اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر حسین جمعه ۲۴ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 386 مشاهده پرسش
    سلام
    چند روزی است که ناحیه بیضه و آلت تناسلی مخصوصا زیر بیضه به شدت سوزش و خارش دارد و مشکل با شستشو هم حل نمیشود ،
    خواهش میکنم راهنمایی کرده و در صورت امکان دارو و یا پماد مناسب معرفی نمایید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      حتما می بایستی ابتدا معاینه شوید و بعد برایتان داروی مناسب تجویز شود
  • تصویر کاربر فرزانه جمعه ۲۴ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 298 مشاهده پرسش
    سلام,آقای دکتر, چند ماهه زگیل تناسلی گرفتم, خیلی نا امیدم نوعش هنوز مشخص نیست اما میترسم سرطان دهانه رحم بگیرم, قصد بارداری هم دارم اما چون دوره ی واکسن hpv هنوز تموم نشده و فقط ۲ دوره رو استفاده کردیم شنیدم نباید واسه بارداری اقدام کنیم تا دوره ی سوم هم تزریق کنیم خیلی ناراحتم یعنی هیچ درمان قطعی نداره زگیل تناسلی, آخه از کجا گرفتم؟!!
    اگه الان باردار شده باشم واکسن د وره ی سوم رو در طول بارداری نمیشه تزریق کرد؟
    تو رو قران کمکم کنین دارم دق میکنم هر روز گریه, غصه... یعنی هیچ وقت دیگه خوب نمیشم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      استرس نداشته باشید خیلی از افراد خوب می شوند. بهتره بارداری را بعد از واکسن دوره سوم بزنید. زدن واکسن در دوره بارداری ممنوع است
  • تصویر کاربر arya جمعه ۲۴ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 428 مشاهده پرسش
    سلام
    آیا داروهای گیاهی مانند خارسنگ برای رفع سنگ 7میلی متری تاثیر داره؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      از پزشک متخصص طب سنتی سوال بفرمائید
  • تصویر کاربر EISA جمعه ۲۴ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 334 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من یه بار هم از شما سوال پرسیدم در مورد ضربه به الت فرمودید به متخصص مراجعه کنم منم پیش استاد دانشگاه ارولوگ تبریز رفتم زیاد امیدوارم نکردن نه به خاطر ضربه الت بلکه به خاطر احتمال نقص در روده ها چون ناحیه لگن سمت چپ من که بیضه ها رو هم به درد شدید وادار کرده توسط احتمال بیماری روده تشخیص دادن و دارو های مترو ماکس و یکی دو قرص دیگر برای فرو نشاندن التهاب و ورم تجویز کردن ولی الان نگرانی من از احتمال پیرونی روی تنه الت هست چون اقای دکتر یه اسکار منحنی شکل که زیاد سفت هم نیست روی تنه التم تشکیل شده ایا احتمال دارد با وجود بیماری روده این اسکار یا هر چیز دیگر پیشرفت کند چون دکتر هم گفتن احتمال لیزر درمانی یا تزریق برات بعد یه ماه از مصرف دارو ها برات احتمال میدم الان سوال من اینه که مشکل من قابل درمان هست یا سرطان روده یا مشکل خاصی دارم ایا پیرونی قابل درمان و جراحی در حال حاضر هست تو رو خدا کامل توضیح بدین تو رو قران به مرز دیوونگی رسیدم ...
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      شما در مورد چیزهایی سوال می کنید که هیچکدام هنوز تشخیص داده نشده و فقط تصورات خودتان است لذا بهتره تحت نظر همان همکار محترم ارولوگ پیگیر مشکل تان باشید و خیلی خیال پردازی و بیماری های مختلف را به خودتان نسبت ندهید
  • تصویر کاربر alihashemi جمعه ۲۴ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 289 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر
    نوجوان 14 ساله هستم که از روی الت تناسلی ام یک جوش نسبتا بزرگ به رنگ الت تناسلی در زیر الت و در وسط در امده ابتدا بسیار خارش داشت پس از مشاهده این جوش رو دیدم ایا این می تونه از عوامل بیماری بهجت باشه یا نه؟ درون دهانم هم یک جوش مشابه به بیماری بهجت دارم ؟ ایامی تونه از این بیماری باشه یا بدلیل خود ارضایی
    به خاطر کمک به نوجوان هم وطنتون زود جواب بدین دارم از نگرانی میمیرم. با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم توسط ارولوگ معاینه شوید ضایعات بهجت روی تنه آلت نمی زند
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۱ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط