اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۱۱ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 264 مشاهده پرسش
    با سلام فراوان،میخواستم بپرسم از لحاظ اندلزه کدامیک از بیضه ها باید بزرگتر از دیگری باشد و در باروری کدامیک از دو بیضه بیشترین تاثیر را دارد؟با سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      یخواستم بپرسم از لحاظ اندلزه کدامیک از بیضه ها باید بزرگتر از دیگری باشد.............................قاعده ی خاصی ندارد و هر کدام می تواند مختصری بزرگ تر از دیگری باشد
      و در باروری کدامیک از دو بیضه بیشترین تاثیر را دارد؟...............................فرقی ندارد
  • تصویر کاربر مسلم یکشنبه ۱۱ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 284 مشاهده پرسش
    دکتر ببخشید وقتتونو میگیرم دفعه پیش ی متن بهم دادین که تو اینترنت سرچ کن الان رو زبون منم مثل عکس که پیوست مکنم همونجوره.عکس جوش زیر پوستی و عکس دهان خودمم میزارم دکتر چن تا عکس دیگم هس چطور بفرسم؟اینجا اپلود نمیکنه؟عکسا خودم اپلود نمیشه ایمیل لطف مکنین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      در این عکس زگیلی دیده نمی شود
  • تصویر کاربر حسین یکشنبه ۱۱ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 289 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر یه سوال گفتم شاید شما اطلاعی در این زمینه داشته باشید اینکه یه روش جدید برای درمان بیماری پوستی پسوریازیس که یک بیماری خود ایمنی محسوب میشه پیدا شده که در بیمارستان پوست رازی تهران این کار صورت میگیرد از طریق تزریق آمپول در یک دوره زمانی چند ماهه از آنجایی که پسوریازیس یک بیماری خود ایمنی محسوب میشه و درمان بعضی بیماری‌های خود ایمنی باعث اختلال در عملکرد اسپرم سازی بیضه ها میشود آیا این روش که اگه اشتباه نکنم یک نوع شیمی درمانی هستش باعث اختلال در اسپرم سازی بیضه میشود ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اینکه برخی از داروهای سرکوب کننده ی سیستم ایمنی باعث اختلال در اسپرم سازی می شوند صحت دارد اما چون نمی دانم چه دارویی است نمی توانم دقیق تر پاسخ دهم
  • تصویر کاربر سارا شنبه ۱۰ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 324 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر ممنون از شما برای سایت خوب اتون
    مخصوصا برای ما که شهرستانی هستیم
    من شیش ماهه ازدواج کردم. یک ماه پیش متوجه شدم همسرم زائده های قهوه ای کوچک روی آلتش داره . وقتی باهم رفتیم پیش متخصص پوست وقت معاینه اش از همسرم پرسید توی این دو سه سال اخیر رابطه ی جنسی قبل ازدواج داشتی همسرم گفت نداشتم نمی دونست من فال گوش وایسادم .پس راست گفته. ولی وقتی جواب نمونه برداری اومد گفتن زیگیل داره. مگه میشه از طریق دیگه گرفته باشه؟ آفای دکتر من رابطه oral هم باهاش داشتم. میترسم من ام hpv گرفته باشم. البته سه ماه پیش پاپ اسمیر ساده دادم منفی بود یعنی همراه تست hpv نبود چون عفونت داشتم و یه قرمزی کوچیک دهانه رحم. ولی من روی آلتم هیچ زگیلی ندارم. سوال اصلی من اینه که امکان داره شوهرم از من گرفته باشه ؟ دکتر گلوم می سوزه پیش چه متخصصی برم که دقیق گلوم رو برسی کنه نگرانم .. البته قراره بزودی حضوری بیایم مطب شما. من 31 سالمه و شوهرم 34 آمپول گارداسیل برا ما قایده ای داره؟ شرمنده طولانی شد. اگه من ویروس رو نگرفته باشم و همسرم داشته باشه من دیگه می ترسم باهاش رابطه داشته باشم حتی به جدایی فکر میکنم لطفا کمک ام کنین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۰ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اینکه تا بحال ضایعه ای ندارید و آزمایش تان هم منفی بوده است احتمال دارد که بدن تان مقاوم به بیماری بوده است. زدن واکسن در این زمان مشکلی را برای شما و همسرتان حل نمی کند. هر اتفاقی تا الان می خواست بیغتد افتاده است بعبارتی یا شما آلوده اید یا اینکه بدن تان مقاوم به این تیپ ویروس هست
  • تصویر کاربر مسلم شنبه ۱۰ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 389 مشاهده پرسش
    سلام دکتر اول تشکر میکنم ازتون به خاطر سریع جواب دادنتون
    روی التم لکه های سفید زیر پوستی داره موقعه ای که پوست کشیده مشه قشنگ نمایان مشه علتش چیه باید چیکار کنم2-من hpv11دارم میشه بخاطر کرایو باشه 3-دکتر من برا زگیل دهان پیش 2تا متخصص گوش و حلق رفنم میگن چیزی نی از کجا دقیق مطمین شم ی جوش ریز دهانم دارم زگیل نی 4-دکتر این امپول کارداسیل فک کنم باعث عود میشه خودش من دو دوزشو زدم دقیقا بعد هر بار زدن زگیل زدم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۰ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      لکه ها می تواند جای کرایو باشد. برای دهان هم اگر شک زیادی دارید می توانید نمونه گیری و آزمایش دهید البته بهتره به نظر همکاران گوش و ..........اعتماد کنید و نگران نباشید. در مرد واکسن هم شما اولین نفری هستید ه من این حرف را ازش می شنوم
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط