و تیرگی ادرار مایل به قرمز و خارش پوست شده ام لطفا مرا راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      اطلاعات تان برای تشخی کافی نیست توصیه می کنم با مراجعه ی حضوری به پزشک ضمن ارائه ی شرح حال کامل تر و معاینه، در صورت لزوم آزمایشات لازم را نیز انجام دید
  • تصویر کاربر رامین دوشنبه ۲۷ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 300 مشاهده پرسش
    با سلام
    دکتر جان ازمایش اسپرم دادم
    میخواستم اگه لطف کنید ازمایش مشاهده کنید
    و اصهارت خودتان را درباره ازمایش نطر بدهید
    Volume 2
    Color Grey& opaque
    viscosity normal
    pH 8
    Liquefaction 25
    total sperm count 62
    Non-motile 35
    Motility 65
    Rapid forward +++
    Wbc/hpf 5-6
    Rbc/ hpf 1-2
    EPitelial cell 1-2
    Abnormal morphology 35
    Note H: High

    این گزارش ازمایش اسپرم مال تاریخ 95/2/22
    می باشد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      طبیعی است فقط مختصری عفونت دارد
    2. تصویر کاربر رامین جمعه ۲۴ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      خب درمان چیه
      شما چی پیشنهاد میدی
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      بستگی دارد که الان مشکلت چی باشه
    4. تصویر کاربر رامین جمعه ۲۴ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      ولا مشکلم الان
      انگار هیچ احساسی به هیچی ندارم
      متل تو رابطه جنسی انگار بی میل هستم
      و حجم اب منی کم است
      و خیلی هم درد دارم جای التم و اطراف
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      توصیه می کنم توسط پزشک معاینه شوید و در صورت لزوم داو مصرف کنید
    6. تصویر کاربر رامین شنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام دکتر جان
      به متخصص کلیه مراجعه کردم
      درمان را ویتامین Eنسخه کرد
      به نطر شما همین درمان کافی است
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۷ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      بله کافی است
    8. نمایش سایر 6 پاسخ
  • تصویر کاربر ایمان جمعه ۲۴ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 387 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشی خدمت آقای دکتر بنده حقیر28 سال دارم ومتاهل هم هستم و3ساله ازدواج کردم از دکتر بزرگوار درخواست کمک دارم از17سالگی تابه الان هرهفته 3الی 4 بار در خواب جنب میشم بدون ایکنه خوابی ببینم ویا نگاهی به فیلمی کنم شبانه ارضا میشم تورا خدا کمکم کنید خیلی خیلی فشار داره بهم میاد با تشکر خدمت دکتر بزرگوار از شیراز
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      البته اینحالت بیماری محسوب نمی شود ولی اگر آزار دهنده است می توانید از نصف قرص آسنترا 50 میلی روزانه استفاده کنید
  • تصویر کاربر پارمیس شنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 5796 مشاهده پرسش
    در هنگام وجود زگیل تناسلی آیا زدن قسمت مهبل با کرم موبر ایراد داره یا خیر ؟ من در حین درمان هستم و موهای اون ناحیه رو با کرم زئم اما یک مقدار زخم بود الان چند نقطه قرمز رنگ شده و پوستش کنده شده من قبلا زگیل تناسلی داشتم اما با داروی پدوفلوتوکسین محو شد بعد موهای ناحیه تناسلی خود را با کرم موبر زدم که کمی موجب التهاب شد .لطفا به من کمک کنید ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      استفاده از کرم های موبر به تنهایی مشکلی ایجاد نمی کند ولی ذکر دو نکته مهم هست. حتی المقدور از زید ماندن کرم که منجر به التهاب و قرمزی می شود پرهیز کنید. دوم آنکه از مالش پوست ناحیه تناسلی با دست برای از بین بردن موها پرهیز شود
    2. تصویر کاربر پارمیس جمعه ۲۴ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      من برای پاک کردت کرم از دست و اب استفاده کرم این خطرناک هستش واقعا نمیدونستم؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      اب اشکالی ندارد ولی حتی المقدور با دست حرکات مالشی نداشته باشید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط